Quốc hội thảo luận về việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới

Xây dựng chính sách đặc thù, thúc đẩy bình đẳng giới

07:32 | 10/11/2017
Không phải ngẫu nhiên Việt Nam là một trong những quốc gia được thế giới ghi nhận có nhiều thành tựu trong thực hiện bình đẳng giới. Và phiên thảo luận về nội dung này lần đầu tiên được phát thanh và truyền hình trực tiếp để cử tri và nhân dân theo dõi là minh chứng sống động cho nỗ lực thay đổi từ nhận thức đến hành động. Đó là kiên quyết xóa bỏ định kiến về giới đã tồn tại dai dẳng trong cuộc sống bấy lâu nay.

Còn tư tưởng trọng nam hơn nữ


Giữa nhận thức và hành động chưa đồng hành, đặc biệt quá trình tổ chức chưa quyết liệt, thiếu thường xuyên và thiếu cụ thể, thậm chí còn hình thức. Đơn cử, quy hoạch cơ cấu nữ vào bộ máy lãnh đạo, cơ quan tổ chức hành chính nhà nước và vào vị trí ĐBQH, HĐND, nhưng chúng ta chỉ bảo đảm tỷ lệ phần trăm nữ còn gắn với vị trí thì chưa có. Nhiều lãnh đạo các cấp khi xét duyệt quy hoạch đào tạo, bổ nhiệm không chú trọng, không quan tâm về giới nữ, thiếu tạo điều kiện cho nữ. Có những đoàn ĐBQH 2 nhiệm kỳ không có nữ, hoặc có những ngành, đoàn thể, ban cán sự, ban thường vụ không có nữ. Có những sở, ngành lãnh đạo không có nữ. Vì thế mà 16/22 chỉ tiêu chiến lược đề ra chưa đạt.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình)

Từ thực tế hoạt động và trên cương vị Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, ĐBQH Nguyễn Thị Thu Hà (Bắc Giang) đã có những phát biểu khá thẳng thắn về việc thực hiện mục tiêu bình đẳng giới. Theo đó, vấn đề bình đẳng giới đã nhận được sự quan tâm thiết thực của Đảng, QH và Chính phủ cũng rất nỗ lực thực hiện các mục tiêu đề ra. Đặc biệt với sự sẻ chia của nam giới, phụ nữ đang ngày càng phấn đấu vươn lên mạnh mẽ hơn. Minh chứng là nước ta đạt được những kết quả quan trọng trong thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới, được quốc tế đánh giá cao. Hệ thống pháp luật về bình đẳng giới đã được xây dựng và cơ bản hoàn thiện, đồng bộ, phù hợp với điều kiện phát triển KT - XH. Hoạt động lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong quá trình xây dựng pháp luật ngày càng được quan tâm. Chỉ tính riêng từ năm 2016 đến nay, nước ta đã có 7 chương trình Đề án thúc đẩy bình đẳng giới được ban hành.

Khoảng cách giữa nam và nữ trong các lĩnh vực dần dần được thu hẹp, ĐBQH Phan Văn Tường (Thái Nguyên) nêu vấn đề, cơ bản nam, nữ được tạo điều kiện, cơ hội như nhau trong phát triển KT - XH, nguồn nhân lực. Mối quan hệ hợp tác giữa nam, nữ trong các lĩnh vực đời sống xã hội và gia đình ngày càng gắn kết chặt chẽ.

Dẫu vậy, nhiều ĐBQH cũng chỉ rõ, trong những thành tựu chung đó, vẫn còn nhiều chỉ tiêu quan trọng, thể hiện rõ thành tựu bình đẳng giới, nhưng nhiều nhiệm kỳ nay chưa đạt được. Đơn cử như tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý. Xét về mặt tư tưởng và nhận thức, ĐBQH Phan Văn Tường cho rằng, định kiến về giới vẫn tồn tại. Đó là tư tưởng trọng nam hơn nữ, và biểu hiện ở quyền tài sản, quyền thừa kế. Hiện tượng hôn nhân cưỡng bức đối tượng chủ yếu là phụ nữ. Kết hôn trước tuổi, bóc lột, lao động tình dục, buôn bán người, giới nữ chiếm số nhiều. Người không biết chữ, tái mù chữ, tỷ lệ nữ cũng cao hơn; nhiều nơi cũng khắt khe hơn với lao động nữ; phụ nữ chưa thực sự được tự do lựa chọn đời sống hôn nhân hoặc nghề nghiệp, tư tưởng “tam tòng” vẫn được một số nơi lấy làm chủ đạo để răn dạy giới nữ.

Đường xa, gánh nặng…

Như chia sẻ của ĐB Nguyễn Thị Thu Hà, quyền bình đẳng của phụ nữ được quy định trong pháp luật tương đối đầy đủ, nhưng trong nhiều trường hợp chị em khó có cơ hội để thực hiện quyền đó nếu như trong triển khai thực hiện không tính yếu tố giới. Nam và nữ đều được tham gia đào tạo bồi dưỡng, nhưng theo quy định độ tuổi học sau đại học phải dưới 40 và học cao cấp lý luận chính trị tập trung đối với nữ dưới 35, đây thường là giai đoạn phụ nữ đang mang thai và nuôi con nhỏ. Trong khi hầu hết các trường đào tạo bồi dưỡng chưa có nhà trẻ mẫu giáo, mà sau 10 năm thực hiện Luật Bình đẳng giới, chính sách hỗ trợ cho phụ nữ nuôi con dưới 36 tháng tuổi tham gia đào tạo bồi dưỡng chưa được ban hành.

Hay như phản ánh của một số đại biểu, thì một số chính sách còn thiếu quan tâm đến nữ, như chính sách tiền lương, Bộ luật Lao động quy định 55 tuổi là tuổi nghỉ hưu với nữ và nam là 60 tuổi. Nữ nghỉ hưu sớm hơn, mà thang bảng lương nam với nữ giống nhau, thời kỳ nâng lương giống nhau. Nếu theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, nữ nghỉ hưu sẽ thiệt thòi khoảng 10% so với nam giới…

Những tưởng, là phiên họp liên quan đến quyền bình giới, nên theo logic thông thường thì các nữ ĐBQH phải là người phát biểu nhiều hơn. Nhưng điều thú vị là tại phiên họp sáng qua, số ĐBQH nam phát biểu, bày tỏ chính kiến chiếm phần đông, và ĐBQH phát biểu mở đầu phiên thảo luận cũng là một ĐBQH nam (ĐB Trương Minh Hoàng - Cà Mau).

Thành tựu đạt được trong thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới là rất đáng ghi nhận. Dẫu vậy, âm hưởng chung có thể thấy, tư tưởng đã thông, nhưng hành động có vẻ chưa chuyển mạnh. Như Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Về các vấn đề xã hội đã chỉ ra, đang còn khoảng cách giữa quy định của pháp luật với việc thực hiện. Đâu đó, những định kiến về giới vẫn hiện diện. Tuy bề ngoài nhìn không thấy, khó thấy và không dễ để vượt qua. Thực tế đó cho thấy rằng, đang còn “đường xa, gánh nặng” trên tiến trình bình đẳng giới.

Đơn cử, tư tưởng gia trưởng, trọng nam khinh nữ vẫn tồn tại trong xã hội, đã và đang dẫn đến nhiều hệ lụy. Trong đó có vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh. Theo số liệu thống kê của năm 2016, có 112 bé trai ra đời thì chỉ có 100 bé gái. Ở nhiều địa phương, tỷ lệ đó cao hơn nhiều, cao nhất lên đến tới 120 bé trai/100 bé gái. “Nếu không có những thay đổi kịp thời thì đến năm 2050 Việt Nam sẽ dư ra 3 - 4 triệu đàn ông, đây là một mối lo lớn cho những người đàn ông trong tương lai”, ĐB Trương Anh Tuấn (Nam Định) cảnh báo. Mặt khác, chính tư tưởng coi thường phụ nữ là một trong những nguyên nhân dẫn đến nạn bạo hành, một trong những vấn đề dư luận xã hội quan tâm gần đây. Cho nên, việc xây dựng những chính sách đặc thù cho phụ nữ để thúc đẩy bình đẳng giới là hết sức cần thiết và vẫn cần tiếp tục được quan tâm rốt ráo, thường xuyên, liên tục. Thậm chí, chỉ rõ những cơ quan, đơn vị làm tốt, nhắc nhở, phê bình cơ quan và đơn vị chưa thực hiện đúng mục tiêu. Đặc biệt, cần gắn trách nhiệm thực hiện bình đẳng giới với người đứng đầu, tạo động lực cơ bản nhất, tránh tình trạng nói không đi với làm, “nói một đằng làm một nẻo”.

Ý Nhi
Quay trở lại đầu trang