Dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi)

Thực tế diễn ra, sao Luật lại không điều chỉnh?

08:18 | 24/11/2017
Chiều qua, dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi) đã được trình QH thảo luận tại phiên họp toàn thể. Lần thứ 2 cho ý kiến về dự luật này, các ĐBQH một lần nữa nhấn mạnh một nội dung cần quy định trong Luật Tố cáo là phải cho phép tố cáo và giải quyết các tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật trong thực thi công vụ của cán bộ, công chức đã nghỉ hưu. Đây là thực tế đang diễn ra nên không có lý do gì Luật Tố cáo lại không điều chỉnh vấn đề này.

Phải giải quyết tố cáo đối với cán bộ đã nghỉ hưu

Bên cạnh điều chỉnh hành vi tố cáo không đúng để tránh tố cáo tràn lan, dự thảo luật cũng cần sửa đổi, bổ sung theo hướng để khuyến khích người dân trong đó có công chức, viên chức mạnh dạn tố cáo những hành vi vi phạm pháp luật, nhất là những hành vi tham nhũng.

 ĐBQH Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa)

Thực tế cho thấy, có không ít cán bộ trước khi về hưu đã lợi dụng chức vụ, quyền lực của mình để bổ nhiệm, điều chuyển cán bộ hoặc có các hành vi vì mục đích vụ lợi cá nhân. Theo ĐB Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An), một số cán bộ, kể cả lãnh đạo cấp cao khi sắp nghỉ hưu đã không vượt qua được cám dỗ tầm thường, làm trái công vụ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Đảng, Nhà nước. Thời gian qua, báo chí đã có những thuật ngữ mà theo đại biểu là rất hay, rất đúng như “hội chứng nhiệm kỳ cuối”, “chuyến tàu vét”, “ga cuối cùng”. Vậy thì những tố cáo liên quan đến các hành vi này khi cán bộ đã nghỉ hưu có được xem xét, giải quyết hay không? ĐB Nguyễn Hữu Cầu đặt câu hỏi.

Cũng theo ĐB Nguyễn Hữu Cầu, Khoản 6, Điều 4 của Luật Phòng, chống tham nhũng hiện hành về nguyên tắc xử lý tham nhũng cũng quy định rõ “người có hành vi tham nhũng đã nghỉ hưu, thôi việc, chuyển công tác vẫn bị xử lý về hành vi tham nhũng do mình đã thực hiện”. Đến nay, dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) vừa được QH thảo luận cũng vẫn khẳng định nguyên tắc này. Nếu dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi) không quy định về việc giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ đã nghỉ hưu liệu có “vênh” với Luật Phòng, chống tham nhũng hay không?

Thời gian qua, nhân dân cả nước rất phấn khởi, tin tưởng và đồng thuận cao khi Đảng, Nhà nước xử lý nghiêm khắc, không có vùng cấm về sai phạm của các quan chức khi đã về hưu. Cử tri và dư luận cho rằng, việc xử lý như vậy là có tính răn đe, phòng ngừa rất lớn.


Đại biểu Quốc hội Mùa A Vảng (Điện Biên) phát biểu tại hội trường
Ảnh: Quang Khánh

Do đó, tại phiên họp chiều qua, nhiều ĐBQH cũng cho rằng, quy định việc giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của cán bộ, công chức, viên chức nay đã nghỉ hưu là hết sức cần thiết. ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ, nếu không quy định vấn đề này sẽ có nguy cơ bỏ lọt tội phạm, giúp những cán bộ tha hóa về phẩm chất, đạo đức có thể “hạ cánh an toàn”.

Không nên e ngại tố cáo qua fax, email

Một nội dung khác được các đại biểu tập trung thảo luận chiều qua là có nên mở rộng hình thức tố cáo hay không. Nhiều ĐBQH cho rằng, việc mở rộng hình thức tố cáo là cần thiết, phù hợp với quy định hiện hành cũng như đối với trình độ phát triển của xã hội, của công nghệ, đồng thời bảo đảm quyền của công dân.

Khẳng định việc nên quy định hình thức tố cáo qua điện thoại fax, thư điện tử là cần thiết bởi thể hiện được quyền của công dân, các ĐBQH cho rằng, đây là quyền của công dân đã được Hiến định. Cùng với đó, Khoản 1, Điều 65 Luật Phòng, chống tham nhũng quy định, cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi để công dân tố cáo trực tiếp, gửi đơn tố cáo, tố cáo quan điện thoại, tố cáo qua mạng thông tin điện tử và các hình thức tố cáo khác theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, chính Điều 22 của dự thảo Luật này đã quy định xử lý tố cáo qua điện thoại, fax… Điều này cũng có nghĩa là chúng ta đã thừa nhận và có cách giải quyết các hình thức này. Nếu dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi) không cho phép tố cáo qua các hình thức này thì tại sao lại vẫn quy định về xử lý qua điện thoại, fax?

Cùng quan điểm cần thiết phải mở rộng hình thức tố cáo, ĐB Nguyễn Văn Khánh (Bình Dương) cho rằng, ngoài hình thức tố cáo bằng đơn, trực tiếp thì Khoản 1, Điều 19 của dự thảo Luật cần bổ sung cụm từ “hoặc hình thức khác theo quy định của Chính phủ”. Bởi lẽ, việc mở rộng hơn hình thức tố cáo khác nhằm phù hợp với thực tiễn, giúp phát hiện hành vi sai phạm của cán bộ, công chức. Theo ĐB Nguyễn Văn Khánh, việc tiếp nhận và giải quyết đơn tố cáo thông qua hình thức fax hay email không chỉ thuận lợi cho người dân thực hiện quyền công dân mà còn tạo điều kiện để các cơ quan chức năng kịp thời ngăn chặn những hành vi sai phạm.

Giải trình về vấn đề này, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho rằng, hình thức tố cáo là vấn đề rất phức tạp, cần được cân nhắc kỹ lưỡng, thấu đáo và bảo đảm tính khả thi. Một mặt, phải tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện quyền tố cáo, nhưng mặt khác phải hạn chế việc lợi dụng quyền tố cáo để gây rối, vi phạm pháp luật. Nếu mở rộng hình thức tố cáo, nhất là tố cáo qua điện thoại sẽ dẫn đến tình trạng tố cáo tràn lan, gây khó khăn cho các cơ quan nhà nước trong quá trình xác minh nội dung tố cáo, người tố cáo, cũng như việc xử lý trách nhiệm những người tố cáo sai sự thật. Trong trường hợp không kiểm soát được thì đây là kẽ hở để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để gây mất ổn định an ninh xã hội, Tổng Thanh tra Chính phủ báo cáo với ĐBQH.

 Mở rộng hay không mở rộng hình thức tố cáo trong dự thảo Luật Tố cáo (sửa đổi) phải tính toán kỹ lưỡng để vừa bảo đảm tính khả thi cũng như bảo đảm được quyền tố cáo của công dân đã được Hiến định, tránh bỏ lọt vi phạm. Trong phiên họp chiều qua, nhiều ĐBQH cho rằng, dù dưới hình thức nào thì điều quan trọng vẫn là đơn tố cáo đó có xác định rõ họ tên, địa chỉ của người tố cáo, nội dung tố cáo hay không. Nếu có đầy đủ các cơ sở này thì không có gì phải e ngại đối với hình thức tố cáo qua fax, email. 

Hà An

Quay trở lại đầu trang