Cần ưu tiên kiềm chế lạm phát và bảo đảm tăng trưởng hợp lý

Theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong quý I, chỉ số giá tiêu dùng đã giảm dần và có tốc độ tăng thấp nhất so với cùng kỳ các năm trước; lãi suất tín dụng giảm, thanh khoản của hệ thống ngân hàng và dự trữ ngoại hối được cải thiện, tỷ giá ổn định, thị trường chứng khoán có dấu hiệu khởi sắc. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng, trong đó giải ngân vốn ODA, FDI đạt khá. Kim ngạch xuất khẩu tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái cùng với nhập khẩu tăng chậm đã giúp xuất siêu bằng 0,9% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu. Nhưng có thể thấy, bên cạnh tín hiệu vui của nền kinh tế thì cũng tiềm ẩn một số rủi ro. Ví dụ như, quý I.2012 là lần đầu tiên tốc độ tăng trưởng kinh tế (khoảng 4%) cao hơn so với tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (khoảng 2,5%). Song, chỉ số giá tiêu dùng tăng chậm không chỉ là do độ trễ của biện pháp điều chỉnh chính sách tiền tệ thận trọng, thắt chặt từ năm 2011 đến thời điểm này mới phát huy tác dụng. Thực tế, chỉ số này giảm chủ yếu do sức mua của toàn bộ nền kinh tế đang giảm, thu nhập của người dân có biểu hiện khó khăn hơn. Sức mua của nền kinh tế giảm cũng có nghĩa là động lực phát triển có một số khó khăn nhất định.

Sức mua của nền kinh tế giảm, thị trường xuất khẩu thu hẹp và lãi suất cho vay cao đã khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khó khăn hơn. Và hệ quả tất yếu là số lượng doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động tăng cao trong thời gian qua. Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong quý 1 cả nước có 17.800 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng số vốn đăng ký khoảng 100 nghìn tỷ đồng, giảm 6% về số lượng doanh nghiệp và giảm 10% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2011. Đáng chú ý là trên 2.400 doanh nghiệp đã làm thủ tục giải thể và trên 11.600 doanh nghiệp đăng ký ngừng hoạt động có thời hạn hoặc dừng thực hiện các nghĩa vụ thuế. Như vậy, số doanh nghiệp gặp khó khăn phải giải thể, tạm ngừng hoạt động tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong tổng số doanh nghiệp đã giải thể, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán buôn, bán lẻ giải thể nhiều nhất (chiếm 26,1% trên tổng số doanh nghiệp giải thể); tiếp đến là ngành công nghiệp khai khoáng (14,7%), ngành xây dựng và bất động sản (10,7%) và ngành vận tải, kho bãi (9,9%).

Tăng trưởng kinh tế khó khăn cũng ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước trong những tháng đầu năm. Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ, tổng thu ngân sách nhà nước quý I.2012 đạt 172.770 tỷ đồng, giảm 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Số thu ngân sách nhà nước đạt mức thấp cả về tiến độ dự toán và mức tăng trưởng so với cùng kỳ hai năm trước. Nguyên nhân của tình trạng này theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, chủ yếu là do tăng trưởng kinh tế thấp hơn so với mục tiêu đặt ra. Hoạt động của một bộ phận doanh nghiệp tiếp tục khó khăn, phải hoạt động cầm chừng hoặc phá sản làm giảm nguồn thu ngân sách. Ngoài ra, một số mặt hàng có đóng góp số thu lớn cho ngân sách có sức tiêu thụ chậm; thị trường bất động sản trầm lắng kéo dài khiến việc đấu giá đất tại các địa phương bị ảnh hưởng, nguồn thu từ đấu giá đất giảm mạnh...

Tình hình kinh tế - xã hội trong những tháng đầu năm cho thấy, lựa chọn phương hướng cho những tháng tiếp theo cần cân nhắc kỹ tác động qua lại giữa chính sách kiềm chế lạm phát và bảo đảm tăng trưởng kinh tế. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách Phùng Quốc Hiển, trong thời gian tới, cần kiên định thực hiện được mục tiêu kép đã được Nghị quyết của QH đề ra: ưu tiên kiềm chế lạm phát và giữ tốc độ tăng trưởng hợp lý. Trong đó, lạm phát cần được ưu tiên kiềm chế để bảo đảm giữ ổn định kinh tế vĩ mô, phục vụ cho quá trình tái cơ cấu nền kinh tế được tập trung thực hiện ngay từ năm 2012. Tốc độ tăng trưởng cần giữ ở mức hợp lý để hài hòa với mục tiêu kiềm chế lạm phát, tránh tình trạng ban hành chính sách giật cục, chạy theo tình thế. Hơn nữa, nếu không giữ tăng trưởng ở mức hợp lý thì việc thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội sẽ khó khăn hơn. Bởi nếu số lượng doanh nghiệp phá sản tiếp tục tăng thì người lao động sẽ mất việc làm, tăng áp lực thực hiện chính sách an sinh xã hội lên ngân sách nhà nước.

Dù mục tiêu chung đã được thống nhất thì bài toán với các cơ quan quản lý hiện nay là phải phân tích, dự báo xu hướng của diễn biến lạm phát, tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới. Và sớm công bố những biện pháp cụ thể để bảo đảm thực hiện được mục tiêu đã đề ra, góp phần củng cố lòng tin trong xã hội. Đặc biệt là phải hướng dòng tiền đầu tư đến đúng chỗ để tăng trưởng kinh tế không chỉ dừng lại ở con số kết quả, mà có tác động cụ thể đến sản xuất, kinh doanh. Duy trì tăng trưởng phải gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, bảo đảm an sinh xã hội và tạo cơ sở cho ổn định kinh tế vĩ mô bền vững.