CHÍNH TRỊ
Cập nhật 12:42 | 27/05/2019 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ Ba mươi hai của UBTVQH:

Cho ý kiến về dự án Luật Thư viện

13:19 | 13/03/2019
Sáng 13.3, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật Thư viện.

Thúc đẩy đa dạng hóa loại hình thư viện

Theo Tờ trình dự án Luật do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện trình bày, Pháp lệnh Thư viện được UBTVQH thông qua ngày 28.12.2000 đã tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thư viện, góp phần thúc đẩy sự nghiệp thư viện phát triển, phục vụ nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu và giải trí của người dân. Tuy nhiên, sau hơn 18 năm thi hành, Pháp lệnh Thư viện đã bộc lộ nhiều bất cập như chưa bao quát được hết mọi vấn đề, quan hệ xã hội mới phát sinh. Mặt khác, sự phát triển và thay đổi của hệ thống pháp luật Việt Nam, Hiến pháp 2013, các đạo luật quan trọng được ban hành khiến nhiều quy định của Pháp lệnh không còn phù hợp, đặt ra sự yêu cầu phải xây dựng dự án luật.


Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện trình bày Tờ trình dự án Luật Thư viện 

Việc xây dựng dự án Luật Thư viện tiếp tục thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần hoàn thiện và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, phù hợp với thông lệ và cam kết quốc tế; khẳng định vai trò của thư viện đối với sự phát triển văn hóa, con người, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập ở Việt Nam; mở rộng chức năng và hoạt động để tăng cường năng lực cung ứng dịch vụ công song hành với tăng cường tính tự chủ của thư viện; thúc đẩy việc đa dạng hóa các loại hình thư viện, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động thư viện, đẩy mạnh xã hội hóa để phát huy các nguồn lực trong xã hội, tạo điều kiện cho người dân có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, tri thức phục vụ nhu cầu học tập suốt đời.


Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Thư viện 

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình nêu rõ, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Luật và nhấn mạnh một số vấn đề như: Hiến pháp năm 2013 đã quy định về quyền con người, quyền công dân, trong đó có quyền tiếp cận thông tin, quyền được học tập, quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa. Trong khi đó, Pháp lệnh Thư viện sau 18 năm thi hành đã bộc lộ nhiều bất cập, không còn phù hợp với thực tiễn và hệ thống pháp luật liên quan. Đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ đã tạo ra bước tiến vượt bậc của ngành khoa học thư viện, làm thay đổi cả về cách tiếp cận thông tin của người dân và tổ chức, quy trình, phương thức hoạt động của thư viện. Ở nước ta, hệ thống thư viện nhất là thư viện công cộng hoạt động kém hiệu quả, chưa đáp ứng được nhu cầu đọc và khai thác thông tin của người dân; thư viện trường học chưa được quan tâm đúng mức; văn hóa đọc đã và đang bị lấn át bởi những hình thức tiếp cận thông tin mới. Năm 2012, dự án Luật Thư viện đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội Khóa XIII, nhưng dự thảo luật còn một số vấn đề chưa được làm rõ, vì vậy UBTVQH đã đề nghị đưa ra khỏi Chương trình. Đến nay, dự án Luật đã được chuẩn bị bảo đảm điều kiện trình ra QH.

Lấy người sử dụng thư viện làm trung tâm

Cơ bản đồng tình với Báo cáo thẩm tra sơ bộ, các Ủy viên UBTVQH cho rằng, về tổng thể, dự thảo Luật đã kế thừa những nội dung cơ bản của Pháp lệnh Thư viện, tiếp cận xu hướng phát triển của thư viện nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn và phù hợp với Hiến pháp và các đạo luật liên quan. Điểm mới của dự thảo luật so với Pháp lệnh là bổ sung 2 chương về hoạt động thư viện, xếp hạng và đánh giá hoạt động thư viện; mở rộng phạm vi điều chỉnh và bổ sung đối tượng áp dụng, thư viện số, tổ chức xã hội - nghề nghiệp thư viện. Tuy nhiên, so với mục tiêu xây dựng luật, tổng thể cấu trúc còn chưa hợp lý, thiếu những quy định khái quát để tạo hành lang pháp lý cho phát triển các loại hình thư viện, phát triển văn hóa đọc, đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân, yêu cầu phát triển KT - XH và hội nhập quốc tế.


Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh phát biểu

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, một trong những mục tiêu xây dựng Luật là tăng số người đọc sách, lấy người sử dụng thư viện làm trung tâm, tạo lập môi trường khai thác, sử dụng tài liệu thân thiện. Nhưng trong báo cáo tổng kết việc thi hành Pháp lệnh Thư viện, Ban soạn thảo lại chưa có số liệu về người đọc sách ở thư viện là bao nhiêu, các loại hình thư viện hiện hành như thế nào. Nhìn ra thế giới cũng thấy rằng, số người đọc sách ở thư viện giảm, trong khi số lượng người đọc qua thư viện số, internet, qua Google đang tăng và có thời gian đọc lâu hơn. Phải chăng đây là dấu hiệu của việc suy giảm hay là khởi đầu mới cho các thư viện? Vấn đề này cần được đánh giá để định hướng xây dựng thư viện trong tương lai. Liên quan đến vấn đề này, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải đặt vấn đề, vì sao các nước có trình độ công nghệ phát triển như Mỹ vẫn kéo được đông đảo độc giả sử dụng thư viện quốc gia, thư viện thành phố? Có phải, giải pháp là không tách bạch thư viện truyền thống và thư viện điện tử mà nên đan xen hai loại hình này, tìm cách thu hút người sử dụng dịch vụ và kéo người đọc đến với thư viện.

Bên cạnh đó, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải mong muốn cần dành sự quan tâm đến sự phát triển của thư viện trong trường học. Trong báo cáo đánh giá tổng kết có nêu, số lượng viên chức làm việc trong loại hình thư viện phổ thông là 11.000 viên chức, nhưng chất lượng hoạt động của các thư viện trong cơ sở giáo dục phổ thông chưa đáp ứng được nhu cầu của các em, đặc biệt là thư viện ở trường học chưa góp phần định hướng, giáo dục đạo đức, lối sống cho giới trẻ.

Đối với quy định về phân loại thư viện, các Ủy viên UBTVQH băn khoăn về việc phân loại thư viện theo chủ thể thành lập như thư viện công lập và thư viện ngoài công lập. Cách phân loại này mới chỉ tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước. Trong khi đó, xu hướng chung trên thế giới, thư viện được phân loại theo chức năng, nhiệm vụ. Vì vậy, cần xem xét lại quy định này để giúp cho việc hình thành mạng lưới thư viện, xác định rõ tính đặc thù, đối tượng của từng thư viện, từ đó có chính sách tập trung, xây dựng những thư viện trọng điểm, đáp ứng yêu cầu chính đáng của công dân.

Tin: H. Ngọc; Ảnh: Quang Khanh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang