Bạn đọc viết

Sớm hướng dẫn thống nhất

07:23 | 20/08/2017
Đồng bào dân tộc M’Nông, Tây Nguyên có tập quán đặt tên họ cho con không theo họ cha hay họ mẹ, mà theo địa danh như Bon Ding, Bu Prăng, Bu Prăk, Mu M’Blanh… hoặc theo con vật như Pê (dê), Prus (Bò), Ya (cá sấu)… Ngoài ra, cách đặt tên của người M’Nông thường theo công thức sau: Tên đệm + tên chính + họ (thường không ghi), con trai thì thường được ghép với tên đệm là Điểu, ví dụ Điểu Noi; con gái tên đệm là H’ (H’Hồng)… Một số nhánh của đồng bào dân tộc Khmer thì đặt tên cha thành họ của con, để phân biệt những người cùng tên và có quan hệ huyết thống. Đây chỉ là hai trong rất nhiều vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Bộ luật Dân sự 2015 mà các bộ, ngành liên quan chưa tìm được hướng giải quyết.

Khoản 2 Điều 26 Bộ luật Dân sự năm 2015 nêu rõ: “Họ của cá nhân được xác định là họ của cha đẻ hoặc họ của mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha mẹ; nếu không có thỏa thuận thì họ của con được xác định theo tập quán. Trường hợp chưa xác định được cha đẻ thì họ của con được xác định theo họ của mẹ đẻ”. Liên quan đến quy định này, hiện có hai quan điểm khác nhau. Quan điểm thứ nhất cho rằng, việc xác định theo tập quán cần được hiểu là họ của con có thể được xác định theo tập quán những vẫn phải theo họ của cha, mẹ đẻ. Do đó, các trường hợp đồng bào có tập quán đặt họ, tên con không theo họ cha, mẹ, kể cả trường hợp mẹ đơn thân sinh con trai, xác định họ của con theo tập quán (không phải họ của người mẹ) là không phù hợp với quy định của pháp luật. Cách hiểu thứ hai, trong trường hợp tập quán, đặc biệt là tập quán của một số ít đồng bào dân tộc thiểu số, có nội dung cho phép xác định họ của con khác với họ của cha, mẹ, thì cần tôn trọng tập quán.

Điều đáng quan tâm, Luật đã quy định rõ và có hướng giải quyết tương đối linh hoạt, thể hiện tinh thần của quan hệ dân sự (họ cha, họ mẹ, hoặc thỏa thuận hoặc theo phong tục tập quán), nhưng vẫn còn cách hiểu khác nhau và khi áp dụng theo quy định của luật thì đã có sự phản ứng của người dân ở một số địa phương như Thừa Thiên - Huế, Phú Yên.

Trước những khó khăn nêu trên, Cục Hộ tịch, quốc tịch và chứng thực, Bộ Tư pháp cũng đã có công văn gửi Ủy ban Dân tộc phối hợp giải quyết, tuy nhiên đến nay hai cơ quan này vẫn chưa có phương án. Trong khi đó, quan điểm của Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp cho rằng, cần thực hiện đúng quy định tại Khoản 2 Điều 26 Bộ luật Dân sự năm 2015. Thiết nghĩ, Bộ Tư pháp cần sớm có văn bản hướng dẫn thống nhất áp dụng trong toàn quốc.

Đình Khoa
Quay trở lại đầu trang