XÃ HỘI
Cập nhật 22:52 | 18/08/2019 (GMT+7)
.

Chuyển từ “có thể” sang “có quyền”

08:33 | 28/05/2019
Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) quy định quyền nghỉ hưu sớm hơn không quá 5 tuổi đối với người lao động bị suy giảm khả năng lao động; làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và một số công việc, nghề nghiệp đặc biệt. Quyền nghỉ hưu muộn hơn không quá 5 tuổi đối với người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, người lao động làm công tác quản lý và một số trường hợp đặc biệt. Đây là sự thay đổi quan trọng và đáng lưu ý nhưng cũng cần được làm rõ.

Lý giải về nội dung này, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Doãn Mậu Diệp cho biết, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) của nhiều nước thường quy định quyền được hưởng chế độ hưu trí nếu đạt 2 điều kiện gồm độ tuổi nhất định và số năm tham gia BHXH. Theo Luật BHXH của Lào, người lao động nam được nhận chế độ hưu trí khi đủ hai điều kiện, 60 tuổi và có 20 năm tham gia BHXH. Ở một số nước, người ta cho rằng, người lao động có thể nghỉ hưu từ khi 55, 56, 57 tuổi nhưng đến khi 60 tuổi thì người lao động mới nhận chế độ hưu trí.


Người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao được nghỉ hưu muộn hơn không quá 5 tuổi

Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) lần này đưa ra đề xuất về quyền được nghỉ hưu sớm hơn 5 năm được áp dụng nếu người lao động suy giảm khả năng lao động, làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm... Quyền được nghỉ hưu sớm được hiểu theo nghĩa người lao động có thể được nhận lương hưu trước 5 năm so với quy định.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Bùi Sỹ Lợi khẳng định, đó là sự thay đổi rất quan trọng và đáng lưu ý bởi thay vì quy định “có thể được nghỉ hưu”, dự thảo Bộ luật Lao động đã xác định “quyền được nghỉ hưu” cả với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi và nghỉ hưu ở tuổi cao hơn. Tuy nhiên, đây cũng là vấn đề cần đặc biệt được cân nhắc, xem xét, đánh giá đầy đủ, toàn diện về sự thay đổi mang tính bản chất này. Theo quy định hiện hành tại Điều 187 Bộ luật Lao động, việc nghỉ hưu trước tuổi hay muộn hơn tuổi, không chỉ đơn thuần là việc xem xét, cân nhắc lựa chọn của người lao động mà còn cả việc xem xét, quyết định của người sử dụng lao động.

Theo các chuyên gia, việc chuyển đổi từ cơ chế lựa chọn tùy nghi “có thể” sang cơ chế lựa chọn “quyền” thì các cơ chế để bảo đảm thực hiện “quyền được nghỉ hưu”, nhất là với các trường hợp nghỉ hưu muộn hơn sẽ rất phức tạp và không loại trừ trong thực tiễn người lao động lựa chọn hoặc không lựa chọn thực hiện “quyền nghỉ hưu” sớm hơn hoặc muộn hơn. Những trường hợp như vậy, chủ sử dụng lao động hoặc đơn vị quản lý lao động sẽ xử lý thế nào, nhất là đối với nhóm cán bộ, công chức, viên chức. Bởi nó không chỉ ảnh hướng đến công tác quy hoạch cán bộ mà còn ảnh hưởng cả đến các quy định về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức.

Còn theo luật sư Nguyễn Giang Nam, Văn phòng Luật Smart Law, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, tuổi nghỉ hưu do người lao động lựa chọn nên dựa vào nhu cầu và khả năng của các bên. Đơn cử như trong trường hợp người lao động vẫn còn sức khỏe tốt nhưng đã đến tuổi nghỉ hưu mà không đủ điều kiện về số năm đóng BHXH thì nên trao quyền lựa chọn cho người sử dụng lao động và người lao động tự quyết định về việc nên nghỉ hưu ở độ tuổi nào cho hợp lý, nhưng phải phù hợp pháp luật.

Trên thực tế, việc để người lao động tự quyết định quyền nghỉ hưu đã được một số nước trên thế giới áp dụng, đơn cử như Australia, theo đó không có một tiêu chuẩn cố định về tuổi nghỉ hưu. Mặc dù một số công việc và lĩnh vực có đặt ra độ tuổi nghỉ hưu cho người lao động, nhưng nhìn chung, hầu hết người đi làm ở Australia thường bắt đầu quá trình nghỉ hưu khi bước vào tuổi 60.

“Việt Nam cũng không ngoại lệ, bởi thực tế sẽ ngày càng có nhiều lao động lớn tuổi mong muốn tiếp tục làm việc sau khi đến tuổi nghỉ hưu; người dân phần lớn có quan điểm ủng hộ sự tham gia của người lao động lớn tuổi vào thị trường lao động. Những thay đổi này đang và sẽ tiếp tục mang lại những kết quả tích cực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đòi hỏi Chính phủ và toàn xã hội có những chính sách và giải pháp mới phù hợp hơn để có thể cân bằng giữa già hóa dân số với tăng trưởng kinh tế - xã hội” -  luật sư Nguyễn Giang Nam nhấn mạnh.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
21:44 14/08/2019
“Tâm tình, Tinh thần, Thân thiện, Trung thực, Tự tin, Thi thật, Toàn thắng và Thành tích!” Đó là 16 chữ T mà Thứ trưởng Bộ LĐ-TB,XH Lê Tấn Dũng tặng Đoàn Việt Nam tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 45 tại Kazan, Liên bang Nga trong Lễ xuất quân chiều 14.8. Theo Thứ trưởng, mỗi chữ T đã được chính các thí sinh, chuyên gia, nhà tài trợ và toàn thể đại biểu tham dự buổi Lễ chia sẻ, gửi gắm, bày tỏ quyết tâm đạt kết quả tốt nhất với tinh thần thi đấu trung thực, “fairplay”.
Quay trở lại đầu trang