XÃ HỘI
Cập nhật 09:26 | 23/06/2018 (GMT+7)
.
Bình đẳng việc làm cho lao động nữ

Xóa bỏ phân biệt đối xử

08:54 | 03/02/2018
Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ Việt Nam là 72%, chỉ đứng sau Campuchia với 81%, trong khi đó, mức trung bình thế giới là 49%. Đáng chú ý, lao động nữ chiếm hơn 48% tổng lực lượng lao động nhưng họ gặp nhiều bất công trong công việc và thu nhập. Đây là một trong những kết quả đáng lưu ý của Báo cáo Phụ nữ, việc làm, tiền lương vừa được Mạng lưới Hành động vì Lao động di cư (Mnet) công bố.

Nhiều rào cản

Theo Báo cáo, nước ta có 7,8 triệu lao động nữ đang làm việc trong khu vực phi chính thức với điều kiện làm việc không bảo đảm. Lao động nữ trong khu vực phi chính thức phải làm công việc dễ bị tổn thương lên tới 59,6%, cao hơn 27,8% lao động nam cùng làm việc ở khu vực này. Lao động nữ cũng đang ở vị thế thấp hơn nam trong cơ cấu việc làm, chỉ chiếm 26,1% các vị trí lãnh đạo nhưng lại đóng góp tới 52,1% nhóm lao động giản đơn và 66,6% lao động gia đình. Điều này cho thấy phụ nữ gặp nhiều rào cản trong việc tiếp cận các cơ hội phát triển nghề nghiệp so với nam giới. Không chỉ thế, khả năng tiếp cận việc làm đối với lao động nữ khó khăn hơn nam giới ở hầu hết mọi nhóm trình độ. Lao động nữ chiếm đa số trong nhóm thất nghiệp, với 57,3% số người thất nghiệp ở nhóm “chưa qua đào tạo” và 50,2% trong nhóm “đã được đào tạo nghề/chuyên nghiệp”.

Chiếm 70 - 79% lực lượng lao động các ngành xuất khẩu chủ lực (dệt may, da giày, điện tử, chế biến thủy sản), tuy nhiên lao động nữ đang phải làm việc trong điều kiện kém vệ sinh, nóng bức, áp lực công việc cao, thiếu các trang thiết bị vệ sinh phù hợp.


Vì phân biệt giới nên dù làm công việc như nhau nhưng lao động nữ được trả công ít hơn

Điều đáng nói, trong báo cáo, cho dù có cùng trình độ, vị trí công việc như nam giới nhưng thu nhập của lao động nữ Việt Nam luôn thấp hơn. Trung bình, thu nhập của lao động nữ thấp hơn nam giới 10,7%, ở các nhóm trình độ cao khoảng cách càng nới rộng. Bên cạnh đó, một vấn đề rất đáng lo ngại là lao động nữ cũng chiếm đa số trong nhóm lao động thất nghiệp. Cụ thể, số này chiếm tới 57,3% số người thất nghiệp ở nhóm lao động chưa qua đào tạo, và 50,2% trong nhóm đã được đào tạo nghề/chuyên nghiệp. Đặc biệt, tỷ lệ lao động nữ trong nhóm thất nghiệp có trình độ đại học lên tới 55,4%. Điều này cho thấy khả năng tiếp cận việc làm đối với lao động nữ khó khăn hơn nam ở hầu hết nhóm trình độ, đặc biệt ở nhóm thấp nhất và nhóm cao nhất.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, thu nhập thấp tác động tiêu cực tới điều kiện sống và làm việc của lao động nữ và gia đình. Theo một khảo sát năm 2017 trong ngành lắp ráp điện tử tại Bắc Ninh nơi phụ nữ chiếm tới 90% lực lượng lao động, có tới 71,8% người lao động phải làm thêm trên 30 giờ/tháng và 54,5% đang làm thêm trên 45 giờ/tháng. Hiện thu nhập từ làm thêm giờ chiếm tới 32% tổng thu nhập và trên 50% lương cơ bản trung bình của lao động trong ngành điện tử. Nói cách khác, nếu không làm thêm giờ, lao động nữ không thể trang trải các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu. Do đó họ phải làm thêm rất nhiều, có khi lên tới 115 giờ/tháng hoặc phải làm thêm một công việc phụ hoặc không dám mang thai. Với các phụ nữ đã có con, thu nhập quá thấp khiến họ không đủ tiền trang trải các nhu cầu thiết yếu bao gồm chi phí giáo dục và y tế cho các con.

Vấn đề cấp thiết

Những số liệu trên một lần nữa cho thấy yêu cầu xóa bỏ những rào cản đối với lao động nữ, thu hẹp khoảng cách về giới ở nơi làm việc cần phải được tiếp tục đẩy mạnh hơn. Thực tế, xóa bỏ những rào cản đối với lao động nữ không chỉ là vấn đề của riêng Việt Nam mà là vấn đề toàn cầu hiện nay. Báo cáo mới nhất của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cũng chỉ ra rằng, trên toàn cầu, tỷ lệ thất nghiệp của phụ nữ ở mức 6,2% vào năm 2017, chênh 0,7% so với tỷ lệ thất nghiệp nam giới là 5,5%. Năm 2018, cả hai tỷ lệ dự kiến sẽ vẫn không thay đổi và giữ nguyên khoảng cách, do đó, với xu thế hiện nay, sẽ không có sự cải thiện cho đến năm 2021. Trong số lao động nữ đang có việc làm trên toàn thế giới, gần 15% là lao động gia đình không được hưởng lương, trong khi tỷ lệ này ở nam giới chỉ ở mức hơn 5%. Ở các nước đang phát triển, gần 36,6% phụ nữ so với chỉ 17,2% nam giới là lao động gia đình không được hưởng lương, nghĩa là khoảng cách giữa 2 giới lên tới 19%, mức cao nhất so với các nhóm nước khác. “Việc giảm 25% khoảng cách giới vào năm 2025 sẽ đem lại 5,8 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế thế giới và tăng doanh thu thuế. Chúng ta cần bắt đầu bằng cách thay đổi thái độ của mọi người đối với vai trò của phụ nữ trong thế giới việc làm và xã hội. Vẫn còn quá nhiều thành phần xã hội cho rằng việc một người phụ nữ làm công việc được trả lương là “không thể chấp nhận”, Steven Tobin, tác giả chính của Báo cáo nhấn mạnh.

 Bảo đảm bình đẳng giới về việc làm cho lao động nữ, báo cáo đã đưa ra những khuyến nghị như Nhà nước cần có các biện pháp toàn diện để cải thiện bình đẳng trong điều kiện lao động và thay đổi định kiến về vai trò giới. Điều này bao gồm thúc đẩy việc trả lương bình đẳng cho công việc có giá trị như nhau, giải quyết nguyên nhân gốc rễ của việc phân chia nghề nghiệp theo giới, công nhận, giảm bớt, phân chia lại các công việc nhà không được trả lương, và cải thiện các thiết chế nhằm ngăn ngừa và xóa bỏ phân biệt đối xử, bạo lực và quấy rối đối với phụ nữ và nam giới trong thế giới việc làm.

Bảo Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang