CHÍNH TRỊ
Cập nhật 23:46 | 20/07/2018 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cho ý kiến dự thảo Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường

15:57 | 12/07/2018
Sáng 12.7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 25, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, UBTVQH đã cho ý kiến về phương án phân bổ số vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2016-2020 còn lại; phương án phân bổ kế hoạch đầu tư trung hạn giai đoạn 2016-2020 Chương trình mục tiêu quốc gia Biển Đông-Hải đảo bảo đảm cho lĩnh vực quốc phòng - an ninh trên biển và hải đảo; việc sử dụng 15.000 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng của Kế hoạch trung hạn vốn NSNN giai đoạn 2016-2020 cho các dự án đường sắt quan trọng và các dự án đường bộ quan trọng, cấp bách; dự thảo Nghị quyết của UBTVQH về Biểu thuế bảo vệ môi trường.
Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển điều hành Phiên họp sáng 12.7 
Ảnh: Quang Khánh

Không điều chỉnh thuế với than cốc, dầu tái sinh

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, tình hình thực tế hiện nay đòi hỏi phải nghiên cứu điều chỉnh mức thuế thuế bảo vệ môi trường (BVMT) cụ thể của các hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế này, bảo đảm nguyên tắc điều chỉnh mức thuế tại Luật Thuế BVMT. Trong đó, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng lưu ý, Việt Nam đã ký kết 12 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó 10 Hiệp định đang có hiệu lực và 2 Hiệp định đã ký nhưng chưa có hiệu lực. Trước bối cảnh phải cắt giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) khuyến nghị các nước sử dụng thuế nội địa để thực hiện các phương án cắt, giảm thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế. Giá bán lẻ xăng, dầu ở Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước có chung đường biên giới, trong ASEAN và châu Á, khi đứng thứ vị trí 47 từ thấp đến cao trong tổng số 167 quốc gia (thấp hơn 120 nước).

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày Tờ trình của Chính phủ
Ảnh: Quang Khánh

Do đó, Chính phủ đề xuất với UBTVQH điều chỉnh thuế BVMT với các mặt hàng xăng, dầu diesel, dầu mazut, dầu - mỡ nhờn, dầu hỏa và một số sản phẩm than đá. Với phương án điều chỉnh mức thuế BVMT nêu trên, Chính phủ cho biết,  sẽ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2018 là khoảng 0,11-0,15%. Nhưng việc tăng thuế BVMT cũng sẽ khuyến khích sử dụng năng lượng, tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả; góp phần khuyến khích sản xuất, tiêu dùng hàng hóa thân thiện với môi trường. Đồng thời, sẽ góp phần tăng thu NSNN khoảng 15.189,2 tỷ đồng/năm. Từ đó sẽ góp phần tạo thêm nguồn thu để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, trong đó có các nhiệm vụ chi cho BVMT.

Tuy nhiên, Chính phủ cũng đề xuất UBTVQH xem xét để than cốc, dầu tái sinh không thuộc đối tượng chịu thuế BVMT theo Luật Thuế BVMT. Số tiền thuế BVMT đã nộp đối với than cốc, dầu tái sinh (nếu có) kể từ thời điểm Luật Thuế BVMT có hiệu lực thi hành được xác định là số tiền thuế nộp thừa và thực hiện xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Việc loại bỏ than cốc, dầu tái sinh và sử dụng số tiền thuế nộp thừa nêu trên được giao Thủ tướng Chính phủ hoặc giao Bộ Tài chính hướng dẫn triển khai cụ thể.

Nguồn tăng thu từ thuế BVMT được sử dụng như thế nào?

Đây là một yêu cầu được Ủy ban Tài chính - Ngân sách nêu ra trong Báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết về Biểu thuế BVMT, do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải trình bày. Cụ thể, dù nhất trí về sự cần thiết sửa đổi và mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo Nghị quyết, song để bảo đảm tạo sự đồng thuận của xã hội với việc điều chỉnh tăng mức thuế BVMT, Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị Chính phủ báo cáo rõ hơn một số vấn đề.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường 
Ảnh: Quang Khánh

Trước hết là tác động đến hiệu quả của nền kinh tế nói chung và sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đời sống người dân nói riêng và chỉ số giá tiêu dùng. Thứ hai, công tác tuyên truyền, phản ứng của dư luận xã hội trong quá trình soạn thảo, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia, các nhà khoa học và các đối tượng bị tác động. Thứ ba, việc sử dụng nguồn tăng thu từ thuế BVMT cần được ưu tiên bố trí để xử lý, khắc phục hậu quả môi trường như thế nào cũng phải được làm rõ.

Đối với các mức điều chỉnh cụ thể, một số ý kiến cho rằng, trong điều kiện hiện nay, CPI bình quân 6 tháng đầu năm tăng 3,29%, dần tiệm cận mức QH giao là 4%, thì để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, tránh tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân, cần cân nhắc việc tăng thuế suất thuế BVMT đối với xăng.

Đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính - Ngân sách cũng cho rằng, mức tăng thuế suất đối với mặt hàng dầu hỏa như Tờ trình của Chính phủ là quá cao và đột ngột, có thể gây ảnh hưởng nhất định đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân tại vùng sâu vùng xa chưa có điện. Song, có ý kiến đề nghị tăng mức thuế đối với than antraxit từ 20.000 đồng/tấn lên mức 35.000 đồng/tấn (cao hơn 5.000 đồng/tấn so với đề xuất của Chính phủ; và, với than lên mức trần trong khung thuế BVMT là 50.000 đồng/tấn.  

Thời điểm nào nên điều chỉnh?

Chính phủ đề xuất thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết theo thông lệ là sau 45 ngày từ khi ban hành. Nhưng, Ủy ban Tài chính - Ngân sách nhận thấy, trong bối cảnh hiện nay khi CPI trong những tháng đầu năm tăng cao nhất trong nhiều năm qua (bình quân 6 tháng đầu năm tăng 3,29% và dần tiệm cận mức QH giao 4%). Đồng thời, ngày 1.9.2018 chuẩn bị vào năm học mới nhiều địa phương sẽ thực hiện lộ trình tăng mức học phí các cấp. Do đó, để góp phần bảo đảm khả năng điều tiết giá cả hàng hóa vào cuối năm, đạt được mục tiêu kiềm chế lạm phát do QH đề ra và các tác động chính trị, xã hội khác, thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết cần được xem xét và cân nhắc cho phù hợp.

Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu phát biểu 
Ảnh: Quang Khánh

Tán thành với quan điểm của cơ quan chủ trì thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải lưu ý đến tác động của việc tăng kịch trần trong khung thuế BVMT đối với mặt hàng xăng dầu. Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại nhấn mạnh, xăng dầu là nguyên liệu thiết yếu, được sử dụng khá phổ biến trong sản xuất, lưu thông hàng hóa, và được sử dụng trong phương tiện di chuyển của người dân, công chức, viên chức. Việc tăng thuế BVMT với loại hàng hóa này sẽ làm tăng giá hàng hóa tiêu dùng, gây ảnh hưởng đến xã hội và từ đó ảnh hưởng đến nền kinh tế. “Trong khi tính khuếch đại trong thị trường của việc điều chỉnh giá loại hàng thiết yếu này chưa tính toán được, thì phải cân nhắc việc điều chỉnh tăng thuế BVMT”, Chủ nhiệm UB Nguyễn Văn Giàu nêu quan điểm.

Điều chỉnh tăng thuế BVMT với xăng dầu, cũng như một số mặt hàng khác được Chính phủ đề xuất thường sẽ tác động ngay đến chỉ số giá tiêu dùng. Hơn nữa, lương cơ bản vừa được điều chỉnh tăng, sắp bước vào năm học mới, đang trong mùa mưa bão dễ xảy ra biến động giá cả mạnh mẽ. Trước tình hình thực tế này, Chủ nhiệm UB Nguyễn Văn Giàu đề nghị, việc điều chỉnh thuế BVMT nên áp dụng từ 1.10.2018, không theo thông lệ sau 45 ngày từ ngày ban hành Nghị quyết này.

Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải phát biểu 
Ảnh: Quang Khánh

Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải còn đề nghị, điều chỉnh tăng thuế BVMT với những mặt hàng Chính phủ đề xuất nên tiến hành theo lộ trình, với các mốc thời gian rõ ràng.

Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển lưu ý, việc điều chỉnh tăng thuế BVMT theo nhiều đợt khác nhau có nguy cơ tạo tác động lớn hơn trù lượng, nên phương án điều chỉnh thuế BVMT một lần vẫn khả thi hơn.

Không thể nghĩ cơ học “tăng thuế sẽ tăng giá”

Không phủ nhận ảnh hưởng đến chỉ số CPI khi điều chỉnh tăng thuế BVMT với một số mặt hàng do Chính phủ đề xuất, song Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân gợi mở, cần cân nhắc việc tăng một chút lạm phát lại tạo ra nguồn thu 15.000 - 16.000 tỷ đồng để chi cho các nhiệm vụ BVMT. Chủ tịch QH cũng đề nghị, không thể giữ cách nghĩ cơ học “tăng thuế sẽ tăng giá”. Thay vào đó, các doanh nghiệp phải thực hiện giải pháp tiết kiệm chi phí, tiêu hao, thất thoát, giảm chi phí khâu vận chuyển, bảo quản, đổi mới công nghệ để giảm chi phí sản xuất kinh doanh. Với cách làm này, Chủ tịch QH khẳng định, thuế có thể tăng lên nhưng không làm tăng giá xăng dầu, góp phần tạo ra sự đồng thuận của xã hội. Ngoài ra, Chủ tịch QH yêu cầu, trong dự thảo Nghị quyết cần bổ sung yêu cầu kiểm soát lãng phí, thất thoát, không được điều chỉnh tăng giá trên một đơn vị bán ra một cách cơ học như thời gian qua.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu 
Ảnh: Quang Khánh

Ngoài ra, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đề nghị, các cơ quan tài chính, thuế, hải quan, quản lý thị trường phải tham mưu Chính phủ tăng cường kiểm tra giám sát đối với kết quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, để xem chi phí thực tế, công tác tham gia ổn định thị trường, giá cả trong nền kinh tế. Chưa kể, Chủ tịch QH lưu ý, nếu công bố rõ ràng việc sử dụng khoản tăng thu ngân sách từ điều chỉnh thuế BVMT cho những nhiệm vụ bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu... sẽ nhận được đồng thuận cao trong xã hội.

Do còn có các ý kiến khác nhau, chưa thống nhất quan điểm trong UBTVQH, cũng như giữa các bộ, ngành, nên UBTVQH quyết định chưa biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết này tại Phiên họp thứ 25.

 + Xăng: Đề nghị tăng từ 3.000 đồng/lít lên mức trần 4.000 đồng/lít, tăng 1.000 đồng/lít.

+ Dầu diesel: Đề nghị tăng từ 1.500 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít, tăng 500 đồng/lít.

+ Dầu mazut, dầu nhờn: Đề nghị tăng từ 900 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít, tăng 1.100 đồng/lít.

+ Mỡ nhờn: Đề nghị tăng từ 900 đồng/kg lên mức trần 2.000 đồng/kg, tăng 1.100 đồng/kg.

+ Dầu hỏa: Đề nghị tăng từ 300 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít, tăng 1.700 đồng/lít.

- Đối với than đá: Để khuyến khíchsử dụng nhiên liệu thay thế, có ảnh hưởng ít hơn đến môi trường, đồng thời không ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất của ngành than cũng như giá điện (than là đầu vào của nhiều ngành sản xuất, trong đó có điện), đề nghị điều chỉnh mức thuế BVMT đối với than đánhư sau:

+ Than antraxit: Đề nghị tăng từ 20.000 đồng/tấn lên 30.000 đồng/tấn, tăng 10.000 đồng/tấn.

+ Than nâu, than mỡ, than đá khác: Đề nghị tăng từ 10.000 đồng/tấn lên 15.000 đồng/tấn, tăng 5.000 đồng/tấn.

- Đối với dung dịch HCFC, bao gồm cả dung dịch HCFC có trong hỗn hợp chứa dung dịch HCFC: Đề nghị tăng mức thuế BVMT đối với dung dịch HCFC từ 4.000 đồng/kg lên mức trần 5.000 đồng/kg, tăng 1.000 đồng/kg.

- Đối với túi ni lông thuộc diện chịu thuế: Đề nghị tăng mức thuế BVMT đối với túi ni lông thuộc diện chịu thuếtừ 40.000 đồng/kg lên mức trần 50.000 đồng/kg, tăng 10.000 đồng/kg.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang