CHÍNH TRỊ
Cập nhật 23:23 | 28/06/2017 (GMT+7)
.

QH tiếp tục tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn

19:20 | 15/06/2017
Sáng nay, 15.6, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tiếp tục trả lời chất vấn trước QH và đồng bào cử tri cả nước. Buổi chiều, Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình phát biểu làm rõ thêm và trực tiếp trả lời chất vấn của ĐBQH về những vấn đề liên quan thuộc trách nhiệm của Chính phủ mà ĐBQH đã đặt ra trong mấy ngày qua.

Quyết tâm làm chuyển biến tình hình

Phát biểu kết luận Phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 3, QH Khóa XIV, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá, sau 3 ngày làm việc tích cực và trách nhiệm, QH đã hoàn thành các nội dung phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn. QH đã nghe Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Kế hoạch và Đầu tư trả lời chất vấn. Các Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, Vũ Đức Đam, Vương Đình Huệ, Bộ trưởng các Bộ Công thương, Giao thông vận tải, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam... đã tham gia giải trình thêm về những vấn đề liên quan và trực tiếp trả lời chất vấn của ĐBQH.


Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu kết luận Phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 3, QH Khóa XIV

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình thay mặt Chính phủ báo cáo một số vấn đề thuộc trách nhiệm chung của Chính phủ về tình hình KT - XH tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2017; giải pháp bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế; cơ cấu lại các tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu; cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước và xử lý các dự án thất thoát, thua lỗ lớn; quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường và trực tiếp trả lời chất vấn của ĐBQH về những nội dung liên quan đến 4 nhóm vấn đề chất vấn tại kỳ họp; đồng thời, Phó thủ tướng cũng đã làm rõ thêm về công tác điều hành, quản lý ngân sách nhà nước, liên kết vùng trong phát triển kinh tế-xã hội, việc triển khai các dự án quan trọng quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả bộ máy nhà nước, công tác cán bộ, giải quyết khiếu nại, tố cáo, chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, hỗ trợ tư pháp...

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ, đây là lần đầu tiên trả lời chất vấn với tư cách thay mặt cho Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã cố gắng làm rõ được một số vấn đề, thẳng thắn nhận rõ trách nhiệm của Chính phủ; cam kết tập trung chỉ đạo khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, quyết tâm tạo sự chuyển biến trong thời gian tới. Tuy nhiên, Chủ tịch QH cũng cho rằng, còn có nội dung liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực cần có thời gian nghiên cứu để có giải pháp mang tính căn cơ, dài hạn.

Đánh giá chung về Phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch QH nêu rõ: các phiên chất vấn diễn ra trong không khí dân chủ, thẳng thắn, sôi nổi và xây dựng. Đã có 196 lượt ĐBQH chất vấn và 58  lượt ĐBQH tham gia tranh luận. Mặc dù đã tăng thời lượng chất vấn lên nửa ngày song vẫn còn nhiều ĐBQH đặt câu hỏi nhưng không còn thời gian để trả lời. Qua hoạt động chất vấn tại Kỳ họp cho thấy, những nhóm vấn đề được QH lựa chọn là xác đáng, phù hợp với thực tế, được cử tri, dư luận xã hội cả nước quan tâm, đánh giá cao.

ĐBQH đã thể hiện tâm huyết, tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, chất vấn ngắn gọn, rõ ràng, bám sát nhóm vấn đề; đặc biệt là tích cực tranh luận không chỉ tranh luận giữa đại biểu với nhau mà còn tranh luận với các thành viên Chính phủ để làm rõ thêm những hạn chế, yếu kém, xác định trách nhiệm và có giải pháp khắc phục.

Các thành viên Chính phủ cũng đã nắm chắc chức năng, nhiệm vụ, thực trạng, ngành, lĩnh vực phụ trách, đã nghiêm túc trả lời đầy đủ, giải trình làm rõ nhiều vấn đề đại biểu nêu; thẳng thắn nhận trách nhiệm và có giải pháp, quyết tâm làm chuyển biến tình hình trong thời gian tới.

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh, QH ghi nhận sự nghiêm túc, cầu thị, tinh thần trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trong việc trả lời chất vấn. Mặc dù nhiệm kỳ mới chưa đầy 1 năm, trong bối cảnh tình hình còn nhiều khó khăn, thách thức, cùng với những khó khăn nội tại của nền kinh tế, nhưng tập thể Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng, Trưởng ngành đã hết sức cố gắng, nỗ lực chỉ đạo, điều hành khắc phục những hạn chế, yếu kém, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để ổn định và thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống Nhân dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng thẳng thắn nêu rõ: vẫn còn có nhiều tồn tại, hạn chế; một số nội dung đã được QH chất vấn, giám sát nhưng chuyển biến còn chưa được như mong đợi; do vậy, cần phải có quyết tâm cao, giải pháp đột phá để khắc phục trong thời gian tới, phấn đấu thực hiện cho được các mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội đặt ra cho năm 2017 và những năm tiếp theo.

Tại Kỳ họp này, với 4 nhóm vấn đề được QH đưa ra chất vấn, đã có nhiều yêu cầu của ĐBQH đặt ra đối với Chính phủ, các Bộ, ngành liên quan. Chủ tịch QH nêu rõ, UBTVQH sẽ chuẩn bị dự thảo Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 3 để trình QH xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp làm cơ sở cho việc giám sát triển khai thực hiện.

Chủ tịch QH đề nghị Chính phủ, các Bộ, ngành nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc ý kiến của ĐBQH, thực hiện các giải pháp có hiệu quả, đẩy nhanh hơn nữa tiến độ thực hiện khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được nêu trong từng lĩnh vực, báo cáo QH tại các kỳ họp sau.

Chủ tịch QH khẳng định, Phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 3 đã thành công tốt đẹp. Những chất vấn, ý kiến tranh luận của ĐBQH cũng là yêu cầu, mong muốn, kỳ vọng của ĐBQH, của cử tri đặt ra cho Chính phủ, nhưng cũng không chỉ riêng Chính phủ mà còn cho cả QH. Đây cũng là trách nhiệm của ĐBQH trước cử tri, Chủ tịch QH nhấn mạnh.  

Khi nào công khai bộ, ngành lãng phí đất công để cử tri giám sát?

Trước khi kết thúc Phiên chất vấn và trả lời chất vấn dành cho Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, nhiều ĐBQH vẫn tiếp tục chất vấn Phó Thủ tướng và yêu cầu được trả lời bằng văn bản.

ĐB Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh) chất vấn về những bất cập trong văn bản quy phạm pháp luật như: thiếu các quy định xử lý an toàn thực phẩm, thiếu quy định về lĩnh vực đầu tư phát triển… đang tạo ra những vướng mắc, rào cản, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế cũng như chủ trương kiến tạo, hành động của Chính phủ. ĐB Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) chất vấn về vấn đề nợ công tăng nhanh, Chính phủ cần xem lại trần an toàn nợ công và có các giải pháp cụ thể hơn để hạn chế tình trạng này. ĐB Nguyễn Thị Xuân (Đăk Lăk) đề nghị Chính phủ sớm có đề án bảo vệ, khôi phục và phát triển rừng Tây Nguyên bền vững giai đoạn 2016 – 2020. ĐB Bạch Thị Hương Thủy (Hòa Bình) đề nghị Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia nêu rõ trách nhiệm của mình trước tình trạng buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng diễn biến phức tạp thời gian gần đây. ĐB Tô Thị Bích Châu (TP Hồ Chí Minh) chất vấn, Chính phủ có chỉ đạo quyết liệt gì để thể hiện sự nghiêm minh về việc nêu gương của Bộ ngành trong việc lãng phí tài sản công, khi nào Chính phủ công khai bộ ngành lãng phí đất công để cử tri giám sát?...

Kiểm soát chặt chẽ cơ cấu tín dụng


ĐBQH tranh luận tại hội trường

Trả lời chất vấn của ĐBQH về việc tín dụng tăng cao nhưng GDP lại tăng thấp thì tín dụng đi đâu? - Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, không chỉ có vốn tín dụng tác động đến tăng trưởng. Trước đây, chúng ta tăng trưởng 7% thì tín dụng bình quân phải tăng 33%, cá biệt có những năm hơn 50%. Gần đây, tín dụng chỉ tăng 16 - 18% nhưng vẫn có mức tăng trưởng trên 6%, chất lượng tăng trưởng tương đối rõ. Việc vốn tín dụng tăng cao trong mấy tháng đầu năm góp phần không để tốc độ tăng trưởng giảm sâu so với dự kiến vì dầu thô đã mất 600.000 tấn trong quý I và giảm 0,87 điểm % trong GDP của quý I, chi đầu tư công tăng chậm. Chính phủ đã chỉ đạo bảo đảm tăng trưởng tín dụng khoảng 18% nhưng hết sức coi trọng chất lượng, đồng thời, kiểm soát chặt chẽ cơ cấu tín dụng. Chúng ta đã dẫn vốn vào những khu vực quan trọng, kinh tế thực như nông nghiệp, công nghiệp… kiểm soát chặt nguồn vốn đi vào thị trường bất động sản, đáp ứng nhu cầu phát triển, không xảy ra tình trạng bong bóng bất động sản, Phó Thủ tướng khẳng định. 

Trả lời chất vấn của ĐB Nguyễn Bá Sơn (Đà Nẵng) về việc thi công đường tránh ngã 3 Huế - Đà Nẵng, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu rõ, công trình này trước đây đã được Thủ tướng cho phép đầu tư theo hình thức BT, trả bằng nguồn vốn Nhà nước. Thực tế đã làm xong và đưa vào sử dụng nhưng hiện nay vẫn nợ. Thực chất đây là khoản nợ đọng xây dựng cơ bản nhưng khi làm trung hạn thì chưa tính vào nợ đọng nên chưa bố trí được vốn trung hạn để hoàn trả. Nợ của Chính phủ thì Chính phủ cam kết sẽ trả các nhà đầu tư. Chính phủ cũng giao Bộ Giao thông – Vận tải, Bộ Tài chính và địa phương tính toán để sử dụng dự phòng ngân sách 10% vốn đầu tư công trung hạn của Bộ Giao thông – Vận tải hoặc 10% vốn đầu tư công trung hạn của cả nước và nguồn phức hợp khác báo cáo Thủ tướng để xem xét hoàn trả cho địa phương trong điều kiện có thể.

Quan ngại của ĐBQH rất có cơ sở


Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ trả lời chất vấn

Tham gia giải trình về những vấn đề thuộc lĩnh vực phụ trách, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã trả lời chất vấn của ĐB Trần Văn Minh (Quảng Ninh) về việc nếu GDP tăng thấp có giảm chi tiêu không? Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu rõ, giữa GDP và thu, chi ngân sách có liên quan đến nhau nhưng không giống nhau. Ngay trong quý I năm nay, GDP tăng thấp, nhưng thu ngân sách lại cao vì dầu thô là tính GDP theo so sánh năm 2010, còn ngân sách thì tính theo giá thị trường. Giá dầu thô năm nay là 55 USD/thùng, tức là cao hơn 44,5 USD của năm ngoái. Nhưng giữa thu và chi ngân sách có quan hệ rất chặt chẽ với nhau. Thu và chi ngân sách thì việc lập dự toán do cấp có thẩm quyền quyết định. Một số địa phương trên cơ sở dự toán do QH giao thì HĐND thường có giao thu tăng thêm, và thường phân bổ để có chi tiêu nhiều hơn. Từ trước đến nay, nếu có dấu hiệu giảm thu, các địa phương cũng nỗ lực giảm bớt những phần chi, nhất là phần chi tiêu do HĐND cấp tỉnh giao. Trong rất nhiều trường hợp thu ngân sách thấp, trong khi chi vẫn chi theo dự toán, thậm chí cao hơn dự toán dẫn đến bội chi tăng lên. Đây là thực tế, quan ngại của ĐBQH rất có cơ sở, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh và báo cáo với QH, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 07 về cơ cấu lại thu chi ngân sách và bảo đảm an toàn nợ công. Tinh thần là phải cơ cấu lại thu chi ngân sách, triệt để tiết kiệm chi, chỉ vay trong khả năng chúng ta trả được nợ, chi tiêu trong phạm vi, khả năng của nền kinh tế. Thu không đạt dự toán thì phải chủ động đề xuất giảm chi.


ĐB Trần Văn Minh (Quảng Ninh) chất vấn

Mặc dù vậy, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng chia sẻ một thực tế là trong rất nhiều trường hợp bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh và các địa phương giảm thu thì Trung ương cũng vẫn phải hỗ trợ để bảo đảm các khoản chi cần thiết về an sinh xã hội, quốc phòng, phát triển KT - XH. Đương nhiên các khoản chi liên quan đến những việc không cần thiết như lễ tân, tiếp khách, hội nghị, đi nước ngoài… thì Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế để trình UBTVQH, QH xử lý, tránh trường hợp ngân sách Trung ương thì giảm thu nhưng vẫn phải bù cho địa phương vì địa phương tăng chi hơn dự toán.

Chính quyền công tâm thì giải quyết được

Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cũng nêu rõ, việc bổ nhiệm người nhà, người thân không đúng quy định đã gây phản ứng trong dư luận xã hội vừa qua. Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ tiến hành kiểm tra 11 địa phương và đã phát hiện một số sai phạm. Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cũng báo cáo với QH, Thủ tướng đã yêu cầu thu hồi các quyết định bổ nhiệm, tuyển dụng sai; kiểm điểm làm rõ trách nhiệm, xử lý cá nhân sai phạm; trong năm 2017, Chính phủ đã giao các bộ ngành, địa phương thanh tra, kiểm tra tối thiểu 30% đơn vị trực thuộc trong việc thực hiện các quy định về công tác cán bộ. 

Trả lời chất vấn của các ĐBQH về tình hình khiếu kiện đông người đang gia tăng, cho rằng, chính quyền các cấp đã nỗ lực lớn, giải quyết được cơ bản các vụ việc, nhưng Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cũng thừa nhận, còn một số trường hợp kéo dài dai dẳng, không xử lý được dứt điểm. Lý giải nguyên nhân của tồn tại này, theo Phó Thủ tướng là do lợi ích thu hồi đất giữa người dân – nhà đầu tư – Nhà nước chưa hài hòa. Có nhiều vụ việc đền bù người dân giá rẻ, sau đó chuyển đổi đất thành mục đích khác giá trị gia tăng cao, nhà đầu tư hưởng lợi. Với những trường hợp này, chính quyền công tâm thì giải quyết được còn ngược lại thì dân khiếu kiện, Phó Thủ tướng cho biết.

Một số ĐBQH cũng chất vấn Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình về giải pháp chống ùn tắc giao thông, nhất là tại các thành phố lớn. Phó Thủ tướng nêu quan điểm, không thể để tình trạng tiếp tục xây dựng chung cư, cao ốc lớn ở nội thành trong khi hạ tầng chưa đáp ứng.

Trách nhiệm đến cùng thuộc về Bộ nào?

Qua Phiên chất vấn, khi các Bộ trưởng trả lời với vai trò là “tư lệnh” ngành thì rất để xác định trách nhiệm của mình, vì vướng về mặt pháp lý, thủ tục quy trình được triển khai thực hiện. Thực tế cho thấy, có những việc do nhiều Bộ cùng thực hiện. Nêu ra thực tế này, ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) chất vấn: Vậy trách nhiệm đến cùng thuộc về Bộ nào? Với vai trò chỉ đạo, điều hành chung, thì Chính phủ có biện pháp đột phá nào để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giúp các “tư lệnh” ngành và địa phương thực hiện tốt vai trò của mình?

ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa cũng nhận thấy, hiện nay, tư duy nhiệm kỳ tồn tại ở các ngành, các cấp rất rõ, dẫn đến tình trạng “cắt khúc” trong Kế hoạch phát triển KT-XH của từng ngành, từng cấp cũng như sự phân tán trong nguồn lực đầu tư, dẫn đến kém hiệu quả và lãng phí nguồn lực. “Phó Thủ tướng cho biết, có giải pháp gì để khắc phục, hạn chế dần và tiến tới xóa bỏ tư duy nhiệm kỳ của các ngành, các cấp” - ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa chất vấn.

Trả lời chất vấn này, Phó Thủ tướng khẳng định nguyên tắc phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn của Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương theo Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đối với quản lý nhà nước, thì yêu cầu là bảo đảm không chồng chéo, “một việc chỉ do một cơ quan chủ trì”. Việc phối hợp thực hiện nhiệm vụ thể hiện rõ trong Quy chế phối hợp của Chính phủ vừa được ban hành. Theo Phó Thủ tướng, việc phân cấp được thực hiện theo hướng các bộ, ngành không ôm đồm, nếu có vi phạm thì xử lý nghiêm minh.  

Về xóa bỏ tư duy nhiệm kỳ giữa các ngành, các cấp, Phó Thủ tướng khẳng định, tính chất của người cán bộ là hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân, phải chịu trách nhiệm trước nhân dân, phải hành động theo lương tâm và trách nhiệm của mình, thực hiện theo đúng chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước. Chính phủ hành động, Chính phủ liêm chính, Chính phủ hành động phục vụ nhân dân, bô máy công quyền nhà nước đòi hỏi cán bộ, công chức, viên chức, người lãnh đạo trên tinh thần đó; đòi hỏi người được bầu, bổ nhiệm phê chuẩn vào vị trí công tác phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, chuẩn mực thực thi công vụ theo đúng tinh thần trên.

Với những trường hợp như đại biểu nêu, Phó Thủ tướng cho rằng, đó là “những cán bộ không xứng đáng”, do công tác quy hoạch, đánh giá cán bộ, bầu bổ nhiệm cán bộ không chính xác. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải thực hiện đúng để lựa chọn được người xứng đáng. Đặc biệt, tăng cường công tác thanh tra, phát hiện những trường hợp trong quá trình thực thi công vụ không thực hiện đúng chương trình, nghị quyết, kế hoạch.

Chính phủ đặt tâm thế vào đâu để hành động?

Trước đây, nói đến DNNN là các dự án kinh tế đầu tư công và sự “đắp chiếu” của các dự án này làm nợ công tăng cao, khiến người dân bất an, lo lắng. Công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ và lợi ích nhóm ngày càng có xu hướng cân bằng về đặc tính, bảo đảm quy trình theo pháp luật nhưng yếu tố “người nhà”, “giọt máu đào hơn ao nước lã” là yếu tố quyết định; tiến độ thực hiện thì hết sức thần tốc. Pháp luật nghiêm minh, chính sách công khai, thông tin quy trình minh bạch, nhưng con đường tìm đến công lý của người dân vẫn còn một khoảng khá xa.


ĐB Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) chất vấn

Nêu thực tế này, dù biết những hạn chế, sai phạm từ nhiệm kỳ trước kéo dài đến nay nhưng tinh thần của một Chính phủ kiến tạo và sự điều hành của cả một bộ máy đã được xuyên suốt, ĐB Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) chất vấn: “Vậy với trách nhiệm của một Chính phủ kiến tạo hành động vì dân, xin hỏi Chính phủ đặt tâm thế của mình vào đâu để hành động? Vào lợi ích của người dân hay ai mà đến nay những tiêu cực, sai phạm, kỷ cương phép nước, thực trạng khó khăn của người dân cả nước vẫn không giảm mà có dấu hiệu phức tạp hơn, gây mệt mỏi cho nhân dân”? Chính phủ và các thành viên Chính phủ có cam kết gì trước QH và cử tri cả nước về lộ trình thực hiện những giải pháp đề ra sau những ngày chất vấn này để QH thực hiện tốt chức năng giám sát tối cao, để cử tri giám sát QH, xem như “ba mặt một lời” cam kết trước QH và cử tri?

Trả lời chất vấn này, Phó Thủ tướng nêu rõ, thời gian qua, báo chí phản ánh lãnh đạo địa phương tuyển dụng, bổ nhiệm “người nhà” vào vị trí do mình phụ trách, gây phản ứng trong dư luận. Với quyết tâm xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, phục vụ người dân, Thủ tướng yêu cầu bộ, ngành, địa phương làm tốt chức năng của mình.

Thủ tướng cũng đã giao Bộ Nội vụ kiểm tra sự việc, sau đó tiến hành thanh tra công vụ báo cáo Thủ tướng. Bộ Nội vụ cũng thực hiện rà soát tại 11 địa phương, phát hiện sai phạm trong việc bổ nhiệm. Thủ tướng cũng có ý kiến chỉ đạo xử lý nghiêm, yêu cầu thu hồi các quyết định trái pháp luật, xem xét miễn nhiệm, chấm dứt hợp đồng, có hình thức xử lý theo quy định của pháp luật.

Có yếu kém trong công tác tham mưu

Chất vấn về dự án dự án đường cao tốc đoạn Trung Lương - Cần Thơ, ĐB Nguyễn Thị Kim Bé nêu vấn đề, trả lời sáng nay, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải nêu lý do dự án bị chậm do thiết kế trong giai đoạn trước có một đoạn “nút cổ chai”. Đồng tình với nội dung này, song ĐB Nguyễn Thị Kim Bé đề nghị Phó Thủ tướng cho biết, đây có phải là yếu kém của ngành giao thông trong công tác tham mưu không? Phó Thủ tướng cho biết giải pháp khắc phục sự yếu kém này khi chúng ta tiến hành các dự án khác? Và giải pháp làm thế nào đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án này?


ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) chất vấn Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình

Đây cũng là mối quan tâm và chất vấn của ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đối với Phó Thủ tướng.

Trả lời vấn đề này, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cho biết, đối với một số dự án đang dở dang phải dừng lại ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Chính phủ tiếp tục rà soát, với các dự án có hiệu quả, tác động thúc đẩy kinh tế phát triển sẽ ưu tiên đầu tư theo điều kiện phân bổ vốn.

Chưa bằng lòng với trả lời của Phó Thủ tướng, ĐB Nguyễn Văn Thể (Sóc Trăng) tranh luận: Bao giờ dự án cao tốc đoạn Trung Lương - Cần Thơ mới hoàn thành? Hiện từ Trung Lương đến Cần Thơ có mật độ xe cao, ùn tắc lớn, đi từ Cần Thơ lên TP Hồ Chí Minh có 150km mất tới 3 giờ đồng hồ. Dự án đã khởi công từ năm 2009, nhưng với cách làm như hiện nay là giao cho doanh nghiệp thu xếp vốn, thì không biết khi nào mới xong? Trên 32 triệu dân mà chỉ 40 km đường cao tốc. ĐB Nguyễn Văn Thể đề nghị không tiếp tục cách làm này nữa, mà Chính phủ nên hỗ trợ một phần kinh phí và doanh nghiệp cùng làm.

Trả lời về nội dung này, Phó Thủ tướng nêu rõ, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải đã khẳng định dự án này đang khó khăn về vốn. Đây là dự án BOT và Nhà nước hỗ trợ một phần. Theo Phó Thủ tướng, đã là dự án BOT thì phải chọn nhà đầu tư có tiềm lực, tiềm năng mới được tham gia. Tới đây, Chính phủ sẽ minh bạch xây dựng thể chế những dự án có vay vốn ngân hàng một phần, nhưng để hỗ trợ nhà đầu tư, có thể kêu gọi hình thức đầu tư trong nước và ngoài nước. Tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải và các bộ, ngành tìm giải pháp để đẩy nhanh tiến độ công trình rất quan trọng này. Đây là công trình đặc biệt với cả nước, đặc biệt là đồng bằng sông Cửu Long để hoàn thành trước năm 2020.

Riêng dự án cao tốc đoạn Trung Lương - Cần Thơ, đúng như phản ánh của ĐBQH là có chậm. “Vấn đề này Chính phủ có thấy sự yếu kém trong công tác tham mưu, và sự kéo dài này cũng kìm hãm các dự án khác trong vùng. Đây là việc khó khăn do thu xếp vốn của Bộ Giao thông Vận tải. Sáng nay, Bộ trưởng cũng nói rồi và hứa sẽ khắc phục”, Phó Thủ tướng nói. Thủ tướng Chính phủ cũng đã chỉ đạo Bộ Giao thông Vận tải trực tiếp chỉ đạo chủ đầu tư cân đối, thu xếp nguồn vốn để triển khai sớm nhất. Đối với Mỹ Thuận - Cần Thơ, Thủ tướng Chính phủ cũng đã giao Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, đẩy nhanh tiến độ, triển khai các giải pháp thu xếp đủ vốn.

Còn dự án thua lỗ, thất thoát nào không - không thể khẳng định là không có

Tại Kỳ họp thứ 2, Chính phủ báo cáo có 5 dự án do các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đầu tư chậm tiến độ, kém hiệu quả, dư luận xã hội quan tâm. Vừa qua, Ban chỉ đạo của Chính phủ về các tồn tại, yếu kém của một số dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả của Bộ Công thương đã chỉ ra có 12 dự án kém hiệu quả, tốn kém nhiều nghìn tỷ đồng.


ĐB Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) chất vấn

Chất vấn về nội dung này, ĐB Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc) đề nghị Phó Thủ tướng cho biết, ngoài 12 dự án đã xác định đến nay còn bao nhiêu dự án thuộc các bộ, ngành quản lý rơi vào tình trạng như các dự án nêu trên? Chính phủ có biện pháp, giải pháp gì để phát hiện và xử lý kịp thời những dự án tương tự nếu có để hạn chế tối đa lãng phí trong đầu tư? Để xảy ra tình trạng như các dự án nêu trên thì trách nhiệm thuộc về ai?

Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình cho biết, Chính phủ đã công khai, minh bạch rõ ràng thông tin, các cơ quan, phương tiện truyền thông đại chúng đã đưa thông tin cơ bản về 12 dự án thua lỗ, thất thoát. Những dự án này sẽ được cơ cấu, sắp xếp lại, giải quyết trên tinh thần “không để thất thoát NSNN, không dùng NSNN trả nợ, giải quyết theo cơ chế thị trường và xử lý nghiêm các sai phạm kể cả tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm trực tiếp. Thủ tướng đã thành lập Ban Chỉ đạo do Phó Thủ tướng làm Trưởng ban để chỉ đạo khắc phục tình trạng này.

Với câu hỏi còn dự án nào ngoài 12 dự án đã nêu, Phó Thủ tướng cho rằng, “không thể khẳng định là không có, nhưng tựu chung là còn”. Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tự rà soát, phát hiện và báo cáo để Chính phủ tiếp tục có giải pháp xử lý với các dự án “đắp chăn, đắp chiếu”.

Về cơ bản, theo Phó Thủ tướng, giải pháp căn cơ là không để còn những dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả. Trách nhiệm của các ngành, các cấp là chấp hành nghiêm các Nghị quyết của Chính phủ về sắp xếp lại các doanh nghiệp và tập đoàn kinh tế, cơ cấu lại các ngành nghề. Tăng cường thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm Trưởng ban cũng như nhiều chỉ đạo về phòng ngừa tham nhũng, lãng phí và xử lý nghiêm các vi phạm.

