Bạn đọc viết

Để thí điểm hiệu quả

08:35 | 10/05/2018

Từ ngày 15.6, sẽ thí điểm bán đấu giá thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu bảo đảm chất lượng để xuất khẩu ra nước ngoài, tiền thu được sẽ được nộp vào tài khoản tạm giữ mở tại Kho bạc Nhà nước và được sử dụng vào việc giám sát, quản lý, phòng, chống buôn lậu thuốc lá. Đó là nội dung quan trọng được quy định tại Quyết định số 20/2018 vừa được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành. Vậy nhưng, việc thí điểm bán đấu giá thuốc lá nhập lậu vẫn vấp phải những ý kiến trái chiều.

Có quan điểm cho rằng, quy định này sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc cho lực lượng chức năng khi phải tiêu hủy một lượng lớn thuốc lá. Bởi việc tiêu hủy đang gây lãng phí lớn, chưa kể Nhà nước phải gián tiếp chi thêm một khoản tiền để thực hiện tiêu hủy. Mặc dù mức chi phí hỗ trợ tiêu hủy thuốc lá theo quy định là 3.500 đồng/bao, nhưng thực tế lực lượng chức năng tại nhiều địa phương chỉ nhận được 2.490 đồng/bao, dẫn tới khó khăn trong thực hiện. Chưa kể, đa số đơn vị chức năng chống buôn lậu tại nhiều nơi không có kho chuyên dùng chứa thuốc lá ngoại bị tịch thu. Trong quá trình chờ đến ngày tiêu hủy, một số đơn vị phải chứa tạm thuốc lá tại nơi làm việc và cách bảo quản này ảnh hưởng tới môi trường. Vì vậy, thí điểm bán đấu giá để xuất khẩu mặt hàng này nhận được sự đồng tình của nhiều địa phương.

Vậy nhưng, cũng không ít ý kiến cho rằng, thuốc lá là mặt hàng nhạy cảm, được quản lý rất chặt chẽ bởi các quốc gia trên thế giới, đòi hỏi sản phẩm khi xuất khẩu cũng phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật cơ bản được quy định và áp dụng bởi nước tiếp nhận như hàm lượng tar, nicotine, cảnh báo sức khỏe. Do không in cảnh báo sức khỏe, nơi sản xuất, thời gian sản xuất và không có giấy xác nhận chất lượng, các loại thuốc lá nhập lậu thường không đáp ứng điều kiện để được nhập khẩu vào quốc gia khác. Thực tế, đa phần thuốc lá nhập lậu không phù hợp với các nước trong khu vực, chỉ được người Việt Nam biết đến và chỉ tiêu thụ ở thị trường Việt Nam. Hơn nữa, việc cho phép tái xuất thuốc lá nhập lậu chỉ làm tăng nguy cơ tái thẩm lậu, tạo điều kiện để thuốc lá nhập lậu được đưa trở lại Việt Nam một cách dễ dàng hơn và vô hiệu hóa công sức chống buôn lậu của lực lượng chức năng.

Bên cạnh đó, việc tái xuất thuốc lá nhập lậu bị tịch thu đòi hỏi phải có số lượng lớn, trong khi có những trường hợp thuốc lá nhập lậu bị tịch thu với lượng ít, phải cần có nơi cất và bảo quản để đợi khi đủ số lượng mới tái xuất hoặc bán đấu giá. Như vậy, không những tốn chi phí kho chứa, sản phẩm dễ hư hỏng.

Những ý kiến băn khoăn về việc thí điểm thực hiện bán đấu giá không hẳn là không có lý song với quy định chặt chẽ như “xuất khẩu thuốc lá nhập lậu bị tịch thu bảo đảm chất lượng phải thực hiện qua các cửa khẩu đường biển, đường thủy, đường hàng không quốc tế; không được xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới đất liền và không xuất khẩu sang các nước có chung đường biên giới” hay “quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày trúng đấu giá, doanh nghiệp trúng đấu giá không làm thủ tục xuất khẩu hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam thì phải chịu trách nhiệm thực hiện tiêu hủy”, sẽ giảm thiểu được nguy cơ tái thẩm lậu vào Việt Nam.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính hiệu quả nhất là khi hiện nay vẫn thiếu văn bản quy phạm pháp luật có liên quan quy định cụ thể về việc giám định, kiểm định chất lượng sản phẩm thuốc lá nhập lậu; cũng như tổ chức có chức năng, nhiệm vụ thực hiện việc giám định, kiểm định chịu trách nhiệm về kết quả giám định, kiểm định, thời hạn quy trình giám định, thì việc thành lập Hội đồng thẩm định chất lượng nhằm xác định rõ thuốc lá ngoại nhập lậu bị tịch thu còn chất lượng là rất cần thiết. Đồng thời, cơ quan chức năng phải giám sát việc thực hiện tái xuất, kể từ khi thuốc lá ngoại về nhập kho của đơn vị được chỉ định tái xuất đến khi thuốc lá ngoại được tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Mặt khác, cũng cần có hướng dẫn cụ thể cho doanh nghiệp trong việc lập hồ sơ, xét chỉ định đơn vị có đủ điều kiện tái xuất thuốc lá nhập lậu bị tịch thu. 

Dương Cầm
Quay trở lại đầu trang