Doanh nghiệp cần được hỗ trợ để hấp thụ vốn vay

Theo các doanh nghiệp, ngân hàng và chuyên gia kinh tế từ nay đến cuối năm cần tiếp tục chính sách hạ lãi suất. Bởi nhiều doanh nghiệp ngành thép cho biết, lãi 15%/năm vẫn là quá cao so với lợi nhuận của ngành. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp thì mong lãi suất về khoảng 12%. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã không vay được vốn dù lãi suất giảm. Đại diện một doanh nghiệp cho biết nhu cầu vốn đang tăng do hiện một số khách hàng khu vực châu Âu tăng đơn đặt hàng. Do đó, doanh nghiệp đã làm việc với ngân hàng vay vốn lâu nay để mở rộng mức vay. Song, dù doanh nghiệp đáp ứng các thủ tục cần thiết, cung cấp đủ các báo cáo cần thiết, không có nợ quá hạn thì vẫn chưa được chấp thuận nâng mức vay vốn.

Thực tế này cho thấy, hạ lãi suất phải đi liền với cho vay. Nghĩa là bản thân các ngân hàng thương mại cũng phải tuân thủ chính sách của Ngân hàng Nhà nước và trách nhiệm với xã hội để giải ngân cho vay. Phó tổng giám đốc Ngân hàng LienVietPostBank Đoàn Văn Thắng cho rằng, trước những khó khăn trong sản xuất, kinh doanh hiện nay, các doanh nghiệp không chỉ mong muốn được giãn, giảm, hoãn thu thuế, mà quan trọng hơn cả là được giảm lãi suất cho vay. Do đó, các ngân hàng thương mại có vai trò quan trọng trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ. Hơn nữa, nếu không cho vay được thì bản thân các ngân hàng thương mại cũng gặp khó khăn.

Như vậy, ngân hàng vừa phải đồng hành cùng doanh nghiệp, vừa phải tìm biện pháp giảm lãi suất. Giảm lãi suất cũng chính là điều mà ông Hà Huy Tuấn, thành viên Ủy Ban giám sát tài chính quốc gia cho rằng có khả năng thực hiện được từ nay đến cuối năm.  Theo dự đoán của ông, cũng giống như mục tiêu điều hành của Ngân hàng Nhà nước, cơ bản lãi suất sẽ giảm dần. Tuy nhiên, trước khi có những động thái tiếp theo của chính sách tài khóa hay tiền tệ, thì các bộ, ngành phải nghiên cứu kỹ để biết được doanh nghiệp khó ở đâu, mức độ khó thế nào, nên hỗ trợ lĩnh vực nào. Từ đó ban hành chính sách hợp lý. 

Cũng ở góc nhìn này, Phó giám đốc Học viện Ngân hàng Tô Kim Ngọc cho rằng, doanh nghiệp cần được hỗ trợ để hấp thụ được vốn, nếu không thì sẽ vẫn không vay được vốn dù lãi suất cho vay giảm. Theo bà Ngọc thì cần lưu ý đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp có đủ mạnh để hấp thụ vốn của ngân hàng không. Vì cấu trúc vốn của doanh nghiệp hiện nay dựa vào 90% từ ngân hàng, thì liệu ngân hàng hạ lãi suất đến bao nhiêu doanh nghiệp mới vay được? Do đó, nếu chỉ tập trung cho vay mà không giải quyết vấn đề đằng sau nó thì nguy cơ khác lại nảy sinh. 

Và một điểm nữa để chính sách tiền tệ phát huy tác dụng, thì không có cách nào khác là phải phối hợp với các chính sách khác, nhất là chính sách tài khóa, mà cụ thể là công cụ thuế. Theo các chuyên gia kinh tế, đôi khi giữa chính sách tài khóa và tiền tệ bị lạc nhịp. Chính sách giá và lãi suất có lúc phối hợp chưa nhịp nhàng. Lãi suất thì đang nỗ lực giảm xuống, nhưng cùng lúc thì giá xăng dầu lại được điều chỉnh tăng mạnh. Một đại diện của Ngân hàng Nhà nước cũng thừa nhận điều này trong một hội thảo mới đây.

Theo Phó tổng giám đốc Ngân hàng LienVietPostBank Đoàn Văn Thắng, hiện các tổ chức tín dụng đang rất thừa vốn. Nếu doanh nghiệp không hấp thụ được những nguồn vốn này, ngân hàng lại dùng tiền thừa này mua trái phiếu của Chính phủ, thì vô hình trung huy động để chi tiêu cho Chính phủ. Đây cũng là điểm không hợp lý khi chúng ta đang nỗ lực nhắm vào hỗ trợ doanh nghiệp. Ông Hà Huy Tuấn cũng nhấn mạnh, chính sách tài khóa cần kích hoạt như một cái mồi cho doanh nghiệp tiêu thụ được sản phẩm. Còn chính sách tiền tệ cũng phải đóng góp vào đó. Bởi trong một dây chuyền toàn bộ nền kinh tế thì đầu ra của ngành này là đầu vào của ngành kia.