Bỏ biên chế giáo viên - mới là đề xuất, chưa quyết định

Mở đầu Phiên chất vấn, ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) nêu vấn đề: “Việc chuyển biên chế giáo viên thành hợp đồng, mặc dù đã được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo giải trình, nhưng cử tri ngành giáo dục vẫn rất hoang mang. Xin hỏi Phó Thủ tướng cho biết, quan điểm chỉ đạo của Chính phủ về vấn đề này như thế nào để trấn an tinh thần cử tri ngành giáo dục?”


ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) chất vấn

Trả lời câu hỏi này, Phó Thủ tướng cho biết, việc chuyển biên chế giáo viên thành hợp đồng là một đề xuất nhằm đẩy mạnh thực hiện cơ chế tự chủ. Đây là vấn đề liên quan tới chủ trương, chính sách và pháp luật về công chức, viên chức, người lao động, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa. Chúng ta mong muốn công chức là những người tác nghiệp chuyên nghiệp trong bộ máy công quyền. Còn viên chức thực hiện theo chế độ hợp đồng.

“Đây là vấn đề cần nghiên cứu kĩ, còn đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo mới chỉ là ý kiến đề xuất chứ chưa phải quyết định”, Phó Thủ tướng cho biết. Chính phủ đã giao Bộ Tài chính nghiên cứu Đề án tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập và trình Hội nghị Trung ương 6 vào tháng 10.2017. Hội nghị Trung ương 6 sẽ xem xét việc thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả, trong đó có nghiên cứu sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo Tờ trình của Chính phủ.

Tăng trưởng các ngành kinh tế tiếp tục phục hồi


Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình trả lời chất vấn

14h: Trước khi bắt đầu phần chất vấn trực tiếp của các ĐBQH, Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình đã phát biểu cho biết, tại Kỳ họp này, các ĐBQH đã gửi 114 phiếu chất vấn với 127 câu hỏi đến các thành viên Chính phủ, trong đó có 12 câu hỏi gửi đến Thủ tướng. Thủ tướng đã yêu cầu các thành viên Chính phủ theo yêu cầu chức năng, nhiệm vụ được giao trả lời bằng văn bản gửi đến các ĐBQH.

 Rà soát, xử lý dứt điểm tồn tại, yếu kém của DNNN và doanh nghiệp có vốn nhà nước; kiên quyết xử lý các doanh nghiệp, dự án thua lỗ, không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp theo cơ chế thị trường. Tập trung xử lý dứt điểm 12 dự án thua lỗ, thất thoát lớn và tiếp tục rà soát đối với các dự án, doanh nghiệp khác; có giải pháp phù hợp xử lý về tài chính theo nguyên tắc thị trường và chia sẻ rủi ro đối với từng dự án, không sử dụng nguồn hỗ trợ từ NSNN; tạo thuận lợi để chuyển nhượng cho các đối tác bên ngoài.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình

Trong hơn 2 ngày qua đã có 4 Bộ trưởng trả lời và 3 Phó Thủ tướng, 3 Bộ trưởng và Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam tham gia chất vấn tại Hội trường. Chính phủ nghiêm túc tiếp thu ý kiến các ĐBQH cũng như cử tri và nhân dân cả nước phát huy những tiến bộ, kết quả đã đạt được, ra sức khắc phục những hạn chế, yếu kém; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành nỗ lực cao nhất để cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết của QH.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình đã báo cáo giải trình làm rõ 6 nhóm vấn đề mà nhiều ĐBQH cũng như cử tri và nhân dân cả nước quan tâm, chất vấn.

Về tình hình KT-XH tháng 5, Phó Thủ tướng cho biết tiếp tục xu hướng tích cực, kết quả tốt hơn tháng 4 và quý I. Kinh tế vĩ mô ổn định. Chỉ số giá tiêu dùng giảm 0,53% so với tháng 4 và tăng 0,37% so với tháng 12.2016. Tăng trưởng các ngành kinh tế tiếp tục phục hồi. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 7,2%, cao hơn 4 tháng đầu năm (5,2%). Khu vực dịch vụ tiếp tục tăng khá. 5 tháng khách quốc tế đạt hơn 5,3 triệu lượt, tăng 30,8%; tín dụng tăng trên 6,5%, cao hơn cùng kỳ những năm gần đây.

Thị trường chứng khoán đạt mức cao nhất trong 9 năm. Xuất khẩu tăng 17,4%; trong đó nhiều mặt hàng chế biến chế tạo, rau quả, thủy sản tăng mạnh; nông nghiệp nhìn chung được mùa và đã có thị trường xuất khẩu gạo thuận lợi. Thu NSNN đạt 39,7% dự toán, tăng 16,9%. Vốn FDI đăng ký mới, bổ sung và góp cổ phần đạt trên 12 tỷ USD, tăng 10,4%. Có trên 50 nghìn doanh nghiệp được thành lập; tổng số vốn đăng ký mới và bổ sung gần 1,2 triệu tỷ đồng.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội tiếp tục được quan tâm; tạo việc làm tăng 5,3%, đạt gần 650 nghìn lao động, nhất là cho số mới tốt nghiệp cao đẳng, đại học. Công tác đối ngoại đạt nhiều thành quả. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo; tai nạn giao thông giảm trên cả 3 tiêu chí: Số vụ giảm 4,2%; số người chết giảm 2,6%; số người bị thương giảm 10,2%.

Tuy nhiên, như Chính phủ đã báo cáo và ý kiến của nhiều ĐBQH đã nêu, KT-XH nước ta còn nhiều khó khăn, thách thức. Thời gian tới, “Chính phủ chỉ đạo theo dõi sát và chủ động ứng phó với diễn biến tình hình; tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra; phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu kế hoạch năm 2017”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Về giải pháp bảo đảm mục tiêu tăng trưởng kinh tế, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã thảo luận kỹ và quyết nghị nhiều giải pháp bảo đảm mục tiêu tăng trưởng tại Phiên họp thường kỳ tháng 4.2017; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 24/CT-TTg về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng các ngành, lĩnh vực; đồng thời, nhất quán quan điểm không tăng trưởng bằng mọi giá; tăng trưởng phải gắn với ổn định vĩ mô, bảo đảm chất lượng và phát triển bền vững, cải thiện đời sống Nhân dân.

Triển khai quyết liệt, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; phấn đấu đạt tăng trưởng khu vực nông nghiệp 3,05%, xuất khẩu nông sản trên 33 tỷ USD; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 7,34%; khu vực dịch vụ tăng 7,19%, trong đó khách du lịch tăng trên 30%. Trên cơ sở các chỉ tiêu này, từng ngành, lĩnh vực xây dựng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để chỉ đạo điều hành và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:

Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát; đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, trong đó tập trung vào các ngành, lĩnh vực quan trọng, hệ thống các tổ chức tín dụng và DNNN; cải cách thể chế, nhất là thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Phát triển mạnh thị trường trong nước; mở rộng thị trường, thúc đẩy xuất khẩu, nhất là các mặt hàng nông sản; kiểm soát nhập siêu. Tăng cường bảo hộ sở hữu trí tuệ. Phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái; xử lý nghiêm khắc các vi phạm.

Phấn đấu giảm lãi suất, bảo đảm tăng trưởng tín dụng cả năm trên 18%, tập trung cho các lĩnh vực, đối tượng ưu tiên. Khẩn trương hoàn thành việc phân bổ, giao chi tiết kế hoạch vốn đầu tư công. Tăng cường huy động, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các nguồn vốn đầu tư; phấn đấu tổng đầu tư toàn xã hội đạt 34 - 35% GDP. Tăng cường kỷ luật tài chính, triệt để tiết kiệm chi; nâng cao hiệu quả hoạt động thị trường chứng khoán. Điều chỉnh phù hợp theo lộ trình giá điện, nước, các dịch vụ y tế, giáo dục... gắn với hỗ trợ đối tượng chính sách, người nghèo.

Phát huy tiềm năng, thế mạnh của từng ngành, lĩnh vực, nhất là nông sản phục vụ xuất khẩu, công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, điện thoại di động, gắn kết doanh nghiệp trong nước với đầu tư nước ngoài, phát triển công nghiệp hỗ trợ; ngành xây dựng và các ngành dịch vụ có lợi thế, giá trị gia tăng cao. Khai thác dầu thô hợp lý, bảo đảm hiệu quả; có phương án xử lý, tháo gỡ khó khăn trong tiêu thụ các loại khoáng sản đang tồn đọng. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, liên kết theo chuỗi giá trị; gắn với thị trường trong nước và xuất khẩu. Đẩy mạnh phòng chống thiên tai, dịch bệnh, ứng phó với biến đổi khí hậu. Tăng cường xúc tiến, quảng bá và thu hút khách du lịch. 

Theo dõi diễn biến, kiểm soát chặt chẽ thị trường bất động sản, bảo đảm phát triển lành mạnh, ổn định; khuyến khích phát triển nhà ở xã hội. Đẩy mạnh thông tin truyền thông tạo đồng thuận xã hội, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, bảo đảm tăng trưởng.

Tập trung thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương đầu tư công


Nhóm vấn đề đưa ra chất vấn thuộc lĩnh vực KH - ĐT rất rộng, liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương. Các ĐBQH đã đặt câu hỏi thẳng thắn, tranh luận sôi nổi để làm rõ vấn đề. Bộ trưởng nhận nhiệm vụ hơn một năm, nhưng đã cố gắng nắm tình hình, nắm thực trạng, và những vấn đề bức xúc thuộc lĩnh vực KH-ĐT quản lý. Bộ trưởng đã nghiêm túc làm rõ trách nhiệm về những tồn tại, hạn chế thuộc lĩnh vực phụ trách. Tuy nhiên, việc trả lời còn những nội dung chưa rõ, chưa thỏa mãn yêu cầu của ĐBQH nên có nhiều ĐBQH tham gia tranh luận.

Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân

Phát biểu kết luận Phiên chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ KH - ĐT Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ, đã có 37 ĐBQH đặt câu hỏi, 19 ĐBQH tham gia tranh luận, còn 11 ĐBQH đăng ký nhưng chưa có đủ thời gian chất vấn. Những vấn đề chưa được trả lời một cách thỏa đáng, ĐBQH sẽ gửi câu hỏi đến Tổng thư ký QH để chuyển đến Bộ trưởng trả lời bằng văn bản.

Về các nhóm vấn đề chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch QH cho rằng, thời gian qua, Chính phủ, Bộ KH-ĐT đã tích cực triển khai Luật Đầu tư công. Việc lập, phân bổ vốn đầu tư công đã từng bước đi vào nền nếp, bảo đảm chặt chẽ, triển khai nhiều biện pháp, giải pháp để cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, góp phần thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài cả về số dự án, số vốn dự án và số vốn giải ngân. Tăng tổng đầu tư vốn toàn xã hội, thay đổi cơ cấu vốn đầu tư theo hướng giảm tỷ trọng đầu tư từ NSNN…

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt được, qua ý kiến của ĐBQH chất vấn và tranh luận cho thấy, trách nhiệm của Bộ trưởng trong lĩnh vực này còn nhiều điểm cần phải quan tâm, chỉ đạo như: Phân bổ vốn đầu tư trung hạn còn chậm, vốn đã thấp so với nhu cầu nhưng tiến độ giải ngân vốn cũng chậm, “có tiền mà chưa chi được”. Nhiều quy định, thủ tục đầu tư còn bất cập, chậm nghiên cứu sửa đổi. Tình trạng đầu tư còn dàn trải, chưa sát với thực tế đã gây lãng phí, kém hiệu quả đã tồn tại nhiều năm nay vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để.

Chủ tịch QH đề nghị, Chính phủ, Bộ trưởng Bộ KH-ĐT cùng các Bộ trưởng có liên quan tiếp thu ý kiến của ĐBQH chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đã đề ra, nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế. Trong đó, tập trung thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công. Rà soát các quy định về đầu tư công để kịp thời xuất nghị sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để đầu tư công theo hướng bảo đảm đơn giản hóa các thủ tục, lập thẩm định phê duyệt đầu tư công, tránh chồng chéo mâu thuẫn. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tăng cường trách nhiệm trong quản lý đầu tư công. Tham mưu cho Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan và các địa phương tập trung nguồn lực bố trí vốn cho từng dự án cụ thể theo thứ tự ưu tiên. Bảo đảm tiến độ thực hiện dự án, tránh tình trạng kéo dài, đội vốn đầu tư, gây thất thoát lãng phí.

Trong năm 2017 ban hành các giải pháp để phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước; xây dựng lại kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2016 - 2020. Có chính sách đẩy mạnh đầu tư cho vùng kinh tế khó khăn, miền núi, hải đảo, vùng đồng bằng dân tộc thiểu số, vùng chịu nhiều thiệt hại do biến đổi khí hậu và ưu tiên nguồn vốn để thực hiện các chính sách hỗ trợ người có công.

Tiếp tục mở rộng các hình thức đầu tư để mở rộng huy động vốn từ khu vực tư nhân, vốn nước ngoài; sử dụng có hiệu quả nguồn vốn ODA, vốn trái phiếu Chính phủ, các chương trình mục tiêu quốc gia.

Hoàn thiện khung pháp lý cho việc phát triển thị trường vốn, hoạt động mua bán nợ với sự tham gia của cả khu vực doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đánh giá toàn diện về thu hút vốn đầu tư nước ngoài để vừa huy động được nguồn vốn, vừa khuyến khích được chuyển giao công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực sản xuất, tính cạnh tranh của nền kinh tế; đồng thời, giảm thiểu những mặt trái của đầu tư nước ngoài tác động đến KT - XH của nước ta.

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tránh tình trạng xin - cho trong đầu tư công. Tăng cường phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong việc phân bổ và giải ngân các nguồn vốn đầu tư. Thực hiện tốt việc điều hòa tổng nguồn vốn đầu tư, tránh tình trạng nơi thiếu vốn, nơi thì không giải ngân được; có cơ chế cắt giảm vốn đầu tư với các dự án, công trình chậm tiến độ, hiệu quả thấp để chuyển vốn sang công trình, dự án địa phương thực hiện đúng tiến độ, có hiệu quả.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật đầu tư công, trong đó đề cao vai trò tham gia giám sát của cộng đồng dân cư trong các vùng bị ảnh hưởng bởi dự án. Làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm đối với các cơ quan, đơn vị, cá nhân vi phạm các quy định của pháp luật gây lãng phí, thất thoát trong đầu tư công. Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình QH xem xét quyết định chủ trương đầu tư đối với các công trình, dự án trọng điểm quốc gia theo đúng quy định của pháp luật.

Dù nguyên nhân nào, xảy ra ở đâu, trách nhiệm vẫn thuộc Chính phủ

Báo cáo, giải trình làm rõ thêm những chất vấn của ĐBQH, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ thẳng thắn thừa nhận, việc giải ngân vốn đầu tư công năm 2016 và 5 tháng năm 2017 tuy có cao hơn cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn chậm. Tức là vẫn có tình trạng “có tiền mà không tiêu hết được”. Đây là một trong các nguyên nhân làm tăng trưởng kinh tế không đạt kế hoạch, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.

“Dù nguyên nhân khách quan, chủ quan, hay xảy ra ở bộ, ngành, địa phương nào, thì đây vẫn thuộc trách nhiệm của Chính phủ”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định, “Chính phủ nhận thức trước QH và cam kết sẽ chấn chỉnh trong thời gian tới”.

Trong các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn tới tình trạng nêu trên, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng chỉ rõ “nguyên nhân chủ quan là quan trọng”. Về các nguyên nhân khách quan, Luật Đầu tư công và pháp luật về đầu tư có nhiều tiến bộ, nhằm ngăn chặn thất thoát vốn đầu tư, nâng cao hiệu quả đầu tư, nhưng nhiều quy định mang tính thủ tục, làm cản trở việc giải ngân, đúng như ĐBQH nêu ra.

Về nguyên nhân chủ quan, theo Phó Thủ tướng, “chúng ta đang chậm rà soát, phát hiện, xử lý những bất hợp lý trong văn bản pháp luật về đầu tư công, cũng như trình ra QH xem xét sửa đổi các văn bản quy phạm liên quan”. Ngoài ra, nhiều bộ, ngành, địa phương chưa kiên quyết, quyết liệt trong thực hiện rà soát, cắt giảm theo đúng tinh thần Nghị quyết của QH. Theo Nghị quyết của QH, các cơ quan phải bảo đảm thu hồi nợ đọng xây dựng cơ bản, các khoản ứng trước, ưu tiên cho các dự án quan trọng, cấp bách, dự án đầu tư công - tư, sau đó, mới bố trí cho các công trình xây dựng nông thôn mới. Ngoài ra, “các bộ, ngành đang giằng xé giữa nhiều lựa chọn và có tình trạng việc nào cũng muốn, nên mất nhiều thời gian rà soát, cắt giảm nguồn vốn dành cho các dự án”, Phó Thủ tướng thẳng thắn.

Việc phân cấp, phân công và ủy quyền chưa thực sự quyết liệt và hợp lý, còn tình trạng một số Bộ thích “ôm việc”. Các phát biểu của ĐBQH tại kỳ họp này rất xác đáng. “Có tình trạng một số Bộ thấy việc nào cũng quan trọng, cũng to, nên phải để Bộ làm, chưa phân cấp cho cấp dưới, địa phương thực hiện. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn còn là khâu yếu kém”.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, thì “không thể biện minh về phối hợp giữa các bộ phận trong bộ, giữa cấp trên và cấp dưới, giữa bộ, ngành và địa phương. Một bộ phận cán bộ, công chức chưa đề cao trách nhiệm, còn nhũng nhiễu, yếu kém năng lực, nhưng chưa được lãnh đạo bộ ngành, địa phương thay thế kịp thời và xử lý nghiêm theo tinh thần Nghị quyết 60 của Chính phủ”.

Để đẩy nhanh việc xây dựng và giao kết hoạch đầu tư công, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thường xuyên tiến hành rà soát, đưa ra nhiều giải pháp trong các nghị quyết họp hàng tháng của Chính phủ. Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 60/2016 về nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; thành lập Tổ công tác đặc biệt do Phó Thủ tướng đứng đầu, trực tiếp chỉ đạo…

Mới đây nhất, để tiếp tục đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả đầu tư công năm 2017, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2017 và cả giai đoạn 5 năm, tại Phiên họp thường kỳ tháng 5, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết mới về đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, trong đó bổ sung nhiều giải pháp mới. Thủ tướng Chính phủ cũng quyết định tiếp tục duy trì Tổ công tác đặc biệt.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các bộ ngành, địa phương tiếp tục rà soát sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư về đầu tư công, đấu thầu xây dựng. Tăng cường phân cấp mạnh mẽ và triệt để hơn nữa cho cấp dưới và cho địa phương. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, của công chức và đạo đức công chức. Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và sớm kiện toàn, sắp xếp, nâng cao năng lực của cơ quan quản lý dự án. Kịp thời thanh toán với Kho bạc Nhà nước khối lượng hoàn thành, không để dồn vào cuối năm.

Đồng thời, rà soát, đánh giá toàn diện những bất cập trong Nghị định, Thông tư, kể Luật Đầu tư công, để kịp thời trình QH xem xét sửa đổi, bổ sung. Trường hợp đến thời hạn nhất định, bộ, ngành có quyết định phân bổ, mà chưa giải ngân đạt tỷ lệ tối thiểu sẽ được báo cáo với Chính phủ cắt giảm, nhập vào vốn dự phòng chung, thậm chí không phân bổ trong dự toán ngân sách năm sau.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo thường xuyên tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; xử lý nghiêm cán bộ tham mưu trong từng cấp để xảy ra chậm trễ giải ngân, có tiêu cực trong sử dụng vốn đầu tư công. Chính phủ mong muốn QH, các Đoàn ĐBQH, ĐBQH quan tâm thường xuyên, đôn đốc, giám sát công tác này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nói.

200 tỷ đồng/km cho quy mô 6 làn xe…

Chất vấn về suất đầu tư vốn các dự án BOT, thủ tục đấu thầu, ĐB Ngô Thị Minh (Quảng Ninh) đề nghị Bộ trưởng giải thích việc bố trí vốn cho 18 dự án hoặc giao vốn cho nhiều dự án chưa được thẩm định. Vì Nghị định 15 về đối tác công tư còn nhiều bất cập. Nghị định ở đây không thể nói về trách nhiệm của UBND, thiếu quy định về sự tường minh của trách nhiệm nhà nước, nhà đầu tư.


ĐB Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) chất vấn

Cho rằng quy trình, thủ tục đấu thầu còn bất cập, chậm chạp, ĐB Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) chất vấn: Bộ trưởng có giải pháp gì để giải quyết tình trạng này? Làm thế nào để bảo đảm tính cạnh tranh tại các dự án BOT? ĐB Trần Thị Huyền Trân (Trà Vinh) hỏi dự án cải tạo Quốc lộ 53 trên địa bàn Trà Vinh đến khi nào được bố trí vốn? ĐB Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau) hỏi Bộ KH-ĐT làm gì để các địa phương huy động được vốn đầu tư ngoài nhà nước? ĐB Trần Thị Hoa Ry (Bạc Liêu) chất vấn về tải trọng - vấn đề bế tắc do tiến độ thực hiện nhiều công trình quan trọng có tính chất động lực phát triển cho vùng đồng bằng đang chậm so với kế hoạch, trong đó, tuyến cao tốc Trung Lương - Cần Thơ vẫn chưa hoàn thành, và đây là dự án trọng điểm của khu vực. Bộ trưởng cho biết nguyên nhân của sự chậm trễ này? Trách nhiệm Bộ trưởng đến đâu trong việc huy động, phân khai nguồn vốn đầu tư và khi nào dự án này hoàn thành?


Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Trương Quang Nghĩa Tham gia trả lời chất vấn

Tham gia trả lời về vấn đề suất đầu tư đường cao tốc, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Trương Quang Nghĩa cho biết, nếu suất đầu tư quy ra 6 làn xe thì 200 tỷ đồng/km và chưa tính giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, ở nước ta, có những khu vực rất khác nhau. Qua tổng hợp báo cáo của Bộ Xây dựng, chúng ta có đoạn từ 7,4 triệu đồng/km ở Trung du đến 17,2 triệu đồng/km với Tây Nam Bộ và Nam bộ. Trong đầu tư, giá thành phụ thuộc rất nhiều vào địa chất và giá thành vật liệu.

Cung cấp thông tin để ĐBQH tham khảo, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa cho biết, đối với cao tốc 6 làn xe ở Đức là 10,9 triệu USD/km; Bồ Đào Nha khoảng 12,2 triệu USD/km…, phụ thuộc vào đặc điểm về địa hình. Dự án đường cao tốc Bắc - Nam, chúng tôi dự kiến khoảng 9,5 triệu USD/km; đường sắt là 50 tỷ USD (dự kiến của tư vấn Nhật Bản). Tuy nhiên, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa cũng cho biết, “trước nhiệm vụ của Chính phủ giao, dự án này sẽ báo cáo QH tại kỳ họp cuối năm 2018, lúc đó sẽ có số liệu chính xác và bảo đảm hơn”.

Về đường cao tốc đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận và Mỹ Thuận - Cần Thơ, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa cho biết, đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận trải qua nhiều biến động, được khởi công từ năm 2010, nhưng đến năm vừa rồi với một số khó khăn và vài điểm chưa hợp lý, Bộ đã yêu cầu kiểm tra lại. Ví dụ đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận, giai đoạn trước quy mô là 13 m, nhưng TP Hồ Chí Minh - Trung Lương và Mỹ Thuận - Cần Thơ là 17m nên có “nút thắt” chỗ này. Vì vậy, Bộ đã điều chỉnh lại và hiện đã được Chính phủ đồng thuận quy mô điều chỉnh theo hướng cho phù hợp quy mô chung từ TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ. “Còn đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ sẽ được triển khai và đang trong giai đoạn phê duyệt”, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa nói.

Đối với đấu thầu BOT, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa khẳng định, đây là hình thức rất đúng đắn theo Nghị quyết Trung ương và đã huy động được nhiều nguồn lực. Năm 2011 - 2015, huy động được 171 nghìn tỷ đồng. Để giải quyết những nguyên nhân khách quan một cách đầy đủ, đáp ứng yêu cầu của xã hội về việc triển khai dự án BOT phải bảo đảm công khai, minh bạch, Bộ sẽ có những kiến nghị trong kết luận của UBTVQH một cách đầy đủ, khách quan.

Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa cũng “đề nghị các ĐBQH chia sẻ với ngành giao thông về những khó khăn chung, đó là nhu cầu kinh phí của ngành cập nhật từ các địa phương và được đưa vào mục vốn trung hạn báo cáo với QH là 925 nghìn tỷ đồng. Nhưng đến nay, “vốn trung hạn đó mới được 31 nghìn tỷ đồng và đang thiếu vô cùng nhiều”. “Tôi đang xin báo cáo riêng với Thủ tướng Chính phủ chủ trương làm sao sớm giải quyết thêm vốn dự phòng ngành giao thông cần ưu tiên, và dự phòng các nguồn khác nếu đầu tư cho giao thông cũng thúc đẩy nhiều lĩnh vực khác. Do vậy, báo cáo với các ĐBQH, đây là nhu cầu cấp thiết của các địa phương nhưng nguồn ngân sách chưa đủ, mong các ĐBQH thông cảm và chia sẻ”, Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa nói.

Tiếp tục tham mưu những giải pháp căn cơ hơn

Nêu thực tế đang còn quá nhiều tồn tại, hạn chế, yếu kém trong quản lý, kiểm soát đầu tư công dẫn đến sự tiêu cực, lãng phí, thất thoát, kém hiệu quả trong xây dựng đầu tư công, ĐB Nguyễn Thái Học (Phú Yên) chất vấn: Trách nhiệm Bộ KH-ĐT và các địa phương ra sao? Đâu là giải pháp căn cơ để chấn chỉnh, khắc phục?

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, việc thất thoát, lãng phí trong đầu tư công hiện nay không phải bây giờ mới có mà đã diễn ra trong thời gian dài. Trách nhiệm của Bộ KH-ĐT ở 2 nội dung, một là, khi tham mưu các cơ chế chính sách trong quản lý, sử dụng đầu tư công chưa đầy đủ; hai là trong công tác điều tra, giám sát, phát hiện các trường hợp cũng như xử lý các trường hợp thất thoát lãng phí chưa thực sự làm tốt.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cũng thừa nhận: Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng trên thực tế do liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương, liên quan đến cơ chế, chính sách, pháp luật của nước ta chưa đầy đủ, chặt chẽ nên chỉ mới khắc phục được một phần. “Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu cho Chính phủ và QH những giải pháp căn cơ hơn để quản lý chặt chẽ hơn”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết.

Sẽ trả lời bằng văn bản

“Một trong những nguyên nhân khiến việc đầu tư phát triển cho đồng bào dân tộc thiểu số phát triển chậm là do việc cân đối nguồn vốn chưa bảo đảm theo chương trình đề án đã được Chính phủ phê duyệt”, ĐB Trần Thị Hoa Ry (Bạc Liêu) nêu vấn đề và hỏi: “Bộ trưởng có giải pháp gì để khắc phục vấn đề này?”

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định, đầu tư phát triển cho đồng bào dân tộc thiểu số là nội dung được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm, được tạo điều kiện. Tuy nhiên, giai đoạn trước 2015 trở về trước, chúng ta có tất cả 16 chương trình mục tiêu quốc gia và 61 chương trình mục tiêu, trải dài ở tất cả các lĩnh vực. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đầu tư công, QH đã quyết định chỉ giữ lại 2 chương trình mục tiêu quốc gia là xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo và giảm xuống còn 21 chương trình mục tiêu. Chúng ta cũng đã giảm đi các đầu mục, các chương trình. Tuy nhiên, các chính sách trước đây đã thực hiện không có nghĩa là bỏ đi mà có sự lồng ghép vào các chương trình này để thực hiện.

Tranh luận lại với Bộ trưởng, ĐB Trần Thị Hoa Ry cho rằng, việc sáp nhập thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia Bộ trưởng đã trả lời, nhưng tôi muốn hỏi tất cả những chương trình, đền án đã được chính phủ phê duyệt nhưng vì việc phân bổ nguồn vốn không bảo đảm. Đặc biệt, đôi với những địa phương chưa cân đối được nguồn vốn rất khó khăn. ĐB Trần Thị Hoa Ry đề nghị Bộ trưởng quan tâm hơn, bởi đồng bào dân tộc thiểu số “bám” theo những chương trình này và yêu cầu địa phương thực hiện. Đây là vấn đề bất lợi cho việc phát triển đồng bào dân tộc thiểu số.

Về nội dung này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết: Bộ trưởng sẽ trả lời câu hỏi của ĐB Trần Thị Hoa Ry bằng văn bản.

Lỗi do Luật Đầu tư công?

Năm 2017, QH đã quyết nghị bội chi ngân sách là 172 nghìn tỷ đồng. Với tình hình bội chi như hiện nay, thì việc khống chế bội chi bằng hoặc thấp hơn 172 nghìn tỷ đồng là hết sức cần thiết và cấp bách. Tuy nhiên, Chính phủ đã xin ý kiến QH chuyển nguồn sang năm 2017 trái phiếu Chính phủ chưa phân bổ 12,5 nghìn tỷ đồng, đồng thời 18 nghìn tỷ đồng các khoản nợ cho vay của 5 dự án đường bộ cao tốc do chủ đầu tư khó khăn về cho vay lại khoản 5 nghìn tỷ đồng dự án ODA giải ngân năm 2015 nhưng chưa có dự toán.


ĐB Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) chất vấn

“Bộ trưởng tham mưu Chính phủ giải quyết 3 khoản chi đầu tư trên như như thế nào để bảo đảm đúng quy định của pháp luật và không làm tăng bội chi ngân sách” - ĐB Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) hỏi.

Về bố trí vốn dàn trải 80 nghìn tỷ đồng cho công trình quan trọng quốc gia, thì việc phân bổ chi tiết, phân bổ giải vốn đầu tư chậm, vốn ODA dự toán luôn luôn thiếu, ĐB Hoàng Quang Hàm thẳng thắn: “Bộ trưởng trả lời các đại biểu nhưng tôi chưa thỏa mãn. Việc “đổ lỗi” cho Luật Đầu tư công mới triển khai do vướng mắc trong thủ tục đầu tư công là không hoàn toàn thuyết phục”.

Theo ĐB Hoàng Quang Hàm, việc khởi công dự án đầu tư công chỉ được ghi nguồn khi có quyết định đầu tư từ năm trước. Các dự án chuyển tiếp cơ bản theo thủ tục đầu tư. Các dự án vướng mắc hoàn toàn từ các vướng mắc khác, các dự án vướng mắc từ giải phóng mặt bằng có thể bằng chuyển nguồn bằng phương án khác… Vậy tại sao phân bổ vốn và giải ngân vốn chậm, tại sao ODA luôn thiếu dự toán, ĐB Hoàng Quang Hàm chất vấn.

Thực tế, nhu cầu nguồn vốn không chỉ ở Việt Nam mà quốc gia nào cũng vậy. Luật Đầu tư công đã quy định thứ tự ưu tiên, nếu tuân thủ thì chắc chắn không dàn trải. “Bộ trưởng cho biết nguyên nhân gốc rễ của tình trạng này? Có phải do tồn tại cơ chế xin - cho? Xin - cho, giải ngân chậm, bố trí vốn dàn trải, thiếu dự toán ODA có phải do Bộ can thiệp quá sâu và không cần thiết trong phân bổ dẫn đến ách tắc hay không? Bộ trưởng sẽ làm gì để khắc phục tình trạng này? - ĐB Hoàng Quang Hàm liên tục đặt câu hỏi.

Trả lời các câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, khi xây dựng kế hoạch 2017, các bộ, ngành, địa phương đưa ra yêu cầu rất lớn. Khả năng từ nay đến cuối năm rất khó để giải ngân số vốn này. Bộ KH-ĐT có báo cáo kiến nghị giảm nguồn trái phiếu Chính phủ 2017 - điều này sẽ giảm được nguồn vốn vay, giảm bội chi của năm 2017, hoặc QH cho phép để điều chỉnh giảm kế hoạch bố trí trái phiếu Chính phủ để tăng vốn nước ngoài. “Bội chi thì vẫn giữ nguyên theo chỉ tiêu mà QH đã thông qua”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói.

Về 5 dự án đường đường cao tốc, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ có quyết định cơ cấu lại nguồn vốn của 5 dự án này. Theo đó, cho phép chuyển nguồn vốn ODA về cho vay lại để thành vốn cấp phát với số vốn khoảng 50 nghìn tỷ đồng, được xem là nguồn vốn đầu tư của nhà nước vào các dự án này. Trong 2 năm, 2014-2015, Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã giải ngân hơn 17 nghìn tỷ đồng, nhưng chưa được quyết toán và chưa được chuyển khoản vay này thành khoản vay cấp phát. Theo Nghị quyết 25 của QH thì trong năm 2014 không cho phép chuyển vốn vay về cho vay lại, vốn bảo lãnh của Chính phủ thành vốn cấp pháp của nhà nước.

Để tháo gỡ khó khăn này cho VEC, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, Bộ đã dự thảo Tờ trình của Chính phủ trình UBTVQH cho phép được tiếp tục thực hiện tái cơ cấu VEC theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, kiến nghị được quyết toán 17 nghìn tỷ năm 2015 như là bố trí cho kế hoạch trung hạn cho năm 2016-2020.

Liên quan đến dự án các công trình quốc gia chưa phân bổ với 80.000 tỷ đồng bố trí dàn trải và nhiều dự án trọng điểm quốc gia chưa được phân bổ vốn, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, chúng ta dự kiến trong số này có 70.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm quốc gia, 10.000 tỷ đồng cho dự án chống ngập của TP Hồ Chí Minh và 5.000 tỷ đồng cho dự án sân bay Long Thành…

Cho rằng Bộ trưởng trả lời có phần hơi lòng vòng, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân “trả lời thay cho Bộ trưởng”: Theo Luật thì những công trình trọng điểm quốc gia phải trình ra QH quyết định chủ trương đầu tư. Hiện nay chưa làm được là vì chưa làm được thủ tục này. Với dự án đường cao tốc Bắc - Nam, QH phải để đến kỳ họp tới mới đủ hồ sơ xem xét. “Trách nhiệm của các bộ, ngành và Bộ KH-ĐT là chậm làm hồ sơ trình ra QH”, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân chỉ rõ. 

Hoan nghênh Bộ trưởng hứa với QH giữ bội chi ở mức 172 nghìn tỷ đồng và cân đối lại 12,5 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ… để bảo đảm bội chi, song ĐB Hoàng Quang Hàm cho biết, chưa hài lòng với trả lời về 5 dự án đường cao tốc, vì Bộ trưởng chưa giải thích căn cứ pháp lý cho vay lại và cấp phát, khoản vay và cho vay lại khi thẩm định người đi vay có trả hay không, kiểm soát chi có chặt chẽ hay không? Nếu chuyển cấp phát ngân sách, thì phải tính toán theo thứ tự ưu tiên, trình tự thủ tục đầu tư theo đúng quy định về ngân sách - đều chưa được Bộ trưởng giải thích rõ.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ có quyết định chuyển các nguồn vay này thành các nguồn cấp phát, nhưng sau đó QH chưa quyết định vấn đề này, do đó hiện đang “treo” 17 nghìn tỷ đồng. “Cái này chúng tôi tổng hợp để có báo cáo lại”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết.

Lợi thế so sánh trong nông nghiệp chưa hấp hẫn

Trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) đặt ra từ chiều qua, Bộ trưởng Bộ Nguyễn Chí Dũng cho biết, trong nội dung Bộ KH-ĐT được giao để chuẩn bị cho nhóm vấn đề chất vấn lần này có một nội dung là trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan đến các dự án trọng điểm quốc gia. Nhưng theo quy định của Luật Đầu tư công và Luật Đầu tư hiện nay chỉ có dự án quan trọng quốc gia. Do vậy, chúng tôi chuẩn bị báo cáo sơ bộ gửi trước QH cũng dựa trên nhóm vấn đề này và thấy rằng để quy định, xác định được trách nhiệm của các bộ, ngành cần phải nêu lại các quy định trách nhiệm của các bộ, ngành đối với từng loại dự án này nằm ở các quy định pháp luật nào, và được xác định ra sao.


ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) chất vấn

Riêng với các dự án quan trọng quốc gia, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, “trách nhiệm của Bộ KH-ĐT gồm 3 điểm, thứ nhất là chức năng Chủ tịch Hội đồng thẩm định nhà nước, thứ hai là thực hiện công tác giám sát, thứ ba là huy động và phân bổ các nguồn vốn đầu tư, tham mưu phân bổ các nguồn vốn đầu tư và thực hiện các dự án nếu sử dụng NSNN”. Và trong giai đoạn 2010 - 2015, Bộ KH-ĐT có thẩm định một dự án có ý nghĩa quan trọng quốc gia là dự án sân bay Long Thành, mới đây thẩm định thêm dự án đường cao tốc Bắc - Nam để trình QH tại Kỳ họp này.

Chưa hài lòng với trả lời của Bộ trưởng, ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy tranh luận: Trong báo cáo Bộ trưởng gửi ĐBQH phần thì trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật, phần thì viện dẫn các văn bản pháp luật, thậm chí viện dẫn không đúng. Ví dụ như Bộ trưởng vừa nói dự án đường cao tốc Bắc - Nam, nhưng dự án này ngày 30.5.2017 Chính phủ mới có Tờ trình trình QH chứ QH chưa thông qua nên không thể gọi là trách nhiệm trong việc thực hiện dự án. “Ở đây tôi muốn hỏi cụ thể trách nhiệm của Bộ trong thực hiện dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận như thế nào mà vừa qua chúng ta có Nghị quyết tạm dừng. Và Bộ trưởng có cam kết gì để khắc phục hạn chế”, ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy tái chất vấn.


ĐB Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) chất vấn

Liên quan đến việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực nông nghiệp mà ĐB Trần Hoàng Ngân (TP Hồ Chí Minh) chất vấn chiều qua, theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, do đặc thù đất đai nhỏ lẻ và manh mún, không thể áp dụng ngay khoa học kỹ thuật vào các mô hình. Cùng với đó là bản thân nguồn lực hạn chế. Sự kết nối giữa doanh nghiệp, người dân và các nhà đầu tư chưa bền vững. “Thực chất, lợi thế so sánh trong lĩnh vực nông nghiệp giữa các địa bàn đối với các nhà đầu tư nước ngoài chưa hấp dẫn để tham gia đầu tư”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng kiến nghị phải mở rộng được hạn điền, và có xu thế tích tụ ruộng đất lớn hơn. Phải có quy hoạch nguồn nguyên liệu ổn định và rõ ràng. Hỗ trợ kết nối giữa các doanh nghiệp lớn, có thế mạnh từ khâu giống đến nuôi trồng để xây dựng… Hiện nay, “chúng ta đang sửa Nghị định 210 về hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó có các ưu đãi, cơ chế, chính sách áp dụng cho cả doanh nghiệp nước ngoài với lĩnh vực nông nghiệp trong khuôn khổ pháp luật cho phép”.

Mấu chốt là tập trung quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn công

Báo cáo QH trước khi trả lời chất vấn trong Phiên họp chiều qua, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, thực hiện Nghị quyết của QH về chất vấn và trả lời chất vấn từ Kỳ họp thứ 2 đến kỳ họp này, Bộ KH-ĐT đã nhận được 270 câu hỏi của cử tri và ĐBQH. Bộ đã có văn bản trả lời đến từng ĐBQH có chất vấn, còn một số chất vấn mới nhận được Bộ sẽ tiếp tục trả lời bằng văn bản trong vài ngày tới.


Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng Báo cáo QH trước khi trả lời chất vấn trong Phiên họp chiều qua

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, lĩnh vực KH-ĐT có vị trí quan trọng trong nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh áp lực ngày càng lớn về nhu cầu nguồn lực để thực hiện các mục tiêu cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế. Mặc dù, Bộ đã có nhiều cố gắng và đạt được một số kết quả tích cực trong thời gian vừa qua, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề mà các đại biểu và cử tri cả nước quan tâm, đòi hỏi tăng cường trách nhiệm hơn nữa trong việc giải quyết những khó khăn, vướng mắc, tham mưu những giải pháp vừa căn cơ, dài hạn vừa cấp bách trong ngắn hạn.

Nguồn lực của dân cư, doanh nghiệp, khu vực đầu tư nước ngoài trong xã hội còn nhiều “dư địa” để huy động, tuy đã có nhiều giải pháp nhưng hiệu quả chưa cao. Do vậy, theo Bộ trưởng, “cần tiếp tục theo hướng kiến tạo môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi và tạo niềm tin để người dân và doanh nghiệp sẵn sàng bỏ vốn đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, tham gia phát triển hạ tầng...”. Nguồn lực nhà nước giữ vai trò định hướng, dẫn dắt, lan tỏa, thu hút, huy động các nguồn lực của dân cư, doanh nghiệp là nguồn lực chủ yếu, nguồn lực của nước ngoài là bổ sung quan trọng đối với đầu tư phát triển.

Đầu tư công đã có nhiều cải thiện, nhất là trong công tác xây dựng thể chế pháp luật, Chỉ thị 1792 năm 2011 và Luật Đầu tư công năm 2015 đã giúp tăng cường quản lý chặt chẽ hơn, khắc phục cơ bản được những tồn tại hàng chục năm, như đầu tư dàn trải, nợ đọng xây dựng cơ bản, ứng trước vốn kế hoạch nhưng chưa có nguồn hoàn trả... Tuy nhiên, việc chuyển hướng sang quản lý chặt chẽ hơn cũng không tránh khỏi nảy sinh nhiều vấn đề, khó khăn về quy trình, thủ tục, nhu cầu không đáp ứng được đủ vốn và sự co kéo trong bố trí vốn, phân bổ vốn không tập trung, giao vốn chậm, nhiều lần... đòi hỏi Bộ phải tập trung tháo gỡ, giải quyết trong thời gian tới.


Toàn cảnh phiên họp

Nguồn vốn đầu tư công ngày càng hạn hẹp và có xu hướng giảm dần trong tổng đầu tư toàn xã hội và trong chi tiêu ngân sách. Do vậy, “vấn đề mấu chốt quan trọng nhất phải tập trung quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn công”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định. Giải được bài toán cân đối về cơ cấu vùng, miền, ngành, lĩnh vực, mục tiêu ưu tiên vừa quản lý chặt chẽ nhưng cũng phải thuận lợi để triển khai thực hiện nhanh hiệu quả, trong đó có áp dụng công nghệ thông tin và quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch và hạn chế tối đa sự thất thoát, lãng phí trong đầu tư công.

Các dự án trọng điểm của quốc gia đều là những dự án lớn, có sự đóng góp đáng kể vào tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế, trong đó các dự án hạ tầng quan trọng quốc gia được đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước có vai trò và sức lan tỏa rất lớn sẽ huy động được sự tham gia đáng kể nguồn vốn ngoài ngân sách, tăng cường trách nhiệm của Bộ KH-ĐT, các bộ, ngành liên quan tại thời điểm này là vừa để tìm cách xử lý, tháo gỡ khó khăn, vừa xây dựng giải pháp để các dự án sớm triển khai đi vào hoạt động hiệu quả.

Với tinh thần tiếp thu, cầu thị và rút kinh nghiệm cũng như đổi mới, trong vai trò Bộ trưởng của nhiệm kỳ Chính phủ mới và lần đầu tiên trả lời chất vấn trước QH, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định: “Đây là dịp để tôi thấy được trách nhiệm của mình trong việc tiếp tục hoàn thiện các giải pháp giải quyết những vấn đề kịp thời, thấu đáo, đổi mới, cải thiện hơn nữa công tác tham mưu, xây dựng chính sách, phục vụ phát triển KT-XH của đất nước.

T. Tâm - P. Thủy - H. Ngọc - H. An - T. Thành
Ảnh: Lâm Hiển, Quang Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang