XÃ HỘI
Cập nhật 15:43 | 30/03/2017 (GMT+7)
.

Môi trường sống cho người lao động trong KCN chưa được quan tâm đúng mức

17:29 | 01/07/2016
(ĐBNDO)- Trong khi mức lương chỉ đáp ứng được 78-83% nhu cầu chi tiêu cơ bản thì chỉ khoảng 20% công nhân tại các khu công nghiệp (KCN) có chỗ ở ổn định, còn lại phần lớn phải thuê trọ với điều kiện sống không đảm bảo. Đây là thông tin được đưa ra tại Hội thảo về “Kết quả nghiên cứu cải thiện môi trường sống cho công nhân các khu công nghiệp ở Việt Nam” do Bộ Kế hoạch và đầu tư phối hợp với Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức sáng 1.7, tại Hà Nội.

 
Phần lớn nhà ở cho công nhân khu công nghiệp chưa đạt tiêu chuẩn
 
Không thể phủ nhận rằng, trong thành tựu phát triển kinh tế - xã hội đã đạt được có sự đóng góp rất lớn của khoảng 2,6 triệu công nhân lao động trực tiếp đang làm việc tại các cụm công nghiệp vừa và nhỏ. Các KCN tạo ra công ăn việc làm, góp phần giải quyết có hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo, giảm nạn thất nghiệp…Tuy nhiên, bên cạnh đó, các ý kiến cũng nhận định, vấn đề xây dựng môi trường sống cho người lao động trong KCN chưa được quan tâm đúng mức.


Hội thảo Kết quả nghiên cứu cải thiện môi trường sống cho công nhân các khu công nghiệp ở Việt Nam (Ảnh: Hà An)

Về vấn đề này, ông Trịnh Trường Sơn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và bất động sản (Bộ Xây dựng) đánh giá, mức lương của người công nhân hiện nay về cơ bản chưa đáp ứng được yêu cầu sinh hoạt tối thiểu của bản thân và gia đình. Kết quả cuộc khảo sát về đời sống công nhân do Viện Công nhân, Công đoàn thuộc Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam tiến hành năm 2015 tại 10 tỉnh, thành phố trên cả nước cho thấy, mức lương trung bình của công nhân được trả hiện nay là gần 4 triệu đồng/người/tháng. Dù đã được cải thiện khoảng 10% so với năm 2014 song mức lương này mới chỉ đáp ứng được 78-83% nhu cầu chi tiêu cơ bản của người lao động như: ăn, mặc, thuê nhà trọ, đóng bảo hiểm xã hội, phương tiện đi lại và một số nhu cầu thiết yếu khác. Nhìn chung, thu nhập của công nhân tại các KCN còn thấp.
 
Ngoài ra, ông Sơn cũng chỉ ra một thực tế là hiện nay tại các KCN mới chỉ có khoảng 20% tổng số công nhân lao động có chỗ ở ổn định, số còn lại vẫn đang thuê chỗ ở tạm. Đa số công nhân ngoại tỉnh làm việc tại các KCN trên cả nước đều phải thuê nhà trọ của người dân với giá thuê từ 300.000-400.000 đồng/người/tháng. Trong khi đó, đa số các phòng trọ thuê của tư nhân hầu hết đều rất chật hẹp, diện tích bình quân chỉ từ 2-3m2/người, điều kiện vệ sinh môi trường cũng như hạ tầng cơ sở chưa bảo đảm. Hầu hết, các khu nhà trọ cho công nhân KCN thuê đều thiếu các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu như: nhà trẻ, trường học, trạm y tế, khu vui chơi giải trí, khu luyện tập thể thao, thư viện. 

 Ảnh: novaland.com.vn

Với mức thu nhập bình quân hàng tháng của công nhân lao động làm việc tại các KCN còn thấp, chỗ ở tạm bợ, không bảo đảm điều kiện sống tối thiểu đã gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đời sống của công nhân và tình hình trật tự, an toàn xã hội tại nhiều KCN. Đây cũng chính là một trở ngại lớn đối với các doanh nghiệp sản xuất trong KCN trong việc giữ chân người lao động có tay nghề cao. Sự đình trệ trong việc cải thiện môi trường sống là một trong những nguyên nhân làm cho công nhân thường xuyên bỏ việc có thể ảnh hưởng tới môi trường làm việc và quá trình đào tạo lao động lành nghề, làm ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như giảm sức cạnh tranh của Việt Nam. Chính vì vậy, các ý kiến nhấn mạnh việc giải quyết chỗ ở ổn định cho công nhân lao động tại các KCN là rất cấp bách và cần thiết.
 
Vẫn thiếu nguồn lực
 
Chúng ta đã có một hệ thống pháp luật về cải thiện môi trường sống của công nhân KCN trong đó ngay từ năm 2005, Luật Nhà ở đã quy định Nhà nước trực tiếp đầu tư và có cơ chế, chính sách để khuyến khích các tổ chức, cá nhân các thành phần kinh tế tham gia phát triển quỹ nhà ở xã hội để cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và công nhân lao động tại các KCN thuê, thuê mua. Mới đây nhất là Nghị định số 100/2015/NĐ-CP, Luật Nhà ở năm 2015 là cơ sở pháp lý quan trọng về môi trường sống của công nhân KCN, quy định về trách nhiệm và ưu đãi của chủ đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp KCN, doanh nghiệp kinh doanh nhà ở trong xây dựng nhà ở xã hội cho người lao động thuê, mua.
 
Tuy nhiên, việc phát triển nhà ở cho công nhân thuê chưa đạt yêu cầu do Nhà nước chưa đủ nguồn lực tài chính để đầu tư phát triển quỹ nhà ở xã hội, kể cả nhà ở công vụ khả năng sinh lời thấp và cơ chế ưu đãi chưa đủ mạnh nên không hấp dẫn nhà đầu tư phát triển nhà ở cho công nhân trong các KCN. Việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đòi hỏi nguồn vốn lớn, nếu chỉ cho thuê mua thì thời gian thu hồi vốn rất dài, khả năng sinh lợi thấp. Trong khi đó nhà nước lại chưa có cơ chế ưu đãi, hỗ trợ về tín dụng, thuế đủ mạnh để thu hút các doanh nghiệp, các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia vào việc phát triển nhà ở cho công nhân KCN.


Ông Trịnh Trường Sơn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và bất động sản (Bộ Xây dựng)
  Ảnh: Hà An

Thu hút bằng chính sách hỗ trợ

Theo Chiến lược phát triển nhà ở xã hội cho công nhân, người lao động tại các KCN xác định chỉ tiêu cần đạt trong giai đoạn 2016-2020 là có khoảng 70% công nhân lao động tại các KCN có nhu cầu được giải quyết chỗ ở.
 
Ông Trịnh Trường Sơn cho rằng, để đạt mục tiêu phát triển nhà ở xã hội nói chung và nhà ở xã hội cho công nhân nói riêng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là kế hoạch trung hạn về nguồn vốn từ ngân sách cấp bù lãi suất cho Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức tín dụng triển khai cho vay hỗ trợ nhà ở. Quy hoạch phát triển KCN phải bao gồm quy hoạch trong và ngoài KCN, phải gắn kết KCN với khu đô thị có đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, xã hội và nhà ở cho công nhân lao động.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục thực hiện cải cách chế độ tiền lương, bảo đảm có tiền nhà ở trong cơ cấu tiền lương tỷ lệ hợp lý để các công nhân có khả năng tạo lập nhà ở, có cơ chế để nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động cùng chăm lo nhà ở với người lao động, nhất là doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động. Các địa phương cần đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội, vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, tạo điều kiện rút ngắn thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt dự án phát triển nhà ở xã hội; có các cơ chế hỗ trợ để khuyến khích các thành phần kinh tế trên phạm vi địa bàn tham gia nhà ở xã hội.

Trong khi đó, từ thực tiễn phát triển nhà cho công nhân tại các KCN trên địa bàn, ông Đặng Ngọc Quỳnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên cho rằng, để đạt được mục tiêu phát triển nhà ở xã hội đáp ứng nhu cầu về nhà ở của công nhân, cần xem xét việc ban hành quy định cụ thể về việc xây dựng và quản lý nhà ở cho người lao động do các cá nhân, hộ gia đình tham gia xây dựng nhà ở cho người lao động tại các KCN, cũng như các quy định về miễn, giảm thuế thu nhập, thuế sử dụng đất đối với cá nhân có nhà ở cho người lao động thuê nhằm giảm bớt chi phí đánh vào tiền thuê nhà ở của người lao động. 

Hà An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang