XÃ HỘI
Cập nhật 19:38 | 16/07/2019 (GMT+7)
.
Tạo việc làm cho thanh niên

Cần chính sách phù hợp

08:18 | 15/06/2019
Theo số liệu thống kê, hiện nay tỷ lệ thanh niên chiếm hơn 50% lực lượng lao động xã hội, là một tiềm năng vô cùng to lớn cho sự phát triển đất nước. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng nhanh chóng số người đến tuổi lao động, vấn đề tạo việc làm cho thanh niên ngày càng cấp thiết. Nhất là khi cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang cận kề. Chính vì vậy, đòi hỏi Nhà nước phải quan tâm đặc biệt và có chính sách việc làm cho thanh niên.

Chưa như kỳ vọng

 Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã có văn bản gửi Bộ Tài chính về phân bổ kinh phí sự nghiệp. Theo đó, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội sẽ dành 6,5 tỷ đồng để hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, phụ nữ nghèo nông thôn. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội sẽ đặt hàng hợp đồng với trung tâm dịch vụ việc làm tại các địa phương và các đơn vị có liên quan khác để tổ chức các buổi định hướng nghề nghiệp cho học sinh các trường trung học phổ thông, thanh niên đang học tại các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Ngoài ra, nguồn kinh phí này sẽ được sử dụng để hỗ trợ khởi sự doanh nghiệp như tổ chức các khóa đào tạo tư vấn, khởi sự doanh nghiệp; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức khởi sự doanh nghiệp; hỗ trợ tìm việc làm cho thanh niên đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp…

Nhằm tạo điều kiện để thanh niên lập nghiệp, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, quy định nhằm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp. Điển hình như Nghị định số 61/2015/NĐ-CP ngày 9.7.2015 của Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm. Hay như Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 30.10.2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025”. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27.11.2009 phê duyệt Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020; Chính sách phát triển dịch vụ việc làm và thị trường lao động đều hướng tới việc hỗ trợ học nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và góp phần giải quyết việc làm cho lao động nữ và lao động thanh niên… Ngoài ra, trong Luật Việc làm; Luật Bình đẳng giới; Bộ luật Lao động; Luật Thanh niên… đều quan tâm đến bình đẳng giới và các nhóm lao động đặc thù.

Rõ ràng, về mặt chính sách đã khá đầy đủ, tuy nhiên thực tế việc tạo việc làm cho thanh niên vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Thống kê của Tổng cục Thống kê cho thấy, tính đến đầu năm 2019, cả nước có 53,3 triệu lao động có việc làm, trong đó, có 25,86 triệu lao động nữ có việc làm (chiếm 48,5%); 13,5 triệu thanh niên có việc làm (chiếm 2/3 số thanh niên). Tuy nhiên, chất lượng việc làm còn thấp, tính ổn định, bền vững trong việc làm không cao. Cụ thể, thanh niên làm công hưởng lương chiếm 58,6%, nhưng gần 1/2 trong số đó không có hợp đồng bằng văn bản; 41,4% thanh niên làm những công việc dễ bị tổn thương như lao động tự làm, lao động trong hộ gia đình không hưởng lương, riêng tại khu vực nông thôn tỷ lệ này khá cao (50,8%). Xét theo cơ cấu việc làm, có 35,5% thanh niên làm việc trong ngành nông nghiệp; 33,6% thanh niên làm việc trong ngành công nghiệp và xây dựng; 30,9% thanh niên làm việc trong ngành dịch vụ (cơ cấu chung của cả nước là 41,54% - 25,05% và 33,41%). Dù vậy, tại khu vực nông thôn, có đến 47,2% thanh niên vẫn làm việc trong ngành nông nghiệp với năng suất, chất lượng thấp.

Chú trọng dự báo thị trường lao động

Đánh giá việc triển khai chính sách tạo việc làm cho thanh niên, phản ánh từ nhiều địa phương cho rằng, dù đã có nhiều chính sách được ban hành thế nhưng lại thiếu các chính sách riêng nhằm đẩy mạnh tạo việc làm cho lao động nữ, lao động thanh niên. Trong khi đó, hiện nay các nguồn lực hỗ trợ thanh niên lập nghiệp, khởi sự doanh nghiệp còn hạn chế. Chính vì vậy, chất lượng việc làm chưa cao, tính ổn định, bền vững trong việc làm và hiệu quả tạo việc làm còn thấp, đặc biệt đối với lao động nữ; lao động nữ nông thôn. Hiện nay, dù đã có Quỹ quốc gia về việc làm xong các dự án cho vay giải quyết việc làm từ Quỹ chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, mức cho vay thấp, lãi suất chưa linh hoạt, nguồn vốn chỉ đáp ứng 30 - 35% nhu cầu vay vốn của lao động.

Về mặt thị trường, dự báo thị trường lao động trong ngắn hạn và dài hạn yếu; thông tin về việc làm, nghề nghiệp chưa được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời dẫn đến việc định hướng nghề cho thanh niên chưa phù hợp với thị trường. Trước thực trạng đó đòi hỏi cần phải hoàn thiện thế chế, chính sách về việc làm, thị trường lao động phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong bối cảnh hội nhập. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động, chú trọng đẩy mạnh dự báo thị trường lao động trong ngắn hạn và dài hạn nhằm cung cấp các thông tin vê cơ hội việc làm, chỗ việc làm trống, các khóa đào tạo... giúp thanh niên, sinh viên lựa chọn và quyết định học nghề, lập nghiệp, tham gia thị trường lao động.

Đồng tình với khuyến nghị phải hoàn thiện thể chế cũng như hệ thống thông tin thị trường, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân cho rằng, để giúp lao động trẻ hội nhập được với cuộc Cách mạng 4.0 cần có sự hỗ trợ chính sách của Nhà nước và doanh nghiệp. Để thế hệ trẻ thích nghi với thế giới việc làm tương lai, ngành chức năng cần có nghiên cứu tổng thể xác định 5 - 10 năm tới Việt Nam sẽ tiếp cận với khoa học - công nghệ ở mức độ nào để xem ngành nghề nào xuất hiện, ngành nghề nào mất đi. Nếu xác định đúng, Chính phủ, doanh nghiệp, nhà trường cùng bắt tay đào tạo, chúng ta sẽ đạt được năng suất không thua kém gì so với các nước, khoảng cách về trình độ nghề nghiệp cũng được rút ngắn - ông Huân nhấn mạnh.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang