CHÍNH TRỊ
Cập nhật 22:39 | 18/11/2018 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cho ý kiến về dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước

15:43 | 11/07/2018
Tiếp tục chương trình làm việc sáng 11.7, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Đỗ Bá Tỵ, UBTVQH cho ý kiến về một số vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ điều khiển Phiên họp Ảnh: Quang Khánh

Trình bày Báo cáo một số nội dung về việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Võ Trọng Việt cho biết, về danh mục bí mật nhà nước (điều 10), một số ý kiến đề nghị cân nhắc về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định tại khoản 1 Điều này vì cho rằng không đúng với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; đề nghị xem xét lại nội dung quy định tại khoản 1 và khoản 4 vì có xung đột với nhau. Một số ý kiến đề nghị rà soát, quy định đầy đủ các chủ thể lập danh mục bí mật nhà nước…

Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh và Ban soạn thảo đã rà soát, chỉnh sửa nội dung Điều này, quy định rõ trách nhiệm lập danh mục bí mật nhà nước của các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức. Bỏ quy định tại khoản 4 Điều 10 dự thảo Luật, Chính phủ trình để thống nhất với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, cũng có một số ý kiến đề nghị giao Chính phủ quy định việc ban hành danh mục bí mật nhà nước. Một số ý kiến đề nghị giao Bộ Công an ban hành danh mục bí mật nhà nước. Về vấn đề này, Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh cho giải trình, theo quy định của Pháp lệnh hiện hành, Thủ tướng Chính phủ quyết định danh mục bí mật nhà nước độ Tuyệt mật, Tối mật; Bộ trưởng Bộ Công an quyết định danh mục bí mật nhà nước độ Mật. Trên cơ sở tổng kết việc thi hành Pháp lệnh Bảo vệ bí mật nhà nước hiện hành, Chính phủ đã đề nghị quy định giao Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục bí mật nhà nước đối với cả 3 độ mật để khắc phục hạn chế hiện nay, bảo đảm tính thống nhất trong việc ban hành danh mục bí mật nhà nước. Thường trực UBQPAN nhận thấy quy định như dự thảo Luật Chính phủ trình là phù hợp, đề nghị UBTVQH cho giữ như dự thảo Luật.

Thảo luận về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình cho rằng, tuyệt mật và tối mật là quy định có liên quan đến quyền con người và quyền công dân. Tuyệt mệnh và tối mật đã được quy định ngay trong pháp lệnh. Nhưng dự thảo Luật lại quy định tuyệt mật và tối mật lại giao Chính phủ. Như vậy, quy định Chính phủ quy định điều này có đúng với Hiến pháp hay không?.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu  Ảnh: Quang Khánh

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đề nghị, cần thể hiện rõ nội dung nào công khai, nội dung nào không được công khai để báo chí không được tham dự. Nếu Luật này làm không rõ chính các cơ quan của QH cũng sẽ phải “gánh chịu”.  Chủ nhiệm Lê Thị Nga cũng thẳng thắn, điều 2 của dự thảo Luật cũng còn chung chung. Điều 2 quy định: bí mật nhà nước là thông tin có nội dung quan trọng do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xác định theo quy định của Luật này, chưa công khai, nếu bị lộ, bị mất có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc. Chủ nhiệm UB Lê Thị Nga đặt câu hỏi: thế nào là là gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, dân tộc? Nguy hại rất lớn, nhưng đơn vị đo lường như nào? Ví dụ vụ Mobiphone mua 95% cổ phần của AVG, bây giờ đóng dấu mật, thế thì nếu bị lộ có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc. Như vậy có đúng không? Như vậy, toàn bộ các cơ quan lập chính sách có biết rằng, thương vụ này mua 100% doanh nghiệp nhà nước? Nếu vụ này bị lộ có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc thì có đúng không?

Hay các báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp về phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật của Bộ Công an, báo cáo công tác xét xử của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao…. Các báo cáo này các cơ qua đều đóng dấu mật. Vậy có phải hoạt động điều tra, truy tố xét xử, thi hành án này nếu bị lộ có thể gây nguy hại đến lợi ích quốc gia dân tộc hay không? Theo nguyên tắc đó thì báo cáo thẩm tra cũng phải đóng dấu mật. Nếu như vậy thì các phóng viên có lẽ đã bị truy tố hết cả rồi. Quy định này là không ổn, Chủ nhiệm UB Lê Thị Nga lưu ý. 

Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho rằng, nếu đặt ra yêu cầu Luật này phải quy định chi tiết cơ quan, địa phương, mỗi ngành cái gì là mật, cái gì là tối mật thì khó và như vậy thì phải lâu lắm mới xây dựng được luật này. Do đó vẫn có một mức ủy quyền cho Thủ tướng, cấp có thẩm quyền quy định chi tiết danh mục mật của từng cơ quan, ngành nghề.

Toàn cảnh Phiên họp  Ảnh: Quang Khánh

Trước thực tế, danh mục mật thì phải đóng dấu mật, Chủ nhiệm UB Nguyễn Khắc Định cho rằng, danh mục bí mật nhà nước chỉ là tên gọi như: thông tin về kinh tế trong kế hoạch 5 năm mà chưa công bố là mật, thông tin về nhân sự của lãnh đạo bộ chuẩn bị bầu cử là tối mật… thì danh sách ấy được hiểu như là một “hàng rào” mà đã là hàng rào thì phải công khai  để người ta biết đó là hàng rào để không vượt qua. Trong khi chúng ta lại thường đóng dấu mật vào danh mục ấy, đây là điều cần phải khắc phục.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch QH Đỗ Bá Tỵ nêu rõ, cơ bản các ý kiến của  UBTVQH tán thành với nội dung tiếp thu, chỉnh lý đối với dự án Luật. Về phạm vi bí mật nhà nước (Điều 10): nội dung này được chỉnh lý căn bản so với dự thảo Chính phủ trình, theo đó có 15 nhóm lĩnh vực có chứa các thông tin quan trọng thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Về cơ bản các ý kiến tán thành và cho rằng việc chỉnh lý là phù hợp, đáp ứng mục tiêu đề ra đó là phạm vi bí mật nhà nước phải rõ, cụ thể, tránh “mật hóa” mọi thông tin và tạo căn cứ để xây dựng danh mục bí mật nhà nước. Tuy nhiên, cần phải rà soát lại để bảo đảm chặt chẽ, chính xác, đầy đủ, đúng nội hàm của từng lĩnh vực. Về phân loại bí mật nhà nước, dự thảo tiếp tục giữ quy định hiện hành về cấp độ 3 cấp độ: Tuyệt mật, Tối mật, Mật nhưng đổi mới về cách phân loại: căn cứ vào lĩnh vực và hậu quả có thể xảy ra nếu để lộ, lọt. Về cơ bản thì cách thức phân loại này là phù hợp, tuy nhiên cần phải đánh giá thêm về tính khả thi, đặc biệt là cách thức để xác định thế nào là hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng. Về lập, ban hành danh mục bí mật nhà nước, so với dự thảo Chính phủ trình, dự thảo mới có nhiều thay đổi cả về quy trình và thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể được làm rõ hơn, việc tiếp thu, chỉnh lý như Dự thảo là phù hợp. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị rà kỹ lại thẩm quyền, cách thức phối hợp giữa các cơ quan trong việc lập danh mục để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành, cần đánh giá kỹ việc Thủ tướng ban hành cả danh mục thông tin mật có cần thiết, khả thi không?

Sau phiên họp này, Phó Chủ tịch QH đề nghị Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh phối hợp với Ban soạn thảo và các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của UBTVQH, hoàn chỉnh dự thảo Luật, gửi xin ý kiến các Đoàn ĐBQH để tiếp tục hoàn chỉnh trình QH xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Sáu.

Hà An
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang