CHÍNH TRỊ
Cập nhật 09:27 | 23/07/2018 (GMT+7)
.

Ngày làm việc thứ hai, Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

23:28 | 12/07/2018
Ngày 12.7, thực hiện chương trình Phiên họp thứ 25, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, UBTVQH đã cho ý kiến về phương án phân bổ số vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 còn lại; phương án phân bổ kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 Chương trình mục tiêu quốc gia Biển Đông - Hải đảo bảo đảm cho lĩnh vực quốc phòng an ninh trên biển và hải đảo; việc sử dụng 15.000 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng của Kế hoạch trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016 - 2020 cho các dự án đường sắt quan trọng và các dự án đường bộ quan trọng, cấp bách; dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Biểu thuế bảo vệ môi trường; điều chỉnh tổng mức đầu tư các Dự án đường sắt đô thị thành phố Hồ Chí Minh: Tuyến số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) và tuyến số 2 (Bến Thành - Tham Lương); việc thực hiện một số quy định của Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Bảo vệ môi trường liên quan đến báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đầu tư.
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu tại phiên họp Ảnh: Quang Khánh

Sẽ tác động đến CPI bình quân năm 2018

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, tình hình thực tế hiện nay đòi hỏi phải nghiên cứu điều chỉnh mức thuế thuế bảo vệ môi trường (BVMT) cụ thể của các hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế này, bảo đảm nguyên tắc điều chỉnh mức thuế tại Luật Thuế BVMT. Trong đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính lưu ý, Việt Nam đã ký kết 12 hiệp định thương mại tự do FTA, trong đó 10 hiệp định đang có hiệu lực và 2 hiệp định đã ký nhưng chưa có hiệu lực. Trước bối cảnh phải cắt giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) khuyến nghị các nước sử dụng thuế nội địa để thực hiện các phương án cắt, giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế. Giá bán lẻ xăng, dầu ở Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước có chung đường biên giới, trong ASEAN và châu Á, khi đứng thứ vị trí 47 từ thấp đến cao trong tổng số 167 quốc gia (thấp hơn 120 nước).

Do đó, Chính phủ đề xuất với UBTVQH điều chỉnh thuế BVMT với các mặt hàng xăng, dầu diesel, dầu mazut, dầu - mỡ nhờn, dầu hỏa và một số sản phẩm than đá. Với phương án điều chỉnh mức thuế BVMT nêu trên, Chính phủ cho biết, sẽ tác động đến CPI bình quân năm 2018 là khoảng 0,11 - 0,15%. Nhưng việc tăng thuế BVMT cũng sẽ khuyến khích sử dụng năng lượng, tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả; góp phần khuyến khích sản xuất, tiêu dùng hàng hóa thân thiện với môi trường. Đồng thời, sẽ góp phần tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 15.189,2 tỷ đồng/năm, từ đó sẽ góp phần tạo thêm nguồn thu để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, trong đó có các nhiệm vụ chi cho BVMT.

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường, do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết,  đối với các mức điều chỉnh cụ thể, trong Ủy ban Tài chính - Ngân sách vẫn có quan điểm khác nhau. Ví dụ như, với mặt hàng dầu hỏa, Chính phủ dự kiến đề nghị tăng từ 300 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít, tăng 1.700 đồng/lít. Đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho rằng, mức tăng thuế suất đối với mặt hàng dầu hỏa như Tờ trình của Chính phủ là quá cao và đột ngột, có thể gây ảnh hưởng nhất định đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân tại vùng sâu, vùng xa chưa có điện. Đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính - Ngân sách nhất trí với phương án điều chỉnh mức thế BVMT đối với dầu hỏa lên 1.000 đồng/lít. Song cũng có ý kiến đề nghị tăng điều chỉnh tăng lên 1.500 đồng/lít. Có ý kiến nhất trí với Tờ trình của Chính phủ đề nghị tăng từ 300 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít - Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho biết.

Chưa biểu quyết thông qua biểu thuế BVMT mới

Nhiều ý kiến băn khoăn với đề xuất tăng thuế BVMT với các nhóm hàng hóa xăng dầu, than đá được Chính phủ đưa ra, và đề nghị phải làm rõ một số nội dung. Đơn cử như, Chính phủ đề xuất tăng lên kịch trần khung thuế BVMT với nhiều mặt hàng xăng dầu vì giá bán lẻ mặt hàng này ở nước ta đang ở mức thấp so với các quốc gia có chung đường biên giới. Song, Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải đề nghị, phải làm rõ trong cơ cấu giá xăng dầu tại các quốc gia chung đường biên giới với nước ta, thì thuế BVMT chiếm tỷ lệ bao nhiêu, so sánh tỷ lệ đóng góp với các loại chi phí để vận hành sản xuất, kinh doanh mặt hàng này. Ngoài ra, Trưởng ban Dân nguyện cũng cho rằng, Chính phủ nên báo cáo thêm những quốc gia trên thế giới đang có giá bán lẻ xăng dầu thấp hơn so với nước ta, để có đánh giá toàn diện hơn.

Chính phủ đề nghị hiệu lực thi hành của Nghị quyết là 45 ngày kể từ ngày ký, tương ứng với quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Song, Tổng Thư ký QH, Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng, phải cân nhắc thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết, vì thuế BVMT với nhóm mặt hàng xăng dầu được đề xuất áp dụng ở mức cao nhất trong khung thuế được Luật Thuế BVMT quy định. Trong khi đó, chỉ số CPI đang tăng cao, cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc rất dễ ảnh hưởng đến diễn biến giá cả trên thị trường thế giới và tại nước ta. Tổng Thư ký QH cũng chỉ ra mâu thuẫn, chúng ta đang khuyến khích cơ giới hóa nông nghiệp, song lại đề xuất tăng thuế BVMT kịch trần với dầu mazut - là nhiên liệu cho vận hành các máy móc nông nghiệp. Chưa kể, việc tăng thuế với than đá sẽ làm tăng giá điện, vì Nhà nước không còn bù lỗ cho mặt hàng này nữa, nên có thể càng khiến người nông dân khó khăn hơn.

Do còn có các ý kiến khác nhau, chưa thống nhất quan điểm trong UBTVQH, cũng như giữa các bộ, ngành, nên UBTVQH quyết định chưa biểu quyết dự án Nghị quyết này.

Việc sửa đổi luật không đơn giản

Theo Tờ trình của Chính phủ, thì hiện nay đang có cách hiểu khác nhau về việc áp dụng các quy định của pháp luật về thời điểm quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường giữa các luật gồm Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Bảo vệ môi trường. Do vậy, Chính phủ kiến nghị UBTVQH xem xét, cho chủ trương giải thích việc áp dụng pháp luật.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho rằng, đây không phải là trường hợp có cách hiểu khác nhau trong việc thi hành luật, mà là có quy định khác nhau giữa các luật và việc giải thích luật phải không được sửa đổi, bổ sung hoặc đặt ra quy định mới. Do đó, việc Chính phủ kiến nghị UBTVQH giải thích việc áp dụng pháp luật là không phù hợp, không đủ căn cứ pháp lý để thực hiện.

Để đáp ứng yêu cầu thực tế cấp thiết cần có giải pháp kịp thời tháo gỡ các vướng mắc của quy định pháp luật về thời điểm quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường giữa Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Bảo vệ môi trường, Thường trực Ủy ban Kinh tế đề xuất với UBTVQH hai phương án. Phương án thứ nhất là, Chính phủ chuẩn bị và bổ sung đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 dự án Luật sửa đổi, bổ sung về nội dung liên quan đến đánh giá tác động môi trường tại Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Bảo vệ môi trường theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Kỳ họp thứ Sáu. Đối với việc sửa đổi, bổ sung các nội dung khác tại Luật Bảo vệ môi trường sẽ được QH xem xét, cho ý kiến theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2019. Phương án thứ hai là, Chính phủ bổ sung nội dung sửa đổi các nội dung liên quan đến đánh giá tác động môi trường tại Luật Đầu tư, Luật Đầu tư công và Luật Bảo vệ môi trường tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công (hiện nay dự kiến đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018).

Đồng tình với quan điểm của cơ quan chủ trì thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nêu rõ, vấn đề này chưa có ý kiến của các bộ, ngành đồng thời chưa làm rõ vướng bao nhiêu dự án ở Trung ương? Bao nhiêu ở địa phương? Do vậy, Chính phủ có thể ban hành Nghị định quy định chi tiết cụ thể vận dụng quy định của ba luật để khớp với nhau, tháo gỡ khó khăn hiện nay. Khẳng định đây là cách làm hợp lý nhất hiện nay, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nêu rõ, dù phải tiên quyết sửa đổi các luật liên quan, nhưng việc sửa đổi luật không đơn giản, nếu vội vàng làm trong một kỳ, chỉ sửa vài quy định lại đụng đến quy định trong các luật khác.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cho rằng, việc Chính phủ xin giải thích áp dụng pháp luật là không có căn cứ pháp lý để thực hiện, còn sửa luật thì cần có thời gian. Những vấn đề nào quy định trong luật cần thực hiện đúng theo luật. Chính phủ cần chuẩn bị lại hồ sơ, thảo luận lại, xây dựng dự thảo Nghị định theo hướng Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Pháp luật nêu. Sau đó trình xin ý kiến UBTVQH tại phiên họp sau.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang