XÃ HỘI
Cập nhật 09:49 | 22/11/2017 (GMT+7)
.
Xuất khẩu lao động

Trên thảm, dưới đinh!

08:17 | 09/03/2017
Sáng 8.3, sau 9 năm, lần đầu tiên, một hội nghị quy mô quốc gia về Nâng cao chất lượng hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài được tổ chức tại Hà Nội. Hơn 200/282 doanh nghiệp và các cơ quan liên quan đã cùng “ngồi lại” để chỉ ra những bất cập, hạn chế trong hoạt động này.

Khó khăn từ chính quyền

XKLĐ nên hướng đến việc giảm dần việc đưa lao động giản đơn; tăng số lượng lao động có trình độ đi làm việc ở nước ngoài để dần dần tạo ra nguồn lao động chất lượng cao, sẵn sàng tham gia vào công cuộc kiến tạo đất nước. 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam

Nói về những rào cản mà doanh nghiệp gặp phải khi về địa phương tuyển nguồn lao động, Chủ tịch HĐQT, TGĐ Công ty XKLĐ Việt Nam Nguyễn Văn Minh cho biết, luôn rơi vào tình trạng “trên thảm dưới đinh”. Ông lý giải, thông thường, một doanh nghiệp XKLĐ được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cấp phép đương nhiên chịu sự quản lý của Bộ mà trực tiếp là Cục Quản lý lao động ngoài nước nên phải tuân thủ theo quy định. Khi mới “vào cuộc”, doanh nghiệp nào cũng phấn khởi bởi luôn luôn nhận được sự ủng hộ của Bộ và tỉnh, thành phố. Song, đó là cấp trên, cấp chỉ đạo. Còn về tới huyện, “than ôi muôn vàn khó khăn”! Có nơi thì khống chế thời gian tuyển lao động; có nơi khống chế về số lượng lao động hoặc khống chế số xã để tuyển… Nói chung, doanh nghiệp XKLĐ vào được huyện thì phải chưng ra tới cả chục loại “giấy phép con”.

Có đại biểu nêu, nhiều người dân rất muốn đi làm việc ở nước ngoài với hy vọng đổi đời. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp xuống tiếp xúc, bị chính quyền huyện, xã yêu cầu kiểm tra đủ thứ… Nguyên nhân của sự thiếu hợp tác giữa chính quyền huyện và các doanh nghiệp được cho là do cơ chế, cách nghĩ của một số cán bộ còn bảo thủ, cứng nhắc, chưa thực sự nghĩ đến quyền lợi cho người lao động cũng như lợi ích của địa phương. Có một số nơi, huyện không cho doanh nghiệp “vào” là vì còn để dành chỗ cho các doanh nghiệp người nhà, sân sau… khiến vấn đề tuyển nguồn lao động rất khó khăn.

Ngoài ra, còn rất nhiều rào cản xung quanh vấn đề pháp lý. Đơn cử, XKLĐ là hoạt động kinh doanh có điều kiện nhưng hiện có nhiều doanh nghiệp chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép vẫn hành nghề. Khi bị phát hiện, mức xử phạt chỉ từ 15 - 20 triệu đồng - không đủ sức răn đe, nhất là khi lợi nhuận đem lại cho các doanh nghiệp về việc XKLĐ là rất lớn.

Hoặc cũng có những rào cản thuộc về khách quan, do phía bạn. Cụ thể, đối với thị trường Nhật Bản, họ yêu cầu doanh nghiệp XKLĐ khi có hợp đồng phải nộp danh sách các lao động đang làm việc ở doanh nghiệp nào. Đây là tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu làm theo yêu cầu thì chẳng lao động Việt Nam nào đi XKLĐ được. Nếu ngược lại thì buộc phải nói dối…

Người trong cuộc hiến kế

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đặt mục tiêu từ năm 2017-2020, hàng năm đưa từ 100.000-120.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, trong đó có khoảng 80% lao động đã qua đào tạo.

Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung

Chủ tịch Hiệp hội XKLĐ Việt Nam Nguyễn Lương Trào - người chủ trì và khởi xướng bộ nguyên tắc ứng xử cho các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động (Coc - VN) cho biết, cần phải có kế hoạch dài hơi trong vấn đề dự báo cũng như đào tạo nguồn lao động, thậm chí là hỗ trợ cả về tiền, định hướng, tư vấn hướng nghiệp cho người lao động ngay từ khi còn là sinh viên. Ông Trào cũng cho rằng, các cơ quan ngoại giao cần vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa trong đàm phán các vấn đề liên quan đến điều kiện tiếp nhận lao động của phía bạn.

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh (doanh nghiệp XKLĐ thuộc Bộ Công thương) chia sẻ, để hạn chế những bất cập đang tồn tại trong công tác XKLĐ, cần nâng cao chất lượng nguồn tuyển dụng, các doanh nghiệp cần có cơ chế phối hợp các trường dạy nghề trong đào tạo, để được cung ứng nguồn lao động chất lượng tốt.

Đứng ở góc độ xây dựng luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Bùi Sỹ Lợi cho rằng, vấn đề quan trọng mà Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã làm nhưng chưa “tới”, đó là hệ thống công nghệ thông tin nối mạng công khai tất cả doanh nghiệp xuất khẩu lao động. Cần phải cung cấp thông tin để người dân có thể tra trên mạng biết được doanh nghiệp đang tuyển ngành nghề gì, làm và ở thị trường nào cho hợp lý.

Liên quan đến giấy phép con, không ai quy định, nhưng “phép vua thua lệ làng”. Vì vậy, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phải ra văn bản chỉ đạo cho các địa phương phải loại bỏ ngay. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải xem lại vì sao niềm tin của mình chưa đủ độ tin cậy với chính quyền?

Đối với doanh nghiệp, phải công khai minh bạch về hợp đồng, làm ở đâu, tiền lương bao nhiêu… Doanh nghiệp phải chia sẻ, phải tư vấn giới thiệu, đào tạo ngoại ngữ, đào tạo nghề, kỹ năng, tập huấn văn hóa... để người lao động dễ dàng hòa nhập.

Cũng theo ông Bùi Sỹ Lợi, XKLĐ rất cần thiết về mặt kinh tế nhưng không thể xuất khẩu bằng mọi giá. Tôi mong muốn, các bộ, ban, ngành cùng Nhà nước cải cách thủ tục hành chính làm sao cho hệ thống chính sách pháp luật thật sự thông thoáng, cụ thể. Đối với chính quyền, phải là chỗ dựa cho người lao động, cho doanh nghiệp, không vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm mà gây khó dễ cho doanh nghiệp hoặc để người lao động bị doanh nghiệp bóc lột. Về phía người lao động, khi đi xuất khẩu phải nghiên cứu kỹ thị trường, ngành nghề, thời gian, làm gì xem bản thân mình có đáp ứng được hay không.

Bình Nhi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang