XÃ HỘI
Cập nhật 12:30 | 17/10/2018 (GMT+7)
.

“Đào tạo 9+” - Tại sao không?

09:52 | 25/07/2018
Tiết kiệm thời gian, tiền bạc cho cả người học và xã hội; mở ra nhiều con đường lập thân, lập nghiệp cho giới trẻ; đặc biệt, góp phần đẩy mạnh việc thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường phân luồng học sinh sau THCS… là những gì Chương trình đào tạo từ lớp 9 lên thẳng cao đẳng (Chương trình đào tạo 9+) do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp với Hiệp hội các trường đào tạo kỹ thuật Nhật Bản (KOSEN) hướng tới.

Kinh nghiệm từ Nhật Bản

Nhật Bản được biết đến không chỉ là một quốc gia hùng mạnh về kinh tế mà còn có hệ thống giáo dục đa dạng, chất lượng chỉ đứng sau Mỹ và Anh. Lý giải cho thành công này, Chủ tịch KOSEN Isao Taniguchi cho hay, hệ thống giáo dục của Nhật Bản được sửa đổi liên tục theo sự phát triển chung. Tuy nhiên, những thay đổi luôn dựa trên hai ưu tiên: Giáo dục bắt buộc nhằm phổ cập hóa hệ thống giáo dục tiểu học; thành lập các trường dạy nghề cho thanh niên, đồng thời tổ chức đào tạo các khóa chuyên tu (nông, công, lâm, ngư nghiệp, thủy sản, dệt…) ở cấp trung học cơ sở (THCS). Chính các ưu tiên này đã tạo ra những bước đi căn bản trong việc hình thành nguồn lực bảo đảm kế hoạch phát triển cho công cuộc hiện đại hóa nền kinh tế Nhật.

Chẳng hạn, đối với mô hình KOSEN đang thực hiện cho phép các học sinh ngay sau khi tốt nghiệp THCS, có thể lựa chọn học tập theo 3 hướng: Vào trường THPT (senior high school), hoặc trường cao đẳng công nghệ (college of technology) và cao đẳng đào tạo chuyên ngành (specialized training college).

Senior high school là nơi cung cấp các khóa học tổng quát, chuyên ngành và tích hợp - hay còn gọi là trường PTTH đúng nghĩa. Khi lựa chọn mô hình này, các em tiếp tục có những lựa chọn khác. Các khóa học tổng quát thường là lựa chọn của những em muốn vào đại học, hoặc dành cho những em muốn tìm việc làm sau khi tốt nghiệp phổ thông nhưng lại không có sở thích nghề nghiệp cụ thể. Có đến 75% học sinh lựa chọn những khóa học này. Trong khi đó, khoảng 19% chọn các khóa học chuyên ngành vì các em đã xác định được đam mê nghề nghiệp của mình. Còn lại, các khóa học tích hợp, cho phép học sinh được chọn học kết hợp các môn tổng hợp và chuyên ngành. Số còn lại có thể học cao đẳng công nghệ, được đào tạo 5 năm về kỹ thuật, cấp bằng khi ra trường. Thậm chí, một số trường còn cho phép học sinh học thêm 2 năm để lấy bằng cử nhân. Một thuận lợi nữa cho các em lựa chọn các trường cao đẳng chuyên ngành là các trường này không đòi hỏi thi đầu vào. Học sinh tốt nghiệp sẽ được nhận chứng chỉ và có thể tham gia các khóa học sau trung học để kiếm bằng cấp cao hơn.

Chia sẻ thêm về mô hình của KOSEN, TS. Vũ Xuân Hùng - Vụ trưởng Vụ Đào tạo chính quy, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp cho biết, mô hình này đã được Nhật Bản thực hiện từ lâu và nó vẫn đang là mô hình giáo dục ưu việt của Nhật Bản.


Học sinh THCS trên địa bàn Hà Nội tham quan giờ học nghề tại Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội 
Ảnh: Đức Kiên

… và hướng đi cho Việt Nam

Mô hình đào tạo KOSEN được thành lập từ năm 1962. Đến năm 2004, thống nhất 51 trường KOSEN trên toàn Nhật Bản thành một tổ chức Chính phủ. KOSEN đào tạo kỹ thuật công nghiệp 5 năm từ khi 15 tuổi; đào tạo khóa nâng cao 2 năm (hoàn thành 2 năm này tương đương bậc đại học).

Trên thực tế, những quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp cho phép học sinh THCS có nhiều lựa chọn. Các em hoặc mất từ 1- 2 năm để lấy bằng trung cấp, có thể đi làm ngay sau khi tốt nghiệp, có thu nhập và không cần học thêm THPT. Lựa chọn này tối ưu cho bạn trẻ có học lực hạn chế; hoặc, vừa học nghề vừa tiếp tục học thêm THPT để có điều kiện liên thông lên trình độ cao đẳng, đại học và thậm chí là thạc sĩ, tiến sĩ. Đây là lựa chọn cho những em có học lực phổ thông ở mức khá trở lên, vì nhiều lý do chưa thể thi vào THPT.

Với một phép tính đơn giản, TS. Đặng Văn Sáng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Bách khoa TP Hồ Chí Minh chỉ ra, nếu đúng theo trình tự, sau khi tốt nghiệp THCS, học sinh mất 3 năm để hoàn thành chương trình THPT và 4 năm nữa để lấy bằng đại học. Tổng cộng mất 7 năm và học sinh phải đóng học phí toàn bộ cho thời gian học này. Nhưng nếu tốt nghiệp THCS, học lên trung cấp, các em chỉ mất 3 năm để lấy bằng; cộng thêm 2 năm liên thông lên đại học, nếu muốn. Như vậy, chỉ mất 5 năm để học sinh tốt nghiệp THCS có thể có được tấm bằng đại học trong khi Nhà nước đã trả học phí cho 3 năm học trung cấp, các em chỉ phải đóng học phí 2 năm liên thông đại học.

Tuy nhiên, để đáp ứng và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các em học sinh, mới đây, theo chỉ đạo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tại Công văn 2817/BLDTBXH-TCGDNN về việc khuyến khích đào tạo chương trình cao đẳng cho học sinh tốt nghiệp THCS, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp đang xây dựng đề án thí điểm để thực hiện chỉ đạo trên và các chuyên gia Nhật Bản cũng đang hỗ trợ tích cực để Việt Nam sớm triển khai rộng rãi mô hình này. Và khi đó, học sinh sẽ học liên tục 5 năm từ lớp 9 và khi tốt nghiệp được cấp bằng cao đẳng, nhận danh hiệu kỹ sư thực hành hoặc cử nhân thực hành mà không cần phải học và chờ liên thông như trước.

Trao đổi về mô hình đào tạo KOSEN, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Quân khẳng định, ngoài tiết kiệm thời gian, chi phí cho người học và xã hội, KOSEN là mô hình đào tạo kết hợp rất tốt giữa phát triển năng lực thực hành cùng phát triển về đào tạo văn hóa, giáo dục, nhất là chú trọng giáo dục phẩm chất, hành vi cho người học. “Vì thế, với điều kiện của Việt Nam hiện nay và với các quy định cụ thể, rõ ràng trong Luật Giáo dục nghề nghiệp hiện hành, chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện đào tạo cho các em lớp 9 lên thẳng bậc cao đẳng” - Thứ trưởng Lê Quân nói.

Thái Bình
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang