XÃ HỘI
Cập nhật 21:21 | 20/09/2017 (GMT+7)
.
Đưa lao động có trình độ đi làm việc ở nước ngoài:

“Đáng lẽ phải làm từ lâu!”

07:48 | 06/03/2017
Báo Đại biểu Nhân dân số ra ngày 24.2 có bài trả lời phỏng vấn của Thứ trưởng Bộ LĐ, TB và XH Doãn Mậu Diệp về Đề án đưa lao động có trình độ đi làm việc ở nước ngoài. Bình luận về vấn đề này, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội ĐẶNG NHƯ LỢI cho rằng, việc này đáng lẽ phải được làm từ lâu!

Cần làm ngay!

- Là người nhiều năm gắn bó với lĩnh vực lao động xã hội, ông có cho rằng việc xây dựng Đề án trên là cần thiết?


Ảnh: Thái Bình 

- Việc lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng thời gian qua đã có đóng góp trong quá trình phát triển KT - XH của đất nước, được các cơ quan có chức năng, thẩm quyền đánh giá. Song, bên cạnh đó cũng còn không ít những vấn đề bất cập, hạn chế. Hàng trăm nghìn người làm việc ở nước ngoài nhưng phần lớn chỉ là lao động phổ thông, làm các công việc giản đơn, lương thấp mà lao động nước sở tại hoặc các nước phát triển chẳng ai muốn làm. Không ít lao động phải ra sức làm thêm giờ, cậy cục đủ chiều để có thêm thu nhập. Cùng với đó là những hạn chế của nhiều lao động Việt về trình độ dân trí, kỷ luật lao động, ý thức tự giác... vô tình làm xấu đi hình ảnh con người và đất nước Việt Nam trong mắt người dân, cơ quan, tổ chức của nước tiếp nhận lao động và bạn bè quốc tế.

Nhiều năm trôi qua, dù không ghi cụ thể trong văn bản nhưng các hội nghị, hội thảo, các buổi làm việc của nhiều cơ quan, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm đều thống nhất định hướng chung là cần phải tổ chức đào tạo, dạy nghề, bồi dưỡng nguồn lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề cao để cung cấp cho các thị trường có nhu cầu, dần thay thế cho việc đưa lao động phổ thông đi làm các công việc giản đơn, lương thấp. Nhưng bao nhiêu năm qua, tất cả vẫn giậm chân tại chỗ với muôn ngàn lý do bao biện. Nay trước nhiều sức ép, trong đó có tình trạng thất nghiệp của hàng trăm nghìn lao động có bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng, Bộ LĐ, TB và XH dự kiến xây dựng Đề án Đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài. Việc làm này quá chậm, có tính đối phó nhưng nếu Đề án phù hợp, mang lại giá trị và hiệu quả thì việc ban hành là cần thiết.


Nên khuyến khích nếu cử nhân, thạc sĩ có nguyện vọng

- Trong Dự thảo Đề án có nêu rõ mục đích là đưa lao động đã qua đào tạo, trong đó có thể là những người tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng hoặc cao hơn như cử nhân, thạc sĩ, đi làm những công việc mà họ có nguyện vọng. Có ý kiến cho rằng, như vậy sẽ làm chảy máu chất xám. Ông bình luận như thế nào về quan điểm này?

- Tôi chưa được đọc dự thảo Đề án nhưng nếu như Đề án có đề cập đưa cả lao động tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng hoặc cao hơn như cử nhân, thạc sĩ, đi làm những công việc mà họ có nguyện vọng là hoàn toàn đúng với Hiến pháp và pháp luật lao động. Còn đưa lao động có trình độ cử nhân, thạc sĩ đi lao động nước ngoài có làm chảy máu chất xám hay không thì thực tế ở Việt Nam lại là vấn đề cần bàn.

Trường hợp những người tốt nghiệp, có bằng và thật sự có trình độ cử nhân, thạc sĩ, đủ năng lực, kỹ năng để làm việc, cống hiến, trong nước đang thiếu và cần họ mà chỉ vì chế độ đãi ngộ, khuyến khích không phù hợp, tương thích thì quả thực lỗi thuộc về chúng ta, để chảy máu chất xám. Nhưng nếu như trong nước chưa cần họ lắm, hoặc có cần cũng sử dụng lãng phí, trái ngành, trái nghề thì họ đi làm việc ở nước ngoài lại là điều tốt, tiết kiệm chất xám cho nhân loại và cũng ích nước sau này khi chúng ta cần họ.

Vấn đề cần bàn là trong số những người có bằng cấp cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ có bao nhiêu người có trình độ, năng lực, kỹ năng thực hành tương ứng với bằng cấp? Và, vì sao, chỉ thấy các cơ sở đào tạo công bố rộng rãi, công khai tuyển sinh, đào tạo mà không thấy cơ quan nào kiểm định, đánh giá chất lượng để thông tin cho các tổ chức, cá nhân biết rõ sự tình trong tuyển dụng và sử dụng lao động. Thực tế của chúng ta chỉ ra rằng, “đầu vào của đào tạo thì thi quốc gia, còn đầu ra của đào tạo thì giao cho từng khoa, từng thầy”, chẳng rõ chất lượng chung ở đâu, kiểm định bằng tiêu chí gì. Không ít cơ quan, đơn vị, phần lớn lao động có trình độ từ cao đẳng trở lên được tuyển dụng sau nhiều năm mới đáp ứng được yêu cầu công việc. Vậy chất lượng đào tạo có phải đang là vấn đề đại sự. Với chất lượng như vậy thì đưa họ đi làm việc ở nước ngoài là phù hợp, khá hơn lao động phổ thông và cũng không phải bận tâm về chảy máu chất xám.

- Bộ LĐ, TB và XH khẳng định, Đề án không nhằm mục đích đưa cử nhân, thạc sĩ đi xuất khẩu lao động. Nhưng trong tình hình lực lượng này đang có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất thì đây sẽ là cánh cửa hy vọng cho họ và là giải pháp tình thế. Ông nghĩ sao về quan điểm này?

- Để khẳng định được như vậy Bộ LĐ, TB và XH phải biết được cơ cấu bằng cấp đào tạo và chất lượng của cử nhân, thạc sĩ. Có thể, chủ yếu các ngành, nghề đào tạo thuộc lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, các cử nhân, thạc sĩ hơn lao động phổ thông ở chỗ biết và sử dụng được ngoại ngữ theo yêu cầu nhưng nhu cầu sử dụng lao động ngành, nghề trình độ cao của nước ngoài lại chủ yếu là khoa học công nghệ, kỹ thuật, thông tin nên không phù hợp. Hoặc là ngành, nghề đào tạo của các cử nhân, thạc sĩ phù hợp nhưng chất lượng không đáp ứng theo yêu cầu. Trong cả hai trường hợp, nếu phải đào tạo lại thì quá tốn kém lại không giải quyết được tình hình thất nghiệp trước mắt, do đó, Đề án phải khẳng định không nhằm mục đích đưa cử nhân, thạc sĩ đi xuất khẩu lao động. Trong trường hợp cử nhân, thạc sĩ bảo đảm được các yêu cầu của nước tiếp nhận lao động lại đang thất nghiệp thì không có lý do gì lại không tạo điều kiện cho họ tham gia thị trường lao động này.

- Xin cảm ơn ông!

Thái Bình thực hiện
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang