XÃ HỘI
Cập nhật 08:25 | 26/05/2017 (GMT+7)
.
Thảng thốt Si La

Bài 3: Trăn trở của nguyên nữ ĐBQH người Si La

08:22 | 19/04/2017
Gặp chị Pờ Hồng Vân, từng được bầu làm ĐBQH Khóa XIII, hiện là Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Mường Tè, Lai Châu. Gặp chị, chúng tôi hiểu thêm nhiều điều về người Si La.

>> Bài 2: “Dân tộc cần bảo tồn” nhưng không muốn “bảo tồn”

>> Bài 1: Đồng bào Si La những năm tháng xưa

Gia đình đặc biệt

Chị Vân sinh ra trong một gia đình có 6 chị em ở bản Seo Hai (xã Can Hồ). Đến giờ, cha mẹ chị vẫn ở đó. Là chị cả trong gia đình đông con, mẹ liên tục sinh em, cô bé Vân thường xuyên phải cõng em theo cha mẹ lên nương cách nhà rất xa. Công việc ấy cứ đằng đẵng tháng này đến tháng khác, năm này qua năm khác… Có nhiều lần Vân tỏ ra chán nản và chỉ mong có một cuộc sống khác.

Sau nhiều năm như thế, cha Vân động viên con gái đi học chữ. Ông bảo: “Thôi, muốn đỡ vất vả thì cố đi học vậy con ạ!”. Vậy là 11 tuổi, cô bé người Si La được cha cho ra trường nội trú huyện để học chữ.

Một cô gái Si La đi học lúc đó là một sự kiện lớn trong bản. Theo quan niệm của người Si La con gái chỉ để lấy chồng và theo chồng chứ không cần đi học. Cả họ phản đối quyết định “động trời” kia nhưng bố mẹ Vân vẫn quyết tâm để con được tìm đến với cái chữ.

Chị Vân nhớ lại: “Anh trai bố mình là liệt sĩ nên gia đình hay có người đến thăm. Có lẽ cũng nhờ được tiếp xúc nhiều cán bộ nên bố mình cũng giác ngộ và muốn con được học hành. Cả xã lúc ấy chỉ có 2 người đi học nội trú. Khi mới ra, tiếng Kinh mình không biết, chẳng biết nói chuyện với ai nên buồn vô cùng. Tuần nào cũng đi bộ 16km về nhà. Hôm sau bố mình lại đi bộ cùng con ra trường. Sau những lần như thế, thấy thương bố vô cùng nên mình lại cố gắng học hành cho dù ban đầu rất khó khăn”.

Rồi Vân cũng quen dần với cuộc sống xa gia đình. Vì vừa bé lại là con gái, Vân không ở nội trú mà ra nhà dân gần trường xin ở nhờ. Đổi lại, cô tình nguyện làm các công việc trong gia đình chủ nhà. Cứ hết giờ học cô lại lên rừng lấy rau lợn, lấy củi.

Học hết lớp 12, gia đình nheo nhóc, bố mẹ không đủ điều kiện để Vân học lên cao. Gác lại việc học hành Vân về nhà đỡ đần bố mẹ, chăm lo cho các em. Khi ấy, ở khu vực cô sinh sống vẫn còn khá lạc hậu, nhiều trẻ em không biết chữ. Vậy là cô xin đi dạy học…

Sau một thời gian dạy học, Pờ Hồng Vân quyết định thi vào Trung cấp Y ở Điện Biên và rồi học đến đại học. Và sau này, chị được bầu làm ĐBQH Khóa XIII.

Trăn trở về văn hóa dân tộc

So với cộng đồng người Si La, có lẽ Pờ Hồng Vân là một trong những người tiêu biểu nhất. Do điều kiện công tác và gia đình riêng nên chị không sống ở bản mà chuyển hẳn về thị trấn Mường Tè. Thế nhưng, chị luôn có nhiều tâm tư về đời sống đồng bào Si La.

Theo chị, tỷ lệ dân số Si La tăng trưởng chậm không phải là điều đáng lo ngại. Dân số Si La thấp nhưng chất lượng đời sống của bà con đang ngày càng được nâng lên. Điều chị băn khoăn nhất là văn hóa Si La đang có nguy cơ mai một, đặc biệt là phong tục, tập quán và trang phục truyền thống. Nhiều phong tục chỉ người già mới biết. Còn trang phục, có thời kỳ, dù được vận động nhưng bà con ít chịu mặc. Đến giờ tỷ lệ sử dụng trang phục truyền thống đã cao hơn nhưng nhiều người không còn mặn mà.

Một vấn đề khác cũng khiến chị Vân lo ngại là tiếng nói của người Si La. Hiện giờ những người cùng dân tộc lấy nhau, con cái họ vẫn dùng tiếng Si La nhưng những người kết hôn với dân tộc khác thì đây là vấn đề đáng suy nghĩ. Bản thân chị Vân kết hôn cùng người dân tộc Thái. Bố mẹ bất đồng ngôn ngữ nên ngôn ngữ chung sẽ là tiếng phổ thông. Chính bởi vậy, 2 người con của chị chỉ sử dụng tiếng phổ thông…

Hoàng Phương
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang