XÃ HỘI
Cập nhật 18:52 | 15/12/2017 (GMT+7)
.
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Băn khoăn nguồn lực

07:30 | 09/09/2017
Được lồng ghép trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, việc đào tạo thường xuyên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn thời gian qua đã được quan tâm, đầu tư. Tuy nhiên, băn khoăn của hầu hết địa phương hiện nay là những khó khăn, vướng mắc trong phân bổ kinh phí, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên…

Có vỏ mà không có lõi

Theo báo cáo của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, hầu hết các địa phương phân bổ kinh phí hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn chậm (tháng 4 - 5), nhiều tỉnh đến tháng 6 - 7 mới bố trí kinh phí. Năm 2016, cả nước có 3 tỉnh là Hà Nam, Giai Lai, Bình Phước đến tháng 10 - 11 mới được bố trí kinh phí; có 19 tỉnh, thành phố bố trí kinh phí bằng 50 - 100% năm 2015, 8 tỉnh bố trí kinh phí dưới mức 50% so với năm 2015. Đến nay, vẫn còn nhiều tỉnh chưa bố trí kinh phí.

Khuôn viên ngổn ngang, địa điểm thực hành và các lớp học đều nhờ trụ sở làm việc cũ của Trung tâm Y tế và một phần là trụ sở Công an huyện. Nhà ở xuống cấp, văn phòng làm việc chật hẹp, khu vực thực hành gồm 5 phòng nhưng cũng không bảo đảm diện tích, thiết bị thiếu, cũ kỹ... -  là hiện trạng của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên huyện Bạch Thông, Bắc Kạn. Theo đại diện Sở LĐ, TB - XH Bắc Kạn, hiện tỉnh có 7 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Cơ sở vật chất được đầu tư trong giai đoạn 2010 - 2012 đến nay đã bắt đầu xuống cấp, có trung tâm ban đầu chỉ được đầu tư “vỏ”, với nguồn kinh phí hạn hẹp, địa phương không thể bổ sung cơ sở vật chất.

Đây cũng là băn khoăn của hầu hết trung tâm tại Hội nghị giao ban công tác đào tạo sơ cấp, đào tạo thường xuyên và đào tạo nghề cho lao động nông thôn diễn ra hôm qua, 8.9. Phó Giám đốc Sở LĐ, TB - XH Hải Phòng Nguyễn Thị Tâm trăn trở: Do cơ cấu kinh tế thay đổi, quá trình đô thị hóa, doanh nghiệp cũng thay đổi nhu cầu, cơ sở vật chất trước đây nay đã khác nếu không muốn nói là lạc hậu. Một số ngành nghề mới, cơ sở vật chất để đào tạo không có. Hiện Hải Phòng có 4 đơn vị đào tạo trong tình trạng thiếu cơ sở vật chất, thiếu biên chế giáo viên để thực hiện đào tạo lao động nông thôn.

Cùng với Quyết định 1956/QĐ - TTg phê duyệt Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020, gần chục năm qua, việc hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề và phân bổ biên chế giáo viên được tập trung triển khai đến từng cơ sở. Tuy nhiên, do các đơn vị được hỗ trợ đầu tư từ những năm đầu thực hiện Đề án nên trong bối cảnh hiện nay, nhiều điểm không còn phù hợp. Chưa kể, một số cơ sở dạy nghề còn chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa đạt hiệu quả cao. Giám đốc Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục Thường xuyên huyện Diễn Châu, Nghệ An Phan Lam Giang cho biết, cái khó lớn nhất của trung tâm hiện nay ngoài cơ sở vật chất còn là biên chế giáo viên. Có thế mạnh hơn nhiều trung tâm khác, quy mô Trung tâm Giáo dục Nghề nghiệp - Giáo dục Thường xuyên huyện Diễn Châu tương đối lớn, số lượng học viên cao nhưng “cung chưa đủ cầu”. Trung tâm đang cố gắng tận dụng triệt để các nguồn lực hiện có nhưng thực tế thì bị “khống chế” khá chặt, nên rất mong các cấp quản lý đầu tư thêm biên chế cho tương xứng.

Đào tạo nghề may công nghiệp ở huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi Nguồn: baoquangngai

Tiền ít, còn dàn trải

Theo Quyết định số 1600/QĐ-TTg ngày 16.8.2016 về nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn, từ năm 2016 đến nay, việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn được lồng ghép trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Ngoài chính sách hỗ trợ dạy nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956, còn có các chính sách, chương trình, dự án, đề án khác sử dụng ngân sách nhà nước để dạy nghề cho lao động khu vực nông thôn do các bộ, ngành quản lý, chỉ đạo thực hiện nên có sự phân tán. Đơn cử, hàng năm, Bộ LĐ, TB - XH đã có hướng dẫn các địa phương dành tối thiểu 10% chỉ tiêu hỗ trợ dạy nghề cho lao động nông thôn từ ngân sách nhà nước để tổ chức dạy nghề, tạo việc làm cho người khuyết tật. Tuy nhiên, trong kế hoạch dạy nghề hàng năm của một số địa phương không có chỉ tiêu này nên không bố trí kinh phí riêng.

Phó Giám đốc Sở LĐ, TB - XH Nghệ An Đặng Cao Thắng ước tính: Mỗi năm tỉnh đào tạo khoảng 26.000 lao động, kể cả ngắn hạn và thường xuyên. Kinh phí riêng đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ Trung ương khoảng 13 tỷ đồng, địa phương khoảng 10 tỷ đồng. Với số tiền này, nếu không “khéo” thì sẽ rất chật vật - ông Thắng nói. Để giải quyết khó khăn về kinh phí, nhiều địa phương đã chủ động “xoay xở” bằng cách huy động các nguồn lực từ doanh nghiệp, xã hội hóa nhưng không mấy dễ dàng. Đại diện các cơ sở đào tạo của tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang, Cao Bằng, Đắk Nông… cùng chung quan điểm cho rằng, đối với địa bàn khó khăn, vùng sâu vùng xa thì bài toán kinh phí càng nan giải. Nhiều trung tâm ít học viên, nguồn tuyển khó, lại khó khăn trong đi lại, kinh phí phân bổ vừa ít lại bị dàn trải, kéo theo áp lực rất lớn. Thực tế có những trung tâm chỉ đào tạo dưới 3 nghề cũng “kêu” khó.

Ngoài ra, theo Giám đốc Sở LĐ, TB - XH Quảng Trị Phan Văn Linh, trong điều kiện ít ỏi hiện nay, vấn đề phân bổ kinh phí cần được xây dựng, hướng dẫn một cách cụ thể hơn. Chúng tôi đề nghị Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp có văn bản hướng dẫn rõ đối tượng được thụ hưởng theo chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Khi phân bố kinh phí nêu rõ từng hạng mục, trong kế hoạch hằng năm ghi rõ phần nào mua sắm thiết bị, đầu tư cơ sở vật chất… tránh hiện trạng trên cho nhưng về cơ sở làm không trúng, không đúng.

Kinh phí được cho là vấn đề mấu chốt trong thực hiện các hoạt động đào tạo thường xuyên, đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp Trương Anh Dũng nhận định: Mấy năm vừa rồi kinh phí bố trí rất hạn chế, cũng không rạch ròi. Dự kiến 3 năm 2018 - 2020 giữ tổng mức kinh phí 3.160 tỷ đồng, gấp đôi 2 năm vừa rồi. Với dự trù kinh phí như vậy, chỉ tiêu xác định thế nào cho hợp lý là vấn đề cần bàn trong thời gian tới.

Thái Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang