CHÍNH TRỊ
Cập nhật 17:06 | 19/08/2018 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 22 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học

13:01 | 13/03/2018
Sáng 13.3, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học (GDĐH).

Sửa đổi 53% số điều của Luật hiện hành

Trình bày Tờ trình dự  án Luật, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ cho biết, Luật ban hành năm 2012 là luật chuyên ngành đầu tiên trong lĩnh vực GDĐH, đã phát huy tác dụng sau 5 năm thực hiện. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, Luật đã dần bộc lộ một số hạn chế, bất cập trước yêu cầu mới của thực tiễn tổ chức và hoạt động GDĐH trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Những hạn chế cơ bản của Luật năm 2012 đã trở thành những điểm nghẽn, nút thắt cản trở việc đổi mới căn bản, toàn diện GDĐH trên thực tiễn.


Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng điều hành phiên họp UBTVQH sáng 13.3 
Ảnh: Quang Khánh

Để khắc phục hạn chế nêu trên, và thể chế hóa quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện GDĐH của Đảng, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn để phát triển và hội nhập, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đề xuất thực hiện sửa đổi 39/73 điều, chiếm 53% tổng số điều của Luật GDĐH hiện hành, cũng như bổ sung 2 điều. Trong đó, tập trung sửa đổi, bổ sung vào 4 nhóm chính sách gồm: mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả tự chủ đại học; đổi mới quản trị đại học; đổi mới quản lý đào tạo; và đổi mới quản lý nhà nước trong điều kiện tự chủ đại học.

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật để khắc phục một số hạn chế của các quy định hiện hành, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước nhà theo tinh thần Hiến pháp 2013 và các Nghị quyết liên quan của Đảng.

Tuy nhiên, một số ý kiến trong Thường trực Ủy ban cũng chỉ ra thực tế, dù Luật GDĐH có hiệu lực thi hành 5 năm, song có những văn bản hướng dẫn thực hiện mới được ban hành hơn một năm, chưa đủ thời gian cần thiết để kiểm chứng tính hiệu lực, hiệu quả của các quy định. Vì vậy, đề nghị cần có sự tổng kết sâu sắc hơn về những vướng mắc, bất cập; phân tích đầy đủ nguyên nhân là do quy định của Luật hay chỉ là vướng mắc trong khâu hướng dẫn, tổ chức thực hiện, để từ đó xác định nội dung, phạm vi và thời điểm sửa đổi Luật cho phù hợp hơn.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và ND Phan Thanh Bình phát biểu tại phiên họp 
Ảnh: Quang Khánh

Chủ nhiệm UB Phan Thanh Bình nêu rõ, dù dự thảo Luật trình sửa đổi 39/73 điều, bổ sung 2 điều, nhưng có những vấn đề chưa phải là cốt lõi, chưa thực sự cần thiết sửa đổi, bổ sung. Vì vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị, Ban soạn thảo rà soát, tổng kết, đánh giá tác động sâu sắc hơn những vấn đề sửa đổi. Tuy nhiên, một số ý kiến cũng nhận thấy, nên cân nhắc sửa đổi toàn diện Luật, vì số lượng điều khoản được lựa chọn sửa đổi, bổ sung lớn (sửa đổi 53% số lượng các điều Luật), mà nội dung sửa đổi liên quan đến hầu hết các vấn đề cơ bản, quan trọng của Luật hiện hành.

Qua rà soát dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng nhấn mạnh, ngoài việc sửa đổi 39/73 điều, bổ sung 2 điều như Tờ trình của Chính phủ, thì trong dự thảo Luật còn chỉnh sửa nhiều khoản cụ thể khác, nên tính ra đã sửa đổi, bổ sung 61/73 điều (89% số lượng các điều khoản). Với số lượng nội dung được thay đổi nhiều như vậy, Chủ nhiệm UB Phan Xuân Dũng cho rằng, nên cân nhắc điều chỉnh phạm vi sửa đổi, bổ sung Luật GDĐH hiện hành.


Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại phiên họp 
Ảnh: Quang Khánh

Phân chia hệ thống GDĐH như thế nào?

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoảng 20 điều (Điều 4, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 21, 22, 39, 40, 42, 44, 48, 52, 68, 70, 72…) của Luật GDĐH hiện hành, nhằm đổi mới công tác quản lý nhà nước trong điều kiện thực hiện tự chủ đại học. Các quy định này tập trung phân biệt các loại cơ sở trong hệ thống GDĐH (đại học quốc gia, đại học, trường đại học hoặc học viện), với các tiêu chí đặc trưng rõ ràng. Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về việc phân loại, xếp hạng các cơ sở GDĐH, theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tế của nước ta.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ cho rằng, việc phân chia hệ thống GDĐH như trong dự thảo Luật chưa giải quyết và bao quát hết sự đa dạng và phức tạp của các mô hình trường đang tồn tại trong thực tiễn, đồng thời chưa đưa ra được tiêu chí cụ thể để phân biệt giữa đại học quốc gia với đại học, giữa trường đại học với học viện. Vì vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị, Ban soạn thảo cần nghiên cứu quy định theo hướng thống nhất hệ thống GDĐH bao gồm các đại học và trường đại học, trong đó đại học sẽ là tổ hợp các trường đại học (theo định nghĩa của Luật GDĐH hiện hành).


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Phan Xuân Dũng  phát biểu tại phiên họp  
Ảnh: Quang Khánh

Nhất trí với quan điểm của cơ quan chủ trì thẩm tra, nhiều Ủy viên UBTVQH đề nghị, việc phân chia hệ thống GDĐH, cũng như phân hạng cơ sở đào tạo đại học cần theo xu hướng chung trên thế giới, do nước ta đã hội nhập sâu vào kinh tế thế giới. Thậm chí, một số ý kiến nhấn mạnh, Luật GDĐH hiện hành chưa giải thích đúng khái niệm đại học, khi “đánh đồng” đại học cũng là cơ sở GDĐH.

Trong khi thực tế, đại học về bản chất là một cách thức giáo dục, một cấp học trong hệ thống giáo dục quốc gia. Trường đại học mới là cơ sở để thực hiện đào tạo ở cấp học đại học. Do đó, Ban soạn thảo cần rà soát thực tế, nghiên cứu kinh nghiệm thế giới, để đưa ra giải thích đúng khái niệm đại học, qua đó xác định chính xác các mô hình trường đại học trong hệ thống GDĐH.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang