CHÍNH TRỊ
Cập nhật 20:26 | 21/11/2018 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 27 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Cho ý kiến về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh và nghị quyết của QH

13:59 | 13/09/2018
Sáng 13.9, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH cho ý kiến với Báo cáo của Chính phủ về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh và nghị quyết của QH.

Ban hành 92,11 % văn bản hướng dẫn chi tiết

Trình bày báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, từ Kỳ họp thứ Tư đến nay, QH đã thông qua 13 luật được Chính phủ trình, song đều là những luật không có trong Danh mục ban hành kèm theo Nghị quyết số 718/2014 về triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013. Như vậy, còn 21 dự án luật nằm trong Danh mục ban hành kèm theo Nghị quyết số 718/2014 chưa được ban hành. Song, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành tích cực soạn thảo, hoàn thiện các dự án luật đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019. Đối với các dự án luật, pháp lệnh còn lại, tiếp tục nghiên cứu, xác định rõ sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh và lập đề nghị theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, báo cáo UBTVQH, QH xem xét, đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh. Với các dự án chưa xác định rõ phạm vi, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long nhấn mạnh, cần tiếp tục nghiên cứu và báo cáo cụ thể với UBTVQH, QH về việc cập nhật, điều chỉnh Danh mục sau 5 năm thực hiện.


Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều khiển phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Đối với việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra tình hình xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, Chính phủ giao Bộ Tư pháp phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ theo dõi, đôn đốc, kiểm soát và báo cáo Chính phủ về tình hình xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết tại các phiên họp thường kỳ hằng tháng, quý, 6 tháng, hằng năm và phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật. Tình hình soạn thảo và nợ ban hành văn bản được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và của Bộ Tư pháp, thường xuyên có văn bản đôn đốc công tác triển khai thi hành luật, pháp lệnh. Bộ  trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, tính từ tháng 8.2017 đến tháng 8.2018, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan ngang bộ có nhiệm vụ xây dựng, ban hành 204 văn bản (94 nghị định, 07 quyết định, 97 thông tư, 06 thông tư liên tịch) quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các luật, pháp lệnh. Trong đó, các luật đã có hiệu lực đã ban hành được 140/152 văn bản hướng dẫn chi tiết, đạt 92,11 %, còn 12/152 văn bản nợ chưa ban hành.

Tại báo cáo thẩm tra, do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định trình bày, Thường trực Ủy ban Pháp luật cũng đánh giá những chuyển biến tích cực trong công tác xây dựng văn bản hướng dẫn chi tiết luật, pháp lệnh trong thời gian qua. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Pháp luật đề nghị, bổ sung báo cáo cụ thể hơn về công tác chỉ đạo, điều hành của các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ trong triển khai thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh, nghị quyết; khắc phục việc ở một số Bộ, ngành còn tình trạng chưa thực hiện đúng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để Thủ tướng Chính phủ phải có văn bản chấn chỉnh như vừa qua.


Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định trình bày báo cáo thẩm tra
Ảnh: Quang Khánh

Báo cáo thẩm tra cũng nhấn mạnh, theo Nghị quyết 718, Chính phủ được giao chủ trì chuẩn bị 75 dự án luật, pháp lệnh dự kiến phải được ban hành, sửa đổi, bổ sung để triển khai thi hành Hiến pháp. Sau gần 5 năm thực hiện, Chính phủ đã trình ban hành được 54 luật, pháp lệnh (đạt 72%), đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và 2019 04 dự án (chiếm 5,3%). Tức là, theo thống kê của Thường trực Ủy ban Pháp luật, còn lại 17 dự án(chiếm 22,6%) chưa đưa vào chương trình, trong đó, so với thời hạn dự kiến có 2 dự án quá hạn 4 năm (chiếm 2,7 %), 2 dự án quá hạn 3 năm (chiếm 2,7%), 9 dự án quá hạn 2 năm (chiếm 12%). Trước thực tế này, Thường trực Ủy ban Pháp luật đề nghị, Chính phủ báo cáo cụ thể nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc và lộ trình thực hiện đối với từng dự án đã quá thời hạn dự kiến ban hành, kiến nghị các dự án không còn phù hợp với thực tế hiện nay cần đưa ra khỏi Danh mục để Quốc hội, UBTVQH xem xét, quyết định. Hơn nữa, Nghị quyết 718 xác định ưu tiên sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước và các thiết chế khác trong hệ thống chính trị, về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Tuy nhiên, báo cáo của Chính phủ chưa đề cập đến vấn đề này - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết.

Xem xét trách nhiệm khi văn bản hướng dẫn có sai sót

Trong thời gian qua, công tác kiểm tra văn bản quy định chi tiết đã được quan tâm triển khai, và qua kiểm tra 6.732 văn bản (1.086 văn bản cấpBộ; 5.646 văn bản của địa phương), Bộ Tư pháp phát hiện 03/74thông tư là văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh có sai sót về hiệu lực và nội dung. Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Pháp luật nhận thấy, báo cáo của Chính phủ chưa thể hiện đầy đủ kết quả của công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật được ban hành. Do đó, cần bổ sung các đánh giá về công tác này như việc tuân thủ các quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức ban hành…; đồng thời, cần so sánh với kết quả của công tác này các năm trước để có cơ sở đánh giá cụ thể hơn.

Đồng tình với đề nghị của Thường trực Ủy ban Pháp luật, Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh thực trạng: Qua công tác kiểm tra văn bản theo thẩm quyền, các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương đã phát hiện 5.639 văn bản trái pháp luật, gồm: 1.236 văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật về thẩm quyền ban hành và nội dung; 3.829 văn bản quy phạm pháp luật sai sót về căn cứ pháp lý, thể thức và kỹ thuật trình bày văn bản; 574 văn bản không phải là văn bản quy phạm pháp luật nhưng có chứa quy phạm pháp luật. “Tình trạng văn bản quy định chi tiết có sai sót về hiệu lực và nội dung không chỉ mới xuất hiện, mà đã xuất hiện trong nhiều năm trước đây”- Trưởng Ban Dân nguyện nói.


Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Nhiều nguyên nhân dẫn đến việc ban hành văn bản quy định chi tiết có sai sót, trong đó, Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải lưu ý, cử tri nhận định do chưa quyết liệt trong xem xét trách nhiệm của cán bộ, công chức tham gia tham mưu, soạn thảo, thẩm định những văn bản này. Nhận định đây là nguyên nhân lớn nhất, Trưởng Ban Dân nguyện cho rằng, nếu đánh giá trách nhiệm của cán bộ nghiêm minh, và thực hiệnbồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước trong một vài vụ điển hình, thì chắc chắn tình trạng này có thể được cải thiện.

Bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật

Đây là một yêu cầu được các Ủy ban UBTVQH nhấn mạnh khi cho ý kiến với báo cáo của Chính phủ về tình hình thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh và nghị quyết của QH. Để thực hiện được yêu cầu này, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng, phải quán triệt ngay từ khâu lập chương trình, đến soạn thảo, thẩm tra, rà soát kỹ thuật trước khi ban hành. Các khâu này phải thực hiện nghiệm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, để không còn phải nhắc lại những hạn chế cũ.


Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Đức Hải chỉ ra thực tế, dù Luật Ngân sách Nhà nước là luật cơ bản, nhưng tại nhiều luật chuyên ngành vẫn đưa quy định về miễn thuế, lập quỹ, hay quy định cứng tỷ lệ chi ngân sách Nhà nước hàng năm cho ngành, lĩnh vực. Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cho rằng, Bộ Tư pháp cần kiên quyết hơn nữa trong kiểm soát đầu vào, để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là bảo đảm các luật chuyên ngành bám sát quy định tại luật cơ bản.


Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Bên cạnh đó, Tổng Thư ký QH Nguyễn Hạnh Phúc lưu ý, Chính phủ đã quan tâm thực hiện công tác xây dựng luật, pháp lệnh trong thời gian qua, nhưng thời gian dành cho công tác này vẫn còn ít. “Một buổi chiều Chính phủ có thể cho ý kiến 3- 4 dự án luật nên khó bảo đảm chất lượng. Trong khi đó, thời gian dự các buổi khai trương, cắt băng khánh thành quá nhiều” - Tổng Thư ký QH nhấn mạnh. Tán thành với quan điểm này, nhiều ý kiến đề nghị, Chính phủ cần dành quỹ thời gian thỏa đáng để cho ý kiến với các dự án luật trước khi trình sang QH.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang