CHÍNH TRỊ
Cập nhật 17:23 | 24/08/2017 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 9 của UBTVQH:

Thảo luận về dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi)

12:35 | 21/04/2017
Sáng 21.4, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH đã cho ý kiến về dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi); dự thảo Báo cáo Nghị quyết liên tịch giữa UBTVQH, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam.
Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu phát biểu tại Phiên họp thứ 9 UBTVQH sáng 21.4
Ảnh: Quang Khánh

Không có cơ sở pháp lý giải quyết bồi thường cho hàng thừa kế

Báo cáo một số vấn đề lớn trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết, bồi thường thiệt hại về tinh thần cho người thân thích của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự đang còn ý kiến khác nhau. Loại ý kiến thứ nhất, tán thành với quy định tại Điều 27, theo đó chỉ giới hạn bồi thường thiệt hại về tinh thần cho người thân thích của người bị thiệt hại trong trường hợp người bị thiệt hại chết. Loại ý kiến thứ hai, đề nghị bổ sung quy định bồi thường thiệt hại về tinh thần đối với người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị oan trong hoạt động tố tụng hình sự, mức bồi thường có thể bằng 1/2 hoặc 1/3 mức bồi thường cho bản thân người bị oan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định phát biểu tại Phiên họp Ảnh: Quang Khánh

Do còn có sự khác nhau giữa các quy định của pháp luật hiện hành với thực tiễn áp dụng và ý kiến khác nhau trong quá trình chỉnh lý, Thường trực Ủy ban Pháp luật báo cáo UBTVQH xem xét, quyết định (trong dự thảo Luật chưa bổ sung quy định này).

Giải trình về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho rằng dự thảo Luật quy định bồi thường cho người thân thích của người bị oan là không phù hợp với quy định về bồi thường trực tiếp cho người bị hại trong Bộ Luật Dân sự năm 2015. Chúng ta phải xác định rõ quan hệ pháp luật ở đây không phải là bồi thường mà là vấn đề thừa kế. Cơ sở pháp lý để giải quyết bồi thường cho hàng thừa kế là không có. Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành cũng không quy định về vấn đề này. Hơn nữa, kinh nghiệm quốc tế cũng không có nước nào quy định bồi thường cho hàng thừa kế.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long phát biểu tại Phiên họp Ảnh: Quang Khánh

Trên thực tế nếu quy định bồi thường tinh thần cho người thân thích của người bị oan là không bình đẳng đối với các trường hợp khác theo quy định của Bộ luật Dân sự. Ví dụ, xử lý kỷ luật buộc thôi việc công chức, trường hợp này, suy đến cùng, người thân thích cũng bị ảnh hưởng. Ngoài ra, Nhà nước cũng phải chi một khoản tiền lớn hơn cho bồi thường. Khó khăn nữa là không biết được hàng thừa kế là bao nhiêu. Trường hợp bồi thường thì bồi thường cho ai? Bồi thường “một cục” hay chia đều cho tất cả? Với những vấn đề như vậy, cơ quan soạn thảo đề nghị chỉ bồi thường trực tiếp cho người bị thiệt hại chứ không mở rộng đến hàng thừa kế.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, đúng là pháp luật hiện hành không quy định, nhưng vì sao, thời gian qua, Tòa án nhân dân đã tiến hành bồi thường cho cả những người thân thích về mặt tinh thần? Phó Chánh án Tòa án nhân Tối cao Tống Anh Hào cũng thừa nhận đã giải quyết 2 vụ việc bồi thường về mặt tinh thần cho người thân thích của người bị oan sai.

Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu lưu ý thêm, khi bị oan sai, không chỉ người bị oan chịu thiệt hại cả vật chất, tinh thần, mà cả những người thân thích cũng bị thiệt hại theo. Có trường hợp thiệt hại tinh thần rất nghiêm trọng. Những người trong gia đình như bố, mẹ, vợ, chồng, con cái phải bỏ học, bỏ việc; thậm chí có trường hợp còn tự vẫn. Vì vậy, nên chăng vẫn xem xét bồi thường thiệt hại về tinh thần cho người thân thích.

Với nhiều ý kiến khác nhau, UBTVQH nhất trí sẽ tiếp tục xem xét và cho ý kiến về nội dung này trong thời gian tới.

Dân chủ, công khai, minh bạch

Tiếp đó, UBTVQH đã nghe Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết liên tịch quy định chi tiết các hình thức giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam.

Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết liên tịch này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Pháp luật cơ bản nhất trí với cơ chế phối hợp giám sát, phản biện xã hội được quy định tại khoản 3, Điều 3 của dự thảo Nghị quyết. Theo đó, kế hoạch giám sát, phản biện xã hội hằng năm của MTTQ có sự trao đổi, thống nhất giữa Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam với UBTVQH, Chính phủ; giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam ở địa phương với HĐND, UBND cùng cấp. Tuy nhiên, để hoàn thiện cơ chế phối hợp này, Ủy ban Pháp luật đề nghị bổ sung nguyên tắc là việc giám sát, phản biện được thực hiện, dân chủ, công khai, minh bạch; không chồng chéo, không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân được giám sát; không làm ảnh hưởng đến tiến độ ban hành văn bản; không để một vụ việc, lĩnh vực, nội dung có đồng thời nhiều cơ quan, tổ chức cùng giám sát ở một thời gian, địa bàn nhất định.

Toàn cảnh Phiên họp  Ảnh: Quang Khánh

Đáng lưu ý, theo Luật MTTQ Việt Nam, chủ thể xây dựng kế hoạch giám sát, phản biện xã hội hằng năm là Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, do đó UBTVQH, Chính phủ, HĐND, UBND chỉ trao đổi, thống nhất kế hoạch giám sát, phản biện xã hội với Ủy ban MTTQ cùng cấp, mà không thể trao đổi, thống nhất với từng tổ chức chính trị - xã hội. Trong khi đó, theo Luật Hoạt động giám sát của QH và HĐND, thì chủ thể giám sát của QH bao gồm cả Đoàn ĐBQH. Vì vậy, Ủy ban Pháp luật đề nghị kế hoạch giám sát hằng năm của Ủy ban MTTQ cấp tỉnh cũng cần có sự trao đổi, thống nhất với Đoàn ĐBQH địa phương. 

Bên cạnh đó, do thực tiễn đời sống xã hội luôn biến động nhanh hơn so với kế hoạch đã đề ra, do đó cần có quy định định kỳ (3 tháng, 6 tháng hoặc khi cần thiết), Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trao đổi, thống nhất với các cơ quan, tổ chức hữu quan để cụ thể hóa kế hoạch năm của việc thực hiện giám sát và phản biện xã hội. Qua đó, có thể điều chỉnh kế hoạch giám sát, phản biện xã hội cho phù hợp với tình hình thực tế theo yêu cầu của các bên.

Cơ bản thống nhất cao với các nội dung của dự thảo, UBTVQH đã biểu quyết thông qua Nghị quyết.

Hoàng Ngọc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang