XÃ HỘI
Cập nhật 10:51 | 20/09/2018 (GMT+7)
.
Được - mất khi thực hiện xã hội hóa y tế

Bài 1: Nguồn lực cần thiết

08:31 | 09/07/2018
Trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp, thực hiện xã hội hóa sẽ giúp ngành y huy động được nguồn vốn đầu tư cho khoa học, kỹ thuật hiện đại, phục vụ chăm sóc sức khỏe toàn dân. Qua đó, không chỉ bộ mặt ngành y tế được cải thiện mà còn nâng cao thu nhập cho cán bộ, nhân viên trong ngành; bảo đảm người dân có cơ hội chăm sóc sức khỏe tốt hơn.

Đúng và cần thiết

 Xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa được đặt ra từ Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng. Đến nay, chỉ riêng trong lĩnh vực y tế, xã hội hóa đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, sự cố y khoa liên quan đến liên doanh, liên kết giữa bệnh viện và doanh nghiệp, điển hình là vụ 9 bệnh nhân chạy thận tử vong tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hòa Bình cho thấy, nhiều vấn đề đang đặt ra cho ngành y khi thực hiện chủ trương này.

Xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa đã được đặt ra từ Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng. Nghị quyết nêu rõ: “Các vấn đề chính sách xã hội đều giải quyết theo tinh thần xã hội hóa. Nhà nước giữ vai trò nòng cốt đồng thời động viên mỗi người dân, các doanh nghiệp, các tổ chức trong xã hội, các cá nhân và tổ chức nước ngoài cùng tham gia giải quyết những vấn đề xã hội”.

Nhằm cụ thể hóa tinh thần này, từ năm 1997 đến nay, Chính phủ đã ban hành hàng loạt chính sách có liên quan, như: Nghị quyết số 90/CP năm 1997 về phương hướng và chủ trương xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế và văn hóa; Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP về đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa và thể thao; Nghị định số 85/2012/NĐ-CP về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập; Nghị quyết số 93/NQ-CP năm 2014 về một số cơ chế, chính sách phát triển y tế… Riêng Bộ Y tế cũng đã ban hành Thông tư số 15/2007 hướng dẫn thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về việc sử dụng tài sản để liên doanh, liên kết hoặc góp vốn liên doanh để mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động dịch vụ của các cơ sở y tế công lập.

“Chủ trương xã hội hóa rất đúng đắn và cần thiết, bởi nguồn ngân sách mà ngành y tế sử dụng cho cả y tế dự phòng và khám chữa bệnh là cực hạn chế”, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Vũ Xuân Phú khẳng định. Ông phân tích, trong chi tiêu y tế toàn dân, nguồn chi phí từ hộ gia đình chiếm khoảng hơn 80%, còn lại hơn 15% từ ngân sách nhà nước và còn lại vài % từ viện trợ ODA. Trong các đơn vị sự nghiệp thì ngân sách nhà nước để chi trả lương, phụ cấp, chi đầu tư không thường xuyên như xây dựng nhà cửa, mua sắm trang thiết bị… và nguồn này “cực hạn hẹp”. Vì thế, với bệnh viện tuyến Trung ương chữa cho lượng bệnh nhân lớn, kỹ thuật cao, nếu chỉ dùng ngân sách thì không đủ nguồn lực để phát triển.

Ông Phú lấy dẫn chứng, giá một máy CT thế hệ cũ “bèo bọt” là 10 tỷ đồng, máy mới có 64 dãy có giá vào khoảng mấy chục tỷ đồng. Thông thường, danh mục trang thiết bị hiện đại của một bệnh viện tuyến Trung ương lên tới vài nghìn, trong khi ngành y tế và ngân sách nhà nước phân bổ nhỏ giọt nên không thể đuổi theo phát triển khoa học kỹ thuật được!

Vị Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương xác nhận: “Chúng tôi phát triển kỹ thuật cao sử dụng xã hội hóa so với ngân sách gấp 10 - 20 lần. Bởi thực tế, thường phải 3 - 5 năm Bộ Y tế mới cấp kinh phí đầu tư cho hạng mục lớn, còn đầu tư xây dựng tòa nhà cao tầng phải mấy chục năm mới được cấp. Trong nguồn ngân sách được giao, Bộ Y tế còn phải phân bổ cho công tác dự phòng, khám chữa bệnh, trong đó lại phải lựa chọn để ưu tiên chuyên ngành nào, khoa nào… Do vậy, nếu không có xã hội hóa thì Bệnh viện Phổi Trung ương chỉ ngang tầm tuyến huyện, tuyến tỉnh”.


Làm xét nghiệm tại Bệnh viện Ðại học Y Hà Nội 
Ảnh: Việt Dũng

Liên doanh, liên kết - hình thức huy động nguồn lực phổ biến

Trong báo cáo gửi tới các ĐBQH Kỳ họp thứ Năm vừa qua, Bộ Y tế cho biết, thực hiện thuê tài sản, sử dụng tài sản để liên doanh, liên kết theo quy định của Luật quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản hướng dẫn thực hiện luật để các đơn vị có trang thiết bị phát triển kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả chẩn đoán và điều trị, phát hiện sớm, chính xác bệnh tật, giảm tỷ lệ tử vong. “Đây là hình thức huy động nguồn lực ngoài ngân sách phổ biến trong các bệnh viện công. Nhờ phương thức này, nhiều dịch vụ kỹ thuật cao đã được triển khai như chẩn đoán hình ảnh (MRI, CT Scan, siêu âm), xét nghiệm, nội soi, chẩn đoán và can thiệp... giúp phát triển kỹ thuật tại các bệnh viện”, báo cáo nêu rõ.

Như vậy, xã hội hóa đã mang lại nhiều lợi ích, không chỉ cho riêng ngành y tế. Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng (RTCCD) Trần Tuấn bình luận, “nếu xét ở góc độ kỹ thuật, trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp, chưa đáp ứng được nhu cầu kinh phí để đổi mới trang thiết bị y tế, hạ tầng cơ sở, chính sách tăng quyền tự chủ của các cơ sở y tế trong liên doanh, liên kết rõ ràng là cần thiết và mang lại hiệu quả thiết thực.

Hiệu quả đầu tiên là ngay với tuyến cơ sở cũng được đổi mới về trang thiết bị hiện đại, thậm chí vượt yêu cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đối với đơn vị y tế cấp cơ sở ở các nước đang phát triển, như tại Bệnh viện Đa khoa huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Đồng thời, thông qua liên doanh, liên kết với doanh nghiệp trong việc đặt máy, trang thiết bị, cán bộ công nhân viên trong bệnh viện cũng có được một khoản thu nhập tăng thêm. Về phía thị trường, việc thực hiện xã hội hóa đã tạo ra một cú hích cho thị trường máy móc thiết bị, sinh phẩm y tế, thuốc men. Còn về phía người dân, ít nhất có một bộ phận được tiếp cận với các dịch vụ mà trước đây chưa có, do khó khăn về trang thiết bị cũng như việc đi lại lên cơ sở y tế tuyến trên”.

Giải ngân hơn 5.000 tỷ đồng cho các dự án ngành y

Bộ Y tế cho biết, thực hiện Nghị định số 43/2006/NĐ-CP và Nghị định số 16/2015/NĐ-CP về cơ chế tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ đã làm việc và một số ngân hàng như Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (Vietinbank), Ngân hàng TMCP quốc tế Việt Nam (VIB), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã công bố các chương trình tín dụng ưu đãi cho đầu tư y tế, cho cả cơ sở y tế công lập, y tế ngoài công lập và các nhà đầu tư vay để đầu tư vào lĩnh vực y tế. Theo báo cáo của các ngân hàng, đến nay nhiều dự án đã đăng ký nhu cầu vay vốn tín dụng khoảng 44.000 tỷ đồng; số vốn đã giải ngân đến nay cho các dự án khoảng hơn 5.000 tỷ đồng. 

Vũ Thủy
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
09:54 29/08/2018
Dù khối lượng công việc rất lớn và gặp không ít khó khăn, thách thức, nhưng với sự chủ động cùng nhiều biện pháp quyết liệt, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Đồng Nai đã tổ chức thực hiện có hiệu quả chính sách, chế độ BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT). Để hướng tới mục tiêu hoàn thành vượt mức chỉ tiêu nhiệm vụ 6 tháng cuối năm và cả năm 2018, BHXH tỉnh cần chú trọng thực hiện đồng bộ các giải pháp tích cực.
Quay trở lại đầu trang