XÃ HỘI
Cập nhật 22:27 | 22/07/2019 (GMT+7)
.
Sức khỏe tâm thần cho người sử dụng ma túy

Thiếu chương trình can thiệp

08:17 | 21/06/2019
Nấm thần, tem giấy, muối tắm… là những chất gây nghiện mới ảnh hưởng đến sức khỏe tâm lý, tâm thần của người sử dụng, đặc biệt là giới trẻ. Điều đáng quan tâm là hiện đang thiếu những chương trình can thiệp sức khỏe tâm thần cho người sử dụng ma túy.

Kết quả Can thiệp điều trị các rối loạn tâm thần cho đối tượng nghiện ma túy tại Hải Phòng cho thấy, khi tinh thần người sử dụng ma túy thoải mái, không lo âu, trầm cảm thì họ sẽ tuân thủ điều trị cai nghiện bằng Methadone, hoặc uống thuốc ARV phòng chống HIV/AIDS tốt hơn. Điều này cũng khiến họ tự giác tuân thủ điều trị làm tăng hiệu quả điều trị cai nghiện, hạn chế lây truyền bệnh ra cộng đồng, giảm số lượng người tự sát…

Bác sĩ Lê Sao Mai, Bệnh viện Tâm Thần Hải Phòng

Từ bóng cười đến ma túy tổng hợp

Cục trưởng Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Xuân Lập cho biết, hiện nay tệ nạn ma túy cũng như vấn đề người sử dụng trái phép chất ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, khó kiểm soát. Số người nghiện tăng dần hàng năm, số vụ việc liên quan tới người sử dụng ma túy trái phép như trộm cắp, cướp giật, không kiểm soát hành vi, tự sát, giết người đang gia tăng về cả số vụ và tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội, cuộc sống của người dân ở các khu vực dân cư và sự phát triển KT - XH của đất nước. Theo số liệu thống kê của Bộ Công an, tính đến ngày 15.11.2018, cả nước có 225.099 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý (chiếm 0,24% dân số). Trong số người nghiện, thì nhóm người sử dụng ma túy tổng hợp (ATS) chiếm hơn 50%, thậm chí ở một số địa phương, tỷ lệ này còn cao hơn (Đồng Nai: 87%; Đà Nẵng: 85%; An Giang: 76%...).

Kết quả nghiên cứu “Tỷ lệ rối loạn tâm thần ở thanh thiếu niên sử dụng ma túy tại Hà Nội” do Trung tâm hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng (SCDI) phối hợp với Bộ môn Tâm thần, Đại học Y Hà Nội, thực hiện trên 319 người sử dụng ma túy trong độ tuổi từ 16 - 24 đang sinh sống trên địa bàn Hà Nội vừa được chia sẻ tại Hội thảo “Can thiệp sức khỏe tâm thần dành cho người sử dụng ma túy” cho thấy, có tới 58% thanh niên sử dụng ma túy có các biểu hiện trầm cảm và 42% không có biểu hiện này; trong số 58%, các đối tượng có nhiều biểu hiện, triệu chứng lâm sàng như 83,8% buồn chán, 84,9% giảm thích thú, 85,4% mệt mỏi... Đặc biệt, có tới 26,3% đối tượng có ý tưởng tự sát, 12,2% có kế hoạch tự sát và 6,3% định tự sát. Bác sỹ Phạm Thành Luân, Đại học Y Hà Nội, thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết thêm, ngoài các biểu hiện trầm cảm, 51,1% thanh niên sử dụng ma túy bị hoang tưởng, ảo giác là bị hại, bị chi phối, bị kiểm tra, nghe tiếng ai nói vào tai, nhìn những cái không có thật…

 Điều đáng quan tâm là phần lớn thanh thiếu niên nghiện các loại ma túy tổng hợp đều không có thông tin tác hại của nó. Trưởng nhóm hỗ trợ người đồng tính nam và chuyển giới tại Hà Nội, Tú Anh chia sẻ, những thanh thiếu niên nghiện chất chủ yếu là không có thông tin về tác hại của ma túy. Ban đầu chỉ là bị bạn bè rủ rê, thấy thích thì dùng, dùng để không bị “coi thường”, không bị coi là “yếu thế”. Đa số các bạn ở lứa tuổi 17 - 18, khi có một việc gì cảm thấy buồn chán, bị bạn bè đưa dùng bóng cười để vượt qua trạng thái tâm lý, nhưng dần dần bóng cười không giúp được, thì các bạn bắt đầu sử dụng ma túy tổng hợp.

Chưa có hệ thống quy trình

Thực tế, những thanh thiếu niên mắc rối loạn tâm thần có nhiều khả năng trở nên phụ thuộc vào chất ma túy hơn là những người không có rối loạn tâm thần. Ngược lại, những thanh thiếu niên lạm dụng chất ma tuý có khả năng mắc rối loạn tâm thần hơn so với người không lạm dụng chất. Do vậy khi rối loạn tâm thần và lạm dụng chất cùng xảy ra sẽ khiến vấn đề phức tạp hơn. Điều này, ảnh hưởng đến kết quả điều trị cũng như công tác quản lý.

Giám đốc Trung tâm Phát triển cộng đồng (SCDI) Khuất Thị Hải Oanh cho biết, hiện chưa có một nghiên cứu riêng biệt về kỳ thị - phân biệt đối xử trên thanh thiếu niên có vấn đề về sử dụng ma túy và mắc rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, có thể dễ dàng nhận thấy nhóm này sẽ phải chịu sức ép rất lớn từ việc bị kỳ thị, khiến các em càng khép kín và bế tắc hơn. Càng bị cô lập thì việc chẩn đoán các rối loạn sẽ càng muộn, điều trị sẽ bị trì hoãn, khiến cho những tổn thương do nghiện ma túy và rối loạn tâm thần gây ra cho não bộ sẽ khó hồi phục và mất nhiều thời gian hơn. Trưởng nhóm hỗ trợ người đồng tính nam và chuyển giới tại Hà Nội Tú Anh nêu thực tế, nhiều bạn đồng tính, chuyển giới tự thu hẹp mình, sợ bị kỳ thị, không làm được điều mình mong muốn nên có tâm lý căng thẳng, buồn chán. Khá đông thanh niên sử dụng nhiều dạng ma túy một lúc.

Trong khi đó, rối loạn nghiện chất là rối loạn mãn tính, luôn kéo dài, điều trị thuyên giảm sau đó có thể tái phát. Bác sĩ Phạm Thành Luân, Bộ môn Tâm thần, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, ở nhiều nước Khoa Nghiện chất đã được thành lập riêng và tách riêng với Khoa Tâm thần, trong đó có nhiều bác sĩ chuyên về nghiện chất và tất cả những vấn đề liên quan đến nghiện chất, cai nghiện, sau cai nghiện; cũng như các can thiệp về sức khỏe tâm thần. Ở Việt Nam, sự phối hợp này vẫn còn lỏng lẻo, chưa có một hệ thống quy trình nào cho việc điều trị nghiện chất và y tế. Để làm được điều này, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế cần xây dựng chính sách chung; trước mắt là thiết lập mối quan hệ, trao đổi giữa các bệnh viện tâm thần (Bộ Y tế) và các trung tâm điều trị nghiện chất (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội).

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
13:32 17/07/2019
Ngày 17.7, tại Hà Nội, Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đã tổ chức Hội thảo rà soát giữa kỳ Chương trình hợp tác Quốc gia Việt Nam - ILO về việc làm bền vững giai đoạn 2017-2021. Hội thảo nhằm đánh giá tiến độ và hiệu quả triển khai giai đoạn đầu của Chương trình; rút kinh nghiệm và đề xuất các chỉnh sửa để thúc đẩy hiệu quả của Chương trình trong giai đoạn sau.
Quay trở lại đầu trang