Làm sao tiếp tục hạ lãi suất và doanh nghiệp vay được vốn, hấp thụ được vốn

- Bà đánh giá thế nào về các đề xuất hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính đối với doanh nghiệp trong thời gian qua?

- Khó khăn căn bản của doanh nghiệp là đầu ra của sản phẩm, tỷ lệ tồn kho lớn, không tiêu thụ được. Các thị trường nội địa và nước ngoài đều gặp khó khăn. Đây là mấu chốt của vấn đề. Hỗ trợ cho doanh nghiệp thì phải nhìn vào những mấu chốt như vậy. Song song với các chính sách tiền tệ và tài khóa, thì phải có những chính sách căn cơ, nền tảng.

Để giải quyết được vấn đề nền tảng, đòi hỏi một hệ thống chính sách dài hơi nữa. Còn xét dưới góc độ của chính sách tiền tệ và tài khóa, thì đó là việc giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng nợ, gánh nặng chi phí, tạo thuận lợi hơn về vốn khi doanh nghiệp đã nhìn được hướng phát triển. Chính sách tài khóa với tổng mức tác động lên đến 29.000 tỷ đồng hiện đang tập trung vào công cụ thuế. Và theo tôi lúc này đã hết room để có gói kích cầu như năm 2009. Hiện các chỉ tiêu tài khóa, tài chính đang ở ngưỡng khá tổn thương. Do đó, để chính sách hỗ trợ được cho những doanh nghiệp cần vốn là cả vấn đề lớn.

- Vậy theo bà, chính sách tiền tệ phải có những lưu ý gì nếu tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp từ nay đến cuối năm?

- Nếu chính sách tiền tệ mở rộng, tăng 30 đến 40% thì lạm phát quay lại là chắc chắn. Bởi lẽ dư nợ tín dụng tăng, rồi lượng tiền cơ sở của ngân hàng trung ương cũng tăng thì đó là nguồn gốc ban đầu của lạm phát. Còn chính sách tài khóa cứ vay của dân, lãi vay trả dân, thì không phải là gây ra lạm phát. Cho nên, để đi vào cuộc sống, chính sách tiền tệ phải thỏa mãn đặc điểm tín dụng là khi cho vay ra phải thu hồi được. Nếu cho vay mà không thu hồi được thì lạm phát là hiển nhiên.

Do vậy, chính sách tiền tệ tới đây phải tiếp tục hạ lãi suất, song song với kiểm soát lạm phát. Việc hạ dần lãi suất và bảo đảm được cho doanh nghiệp vay phải đúng như cam kết của Ngân hàng Nhà nước, thì còn phải phụ thuộc vào bản thân doanh nghiệp có hấp thụ được vốn đó không. Bởi lẽ, cấu trúc vốn của doanh nghiệp hiện nay dựa vào 90% từ ngân hàng, thì liệu ngân hàng hạ lãi suất đến bao nhiêu doanh nghiệp mới vay được. Do đó, nếu chỉ tập trung cho vay mà không giải quyết vấn đề đằng sau nó, thì nguy cơ mới lại nảy sinh. Do vậy, giảm lãi suất phải tương ứng với chuyện kiềm chế lạm phát và cùng với các giải pháp khác để hỗ trợ vốn sự hấp thụ vốn của doanh nghiệp. 

- Doanh nghiệp xuất khẩu thì mong muốn cùng với việc hạ lãi suất, có thể nới lỏng tỷ giá để xuất khẩu tốt hơn. Nhưng xem ra điều này khó, vì chính sách vĩ mô đang hướng tới sự ổn định và kiểm soát lạm phát?

- Hiện chúng ta đang có tỷ giá khá ổn định, nhờ chính sách quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước, vì chúng ta giảm sức hấp dẫn của thị trường nợ ngoại tệ và một loạt chính sách hành chính, giảm các điểm thu đổi tiền. Nhưng, thị trường ngoại hối ổn định vừa qua còn do diễn biến chung của thị trường ngoại hối thế giới. Nếu thị trường Mỹ phục hồi, USD tăng giá, thì chưa hẳn những chính sách của chúng ta hiện nay đã vững mạnh như bây giờ.

Còn chuyện có nên điều chỉnh tỷ giá, làm giá trị đồng VN giảm hơn nữa, thì đã có khá nhiều nghiên cứu nói rằng, việc mở rộng xuất khẩu không hoàn toàn bị chi phối bởi yếu tố tỷ giá. Hiện có rất nhiều rào cản xuất khẩu, như rào cản phi thương mại, vấn đề về môi trường, vi lượng về bảo vệ thực vật.

- Vậy quan điểm của bà về vấn đề này như thế nào?

- Vấn đề hiện nay là tìm kiếm thị trường mới, còn neo tỷ giá vào lúc này là biện pháp rất quan trọng. Nếu tỷ giá chỉ cần có chút biến động, sẽ tác động rất lớn đến lãi suất đồng nội tệ. Như thế thì các điều hành chính sách tiền tệ dựa trên tỷ giá biến động mạnh sẽ bị mất hiệu lực.

- Nghĩa là không thể nới lỏng tỷ giá?

- Rất khó để có cơ sở điều chỉnh tỷ giá.

- Xin cám ơn Bà.