XÃ HỘI
Cập nhật 07:38 | 21/05/2018 (GMT+7)
.
Đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu

Nữ giới phải được quyền như nam giới

09:16 | 07/02/2018
Liên quan đến đề xuất của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ, TB - XH) nâng tuổi nghỉ hưu của nam lên 62, nữ lên 60 (lộ trình thực hiện từ năm 2021), nhiều ý kiến cho rằng, nữ giới phải được quyền nghỉ hưu như nam giới. Trường hợp nữ giới muốn về hưu trước thì vẫn được ưu tiên.

GS.TS. LÊ THỊ QUÝ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giới và Phát triển: Tuổi nghỉ hưu phải tính theo các nhóm lao động

Đề xuất của Bộ LĐ, TB - XH vẫn có sự chênh lệch về tuổi nghỉ hưu giữa nam và nữ là không bình đẳng giới. Trước hết, giống như các quyền cơ bản khác, quyền được lao động là quyền của tất cả mọi người không phân biệt giới tính và Nhà nước cần tôn trọng điều đó.

Chính sách phụ nữ nghỉ hưu ở tuổi 55 và nam giới ở 60 xuất phát từ quan điểm phụ nữ cần được ưu tiên vì lý do sức khỏe, và ngoài công việc xã hội còn phải chăm sóc con cái, gia đình… Nhưng trên thực tế có rất nhiều nhóm phụ nữ khác nhau: Nhóm lao động nặng nhọc và nhóm lao động trí tuệ, hành chính. Không thể “gộp” thành một nhóm đồng nhất mà ngược lại phải hỗ trợ nhóm phụ nữ lao động trí tuệ vì họ rất ít ỏi, gặp nhiều khó khăn trong nền kinh tế trí thức hiện nay. Hầu hết những phụ nữ trong nhóm này có đủ năng lực, sức khỏe không muốn về hưu ở tuổi 55. Họ muốn được bình đẳng như nam giới. Việc “ép” về hưu sớm là áp đặt và không khoa học.

Còn nhóm lao động nữ trực tiếp sản xuất nặng nhọc sẽ mong muốn về hưu sớm. Do vậy, tuổi nghỉ hưu của nam giới và nữ giới phải được tính theo các nhóm lao động. Ở nhóm lao động nặng nhọc nên để họ được nghỉ hưu theo nguyện vọng. Nếu đưa ra một chính sách chung, “đổ đồng” về mặt giới tính như luật hiện hành là nữ giới 55 tuổi, nam giới 60 tuổi, hay như đề xuất nữ giới 60 tuổi, nam giới 62 tuổi nghỉ hưu là gây bất bình đẳng giới.

Phải nhấn mạnh rằng, tầng lớp trí thức là phụ nữ ở nước ta đã ít lại về hưu sớm sẽ càng ít hơn. Việc đưa ra chính sách có sự chênh lệch tuổi nghỉ hưu giữa nam giới và nữ giới đã kéo theo hàng loạt các bất cập khác như đào tạo, đề bạt cán bộ… Như quy định hiện hành, phụ nữ 50 tuổi không được đề bạt, không nằm trong danh sách đào tạo như nam giới, điều này vô cùng thiệt thòi cho phụ nữ. Nói đến bình đẳng giới là phải không phân biệt tuổi giữa nam giới và nữ giới. Do vậy, nên để tuổi về hưu của nam và nữ là 60 tuổi hoặc 62 tuổi, đồng thời có sự linh hoạt giữa các nhóm ngành nghề, trao quyền tự quyết cho người lao động. Xây dựng chính sách phải  tận dụng được “chất xám”, đem lại lợi ích cao nhất cho đất nước. Chính sách còn phải thể hiện được quyền lao động, cơ hội lao động một cách bình đẳng giữa nam giới và nữ giới.

GS.TS. ĐẶNG CẢNH KHANH, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển: Ưu tiên nhưng vẫn phải tôn trọng quyền bình đẳng giới

Đề xuất tăng tuổi làm việc là hợp lý bởi tuổi thọ của con người ngày càng cao. Đây cũng là xu hướng chung của thế giới. Tuy nhiên, điểm không hợp lý là tuổi về hưu giữa nam giới và nữ giới vẫn khác nhau. Sự khác nhau này về mặt cơ bản sẽ xâm phạm đến quyền bình đẳng giới.

Lý do để giải thích cho sự chênh lệch tuổi nghỉ hưu có vẻ chính đáng, tức là ưu tiên cho phụ nữ được nghỉ sớm hơn so với nam giới. Nhưng trên thực tế lại không hoàn toàn như vậy vì nếu như ưu tiên thì vẫn phải tôn trọng quyền bình đẳng cho phụ nữ. Khi ưu tiên cho họ được nghỉ thì phải xem người đó có chấp nhận việc ưu tiên đó không. Nếu họ không muốn nghỉ sớm thì vẫn có quyền làm việc đến tuổi nghỉ hưu như nam giới vì đây là quyền được nghỉ ngang bằng với nam giới. Cho nên, tùy theo từng nhóm xã hội để quy định tuổi về hưu, những người lao động nặng nhọc có nhu cầu được nghỉ thì chấp nhận cho được nghỉ sớm. Còn những người thấy mình còn nhu cầu đi làm thì họ phải được hưởng quyền làm việc ngang bằng với nam giới. Điều này vừa phù hợp với chủ trương của Nhà nước là ưu tiên phụ nữ được về hưu sớm hơn, đồng thời vừa bảo đảm quyền bình đẳng giữa nam giới và nữ giới.

Ở các nước đã công nhận bình đẳng về giới như nước ta thì đều không có phân biệt về tuổi nghỉ hưu giữa nam giới và nữ giới vì đây là quyền về bình đẳng giới. Do đó, trong luật phải ghi rõ phụ nữ được quyền nghỉ như nam giới (có thể là 60 tuổi hoặc 62 tuổi), tuy nhiên nếu muốn về nghỉ sớm thì sẽ được nghỉ trước.

Việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ không làm cho tỷ lệ giới trẻ thất nghiệp tăng lên vì thất nghiệp hay không là do cung cách tổ chức hoạt động kinh tế quyết định, nếu tổ chức không tốt thì dù người già có nghỉ hết thì người trẻ vẫn cứ thất nghiệp. Mặt khác, giới trẻ phải tìm cách cạnh tranh trong thị trường lao động và phải tự tạo việc làm cho mình bằng sự sáng tạo, khởi nghiệp. Lao động toàn cầu luôn rộng mở nếu giới trẻ giỏi tay nghề, vấn đề ở chỗ các nhà quản lý làm thế nào để tạo ra thế hệ lao động có chất lượng cao.

Ông DOÃN NGỌC HẢI, Viện trưởng Viện Sức khỏe Nghề nghiệp và Môi trường: Không nên “đổ đồng” tuổi nghỉ hưu

Nhìn vào tuổi thọ trung bình cùng với chất lượng cuộc sống được nâng lên của người Việt Nam so với hàng chục năm trước thì việc tăng tuổi nghỉ hưu có thể phù hợp. Nhưng mỗi ngành nghề có đặc thù và yêu cầu khác nhau nên chính sách phải linh hoạt. Chẳng hạn khu vực hành chính sự nghiệp thì người lao động đến 70 tuổi vẫn có thể làm việc được nhưng nếu là công nhân hầm mỏ thì 45 - 50 tuổi đã không thể làm được nữa. Do đó, chúng ta không “đổ đồng” mà phải phân loại từng ngành nghề và nên có hệ số của ngành nghề đó. Tức là lấy một nghề trung bình nào đấy là hệ số 1, nếu ngành nào độc hại thì nhân hệ số lên và người lao động ở ngành nghề này sẽ được nghỉ hưu sớm hơn, còn những ngành nghề hành chính sự nghiệp thì hệ số sẽ nhỏ hơn nghĩa là họ có thể kéo dài thời gian làm việc hơn.

Thực tế, khi người lao động nghỉ hưu vẫn có thể tự tìm cho mình những công việc phù hợp và yêu thích, không bị gò bó về thời gian. Khi đó, họ có thời gian thư giãn, hưởng thụ cuộc sống, nhờ vậy cuộc sống sẽ được vui vẻ, chất lượng hơn chứ không phải nghỉ hưu là họ không làm gì nữa nên đừng sợ lãng phí, trừ trường những người không còn sức khỏe. Việc tăng tuổi nghỉ hưu liệu có bảo đảm sức khỏe bền vững hay không? Nếu bắt buộc phải kéo dài tuổi làm việc thì người lao động phải được chăm sóc y tế nhiều hơn vì người già sẽ nhiều bệnh tật hơn, khả năng gây tai nạn sẽ cao hơn.

Nguyễn Quỳnh ghi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang