CHÍNH TRỊ
Cập nhật 20:32 | 23/10/2017 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 13 của UBTVQH:

Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp

11:17 | 11/08/2017
Sáng 11.8, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 13, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu điều hành phiên họp.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày Tờ trình về dự án Luật cho biết, qua tổng kết thực tiễn 6 năm thi hành Luật Lý lịch tư pháp, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác lý lịch tư pháp còn một số hạn chế như: do được ban hành từ năm 2009 nên một số quy định của Luật chưa phản ánh được những nội dung mới về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp 2013. Mặt khác, nhiều văn bản luật mới được ban hành như Bộ luật Hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014.... đã làm cho một số quy định của Luật Lý lịch tư pháp không còn phù hợp.


Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu điều khiển phiên họp UBTVQH sáng 11.8
Ảnh: Quang Khánh

Đáng chú ý, từ năm 2012, tình trạng lạm dụng yêu cầu cá nhân phải nộp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 ngày càng gia tăng. Thực tế giải quyết yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp cho thấy, cá nhân yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 nhiều khi không xuất phát từ yêu cầu muốn biết về nội dung lý lịch tư pháp của mình mà do xuất phát từ yêu cầu của các cơ quan, tổ chức, chủ yếu nhằm bổ sung hồ sơ xin thị thực nhập cảnh, kết hôn, xuất khẩu lao động... tại cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài; xin việc làm, cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam; bổ túc hồ sơ xin giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh trật tự. Việc cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 cho cá nhân đã gây tốn kém, phát sinh nhiều chi phí, thời gian, thủ tục trong việc hoàn thiện hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp, đặc biệt đối với công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc, học tập tại nước ngoài. Thực trạng này đã ảnh hưởng tới quyền được pháp luật bảo đảm bí mật cá nhân theo quy định của Hiến pháp 2013 và chính sách nhân đạo của pháp luật hình sự của Nhà nước ta, ảnh hưởng đến việc tái hòa nhập cộng đồng của người bị kết án, đặc biệt là những người đã được xóa án tích...

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp dự kiến sửa đổi 15 điều; bổ sung 3 điều; bãi bỏ 7 điều và 1 khoản. Dự thảo giữ nguyên 34 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm cập nhật các quy định mới được ban hành sau Luật Lý lịch tư pháp hiện hành, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong hoạt động xây dựng, quản lý Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lý lịch tư pháp nhằm tăng tính khả thi giải quyết công việc của các cơ quan nhà nước; cải cách thủ tục cấp Phiếu Lý lịch tư pháp nhằm tạo thuận lợi, đáp ứng tốt nhất yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban Tư pháp cơ bản tán thành với các quan điểm chỉ đạo sửa đổi, bổ sung Luật Lý lịch tư pháp được nêu trong Tờ trình, nhất là việc tiếp tục cụ thể hóa Hiến pháp 2013 và các đạo luật về tư pháp mới được thông qua cũng như yêu cầu bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Tuy nhiên, phạm vi, nội dung sửa đổi, bổ sung như dự thảo Luật chưa đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đặt ra.


Toàn cảnh phiên họp
Ảnh Quang Khánh

Nhằm bảo đảm tính đồng bộ, tránh việc phải sửa đổi Luật ngay sau khi Luật mới được thông qua cũng như phù hợp với Luật Thi hành án hình sự, Ủy ban Tư pháp đề nghị, UBTVQH cân nhắc giao cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, chuẩn bị dự án Luật để trình QH cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 6 và thông qua tại Kỳ họp thứ 7.

Cơ bản đồng tình với nội dung thẩm tra của Ủy ban Tư pháp, nhiều ý kiến tại Phiên họp cho rằng, cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra cần ngồi lại, nhằm xác định rõ hơn những nội dung sửa đổi, bổ sung cần thiết của dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.

Về quy định về Phiếu Lý lịch tư pháp số 2, hiện đang có hai loại phiếu lý lịch tư pháp được cấp là Phiếu Lý lịch tư pháp số 1 và Phiếu Lý lịch tư pháp số 2. Khác với Phiếu Lý lịch tư pháp số 1, Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 thể hiện cả những án tích đã được xóa và chỉ cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng nhằm phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử và cấp theo yêu cầu của cá nhân để người đó biết được nội dung về lý lịch tư pháp của mình. Tuy nhiên hiện nay, quyền yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 đang bị lạm dụng. Vì vậy, dự thảo Luật bỏ quy định về cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 (khoản 2 Điều 41, Điều 43 và Điều 46 Luật Lý lịch tư pháp 2009). Đồng thời, bổ sung quy định quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội và trách nhiệm của Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia, Sở Tư pháp trong việc cung cấp thông tin Lý lịch tư pháp của cá nhân (khoản 2, khoản 3 Điều 7, Điều 40a, Điều 40b dự thảo Luật).

Theo Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải, tình trạng lạm dụng quyền yêu cầu cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 chủ yếu phát sinh ở những cơ quan, tổ chức không có thầm quyền yêu cầu cấp phiếu này. Vì vậy, nên giải quyết vấn đề này trên thực tế, thay vì bỏ quy định về cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.

Đa số thành viên UBTVQH tán thành với quan điểm của Ủy ban Tư pháp và nêu rõ, việc bỏ quy định về Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 cần hết sức cân nhắc, vì Phiếu này cung cấp đầy đủ các thông tin về án tích của người được cấp phiếu, theo đó, trường hợp người đã được xóa án tích thì Phiếu Lý lịch tư pháp số 1 ghi “Không có án tích”, nhưng Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 thì phải ghi đầy đủ án tích đã được xóa. Việc cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 cho cơ quan tiến hành tố tụng để hỗ trợ hoạt động điều tra, truy tố, xét xử là cần thiết và thực tiễn thi hành Luật Lý lịch tư pháp thời gian qua không có vướng mắc.

Nếu bỏ quy định về cấp Phiếu Lý lịch tư pháp số 2 rất có thể sẽ gây khó khăn và ảnh hưởng đến quyền lợi cũng như nhu cầu chính đáng của đa số công dân Việt Nam không có án tích có nhu cầu du học, kết hôn với người nước ngoài, xuất khẩu lao động hoặc định cư ở nước ngoài..., Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh nêu vấn đề. Hơn nữa, quy định về hai loại phiếu lý lịch tư pháp là phù hợp với thông lệ quốc tế, nhiều quốc gia quy định từ 2 - 4 loại phiếu lý lịch tư pháp tùy theo đối tượng được cấp như cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân hoặc theo mục đích sử dụng, trong đó có mẫu phiếu chỉ cấp cho các cơ quan tư pháp.

Thanh Chi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang