Công cụ thu hút khách du lịch và tăng cường xuất khẩu

Chính sách phù hợp với thông lệ quốc tế
 
Theo quyết định thí điểm hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài mua hàng hóa tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh qua cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất của Chính phủ, người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài có hộ chiếu, giấy tờ nhập, xuất cảnh do nước ngoài cấp còn giá trị khi mua hàng hóa có hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế được phát hành trong thời gian 30 ngày kể từ ngày người nước ngoài xuất cảnh trở về nước sẽ được hoàn thuế GTGT. Việc hoàn thuế sẽ được thực hiện ngay trước giờ lên máy bay, số tiền thuế GTGT người nước ngoài được hoàn là đồng Việt Nam, bằng 85% tổng số tiền thuế GTGT của hàng hóa.

Lượng khách du lịch đến Việt Nam không ngừng tăng trong những năm gần đây, cùng với đó là sự tăng lên trong chi tiêu mua sắm. Chỉ tính riêng năm 2011, đã có khoảng 6 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam. Bài toán đặt ra là, giả sử mỗi vị khách nước ngoài dành 200 USD mua sắm hàng hóa tại Việt Nam thì số tiền mà doanh nghiệp kinh doanh tại Việt Nam thu được vào khoảng 1,2 tỷ USD. Căn cứ mức thuế GTGT hiện tại quy định là 10%, nghĩa là sẽ phải hoàn lại 120 triệu USD cho du khách. Đây là một con số rất lớn, có ý kiến băn khoăn tại sao phải thực hiện chính sách thuế để thất thu một khoản lớn như vậy?

Lý giải điều này, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Vũ Văn Trường cho biết, giả sử con số 1,2 tỷ USD là thật thì phải nhìn nhận rằng 1,2 tỷ USD này tạo ra được bao nhiêu việc làm, giá trị quảng bá sản phẩm, quảng bá hình ảnh của đất nước như thế nào chứ không chỉ đơn thuần là việc chúng ta thất thu bao nhiêu. Theo tập quán quốc tế thì nước sở tại không có quyền đánh thuế hàng hóa mang sang nước ngoài. Con số 10% của 1,2 tỷ USD này chúng ta không có quyền thu của khách quốc tế mà phải trả lại khách du lịch tại các cửa khẩu, sân bay, qua chính sách hoàn thuế GTGT.

Còn theo Cục trưởng Cục thuế Xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan Đỗ Thị Nhụ, việc thực hiện thí điểm hoàn thuế GTGT cho khách nước ngoài mua hàng hóa tại Việt Nam khi xuất cảnh góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thuế; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện.

Điều này không dễ thực hiện, bởi việc hoàn thuế GTGT là một lĩnh vực mới ở Việt Nam, mà lại liên quan đến 6 cơ quan khác nhau. Vì vậy, để khắc phục tình trạng phối hợp giữa các cơ quan thường không thực sự hiệu quả, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Hải Quan Hoàng Việt Cường nhận định, tới đây cơ quan chủ trì thực hiện quyết định của Chính phủ là Tổng cục Hải quan sẽ phải xác định rõ phần việc của từng cơ quan thuế, kho bạc, hải quan, doanh nghiệp… mỗi cơ quan phải làm gì. Đồng thời, các các cơ quan sẽ ngồi lại với nhau để cùng thống nhất các quy trình thực hiện chính sách hoàn thuế. Những tồn tại trong thời gian thí điểm cần được khắc phục để làm sao để người thực hiện xuất cảnh cảm thấy thuận tiện nhất đối với các thủ tục hoàn thuế.
 
Lợi ích doanh nghiệp, lợi ích quốc gia
 
Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tính đến cuối tháng 4, có khoảng 189 doanh nghiệp có điều kiện, khả năng tham gia thí điểm hoàn thuế GTGT theo quyết định của Chính phủ, trong đó TP Hà Nội có 83 doanh nghiệp, TP Hồ Chí Minh có 71 doanh nghiệp. Phó tổng cục trưởng Tổng cục thuế Vũ Văn Trường cho biết, tham gia bán hàng thí điểm sẽ là cơ hội tăng doanh thu cho doanh nghiệp bởi lượng hàng hóa bán cho khách nước ngoài sẽ tăng lên. Mặt khác, doanh nghiệp còn đứng trước cơ hội quảng bá, giới thiệu rộng rãi hàng hóa và thương hiệu của mình ra quốc tế, có cơ hội áp dụng các hình thức tuyên truyền, quảng cáo, được cấp và trưng biển thông báo cơ sở bán hàng thí điểm miễn phí với logo đặc trưng thống nhất.

Ngoài ra, các doanh nghiệp khi tham gia bán hàng hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài sẽ được cơ quan Thuế, Hải quan trợ giúp trong việc thực hiện thí điểm. Đây là cơ hội để doanh nghiệp được tư vấn về các chính sách và thủ tục thuế. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng sẽ được cơ quan Thuế, Hải quan quảng bá, đăng tải tên và địa chỉ khi tham gia bán hàng thí điểm hoàn thuế GTGT trên các trang thông tin điện tử của ngành như website của hải quan, của tổng cục thuế, trên các tờ rơi và tạp chí hàng không. Ngoài ra, tên tuổi và thương hiệu các doanh nghiệp có thể sẽ được quảng bá qua các công ty lữ hành quốc tế, đến với du khách nước ngoài.

Có thể nói, chính sách hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài sẽ tạo lực hấp dẫn du khách quốc tế đến với Việt Nam. Cụ thể, chính sách này sẽ làm tăng tính cạnh tranh của hàng hóa bán tại Việt Nam, khuyến khích người nước ngoài chi tiêu và mua hàng tại Việt Nam; góp phần tăng lượng khách du lịch, tăng lượng hàng hóa xuất khẩu qua con đường du lịch, từ đó góp phần giải quyết nhiều công ăn việc làm cho người lao động, tăng lượng tiền ngoại tệ và kiều hối, góp phần thúc đẩy cân bằng cán cân thương mại.

Theo Phó tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Hoàng Việt Cường, hiện lộ trình kế hoạch triển khai chính sách hoàn thuế đang được bảo đảm. Tổng cục Hải quan đang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước để lựa chọn ngân hàng tham gia thí điểm. Đồng thời, phối hợp với Bộ Giao thông - Vận tải và các Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Tân Sơn Nhất để xây dựng và thiết kế địa điểm hoàn thuế, địa điểm kiểm tra hóa đơn và hàng hóa xuất cảnh. Công tác xây dựng một số quy trình thủ tục chuyên ngành cũng như công tác tuyên truyền cũng đang được triển khai. Tới đây, các đơn vị chức năng sẽ tiếp tục thực hiện tuyên truyền chính sách hoàn thuế GTGT tới khách du lịch, khách xuất cảnh thông qua các cơ quan ngoại giao, các công ty lữ hành quốc tế.

Trên thế giới, nhiều nước đã thực hiện triển khai việc hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài mua hàng hóa mà không sử dụng tại nước sở tại như là một công cụ để khuyến khích xuất khẩu, thu hút du lịch và mua sắm cũng như quảng bá thương hiệu quốc gia. Việt Nam triển khai chính sách hoàn thế này, cũng không ngoài mục đích đó. Hiện tại, chính sách đã có, sự thành công của chính sách chỉ còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc phối hợp triển khai mà thôi.