Ý KIẾN ĐẠI BIỂU - Ý KIẾN CỬ TRI
Cập nhật 19:43 | 24/11/2017 (GMT+7)
.

Đường sắt tụt hậu, lãng phí nguồn lực của đất nước

14:36 | 23/10/2017
Vào những năm 80 của thế kỷ XX, đường sắt vận chuyển chuyên chở chiếm 29,2% tổng vận chuyển hành khách, nhưng đến năm 2014 chỉ còn 0,39%. Trước thực tế này, TS Lê Hồng Tịnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, hệ lụy đường sắt tụt hậu cũng là một sự lãng phí nguồn lực của đất nước.

Vận tải khối lượng lớn, năng suất cao

Theo ông Trần Minh Phương, Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Bộ Giao thông Vận tải, với ưu thế nổi bật là vận chuyển đường dài, khối lượng lớn, nên giao thông vận tải đường sắt không chỉ là "xương sống" trong hệ thống vận tải tham gia vào quá trình sản xuất, lưu thông hàng hóa, mà còn có vai trò quan trọng trong cơ cấu lại các phương thức vận tải, phát triển giao thông vận tải đa dạng, bền vững, phù hợp với trình độ phát triển kinh tế- xã hội và đặc điểm địa lý của nước ta. 

Hành lang giao thông đường sắt luôn trong tình trạng bị xâm lấn (Ảnh minh họa- Nguồn ITN)

Tuy nhiên, theo ông Trần Minh Phương, hiện nay hạ tầng đường sắt của nước ta đã rất xuống cấp và lạc hậu do khai thác hàng trăm năm và bị tàn phá bởi 2 cuộc chiến tranh, trong khi nguồn vốn đầu tư cho đường sắt hàng năm còn hạn hẹp, chỉ chiếm từ 2-3% nguồn vốn đầu tư cho lĩnh vực giao thông vận tải. Mặc dù, trong thời gian gần đây, ngành Đường sắt đã có nhiều nỗ lực để cải thiện hình ảnh, từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ, song vẫn không đủ sức cạnh tranh với các loại hình vận tải khác.

Đường sắt Việt Nam ra đời từ năm 1881, hơn 100 năm qua, đường sắt đã trở thành một loại hình giao thông quan trọng trong hệ thống giao thông của đất nước, có vai trò rất lớn trong phát triển kinh tế - xã hội, an ninh – quốc phòng.  Tuy nhiên do một thời gian dài hệ thống đường sắt Việt Nam chỉ khai thác và không được nâng cấp nên hiện nay hệ thống đường sắt này rất lạc hậu.

Ông Trần Minh Phương khẳng định, giao thông vận tải đường sắt là bộ phận quan trọng trong hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội và nó tham gia vào quá trình lưu thông tạo ra giá trị của kinh tế. Giao thông đường sắt có một lợi thế so với các phương thức vận tải khác đó là khối lượng vận tải lớn, tạo ra năng suất cao, tạo giá trị cạnh tranh của nền kinh tế lớn. Thực tế lịch sử đã chứng minh, khi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai phát minh ra đầu máy hơi nước, hình thành, phát triển ngành Đường sắt nên kinh tế thế giới đã có những phát triển vượt bậc, tạo ra năng suất lao động cao và vận chuyển nguyên, nhiên, vật liệu khối lượng lớn, tác động mạnh đến phát triển kinh tế thế giới ở thế kỷ XIX.

Nước ta với địa hình dài từ Bắc vào Nam, đi qua các trung tâm kinh tế, chính trị lớn của cả nước, đặc biệt là việc kết nối Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, đường sắt đã có đóng góp to lớn trong thời gian qua, nhất là trong giai đoạn chiến tranh, thời gian khôi phục đất nước sau khi thống nhất.

“Các nghiên cứu chỉ ra rằng khi kinh tế phát triển thì nhu cầu vận tải tăng từ 1,1 – 1,3 lần với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Những phương thức vận tải khác như đường bộ, đường thủy… với điều kiện hiện tại của nước ta cũng không thể đáp ứng hết được nhu cầu. Với lợi thế của mình như vận chuyển an toàn, tốc độ khá cao, đáp ứng được nhu cầu vận tải với khối lượng lớn, đường sắt đã có vai trò nhất định trong việc vận chuyển hàng hóa và hành khách”, ông Phương khẳng định.

Phát triển đường sắt, giảm áp lực giao thông lên đường bộ

Đánh giá đường sắt của chúng ta quá bị tụt hậu so với đường sắt của các nước trong khu vực hiện nay như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc…, TS Lê Hồng Tịnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, được đầu tư cách đây hơn 100 năm, đường sắt chúng ta không những không được phát triển thêm mà còn bị gỡ bỏ đi một số đoạn như đoạn TP Hồ Chí Minh – Mỹ Tho.


TS Lê Hồng Tịnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội

Theo TS Lê Hồng Tịnh, nhìn qua các nước châu Á, như Nhật Bản, vận chuyển khách hàng của họ chiếm tới khoảng 80% lượng hành khách. Riêng tuyến Shinkansen từ ToKyo xuống Osaka, đã tăng lượng đi lại hành khách lên rất cao, chiếm 80% lưu lượng hành khách đi tàu. Hay đối với vận chuyển hàng hóa, cũng chiếm tỷ trọng rất cao, khoảng 0,9%. Đối với Hàn Quốc, vận chuyển hành khách của họ khoảng 38 triệu người, chiếm 13%.

“Ở Việt Nam, đường sắt chỉ có 3 khổ, đường 1m là chủ yếu, nên chỉ có 1 đường thôi, nếu có phát triển đi chăng nữa cũng không tăng được quá 20 đôi tàu nên rất khó”. TS Lê Hồng Tịnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Đối với Trung Quốc, đường sắt phát triển từ thời nhà Thanh, sau một thời gian dài không phát triển thì 10 năm gần đây đường sắt Trung Quốc phát triển rất ấn tượng. Đường sắt Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ, với 140.000 km đường sắt, trong đó có hơn 20.000 đường sắt tốc độ cao, chạy trên 300km/h. Một tuyến đi từ Bắc Kinh – Thượng Hải (350km) chỉ mất khoảng 4h, nên tỷ trọng hành khách rất cao, chiếm 30% lưu lượng hành khách.

“Vào những năm 80 của thế kỷ XX, đường sắt vận chuyển chuyên chở chiếm 29,2% tổng vận chuyển hành khách, nhưng đến năm 2014 chỉ còn 0,39%, trước thực tế này, việc tụt hậu này làm cho chi phí xã hội thấp xuống. Theo đó, một đất nước hẹp và đông dân lại để vận tải đường sắt không phát triển thì sẽ tăng áp lực lên đường bộ, dẫn đến việc duy tu đường bộ hết sức tốn kém, tất cả vận chuyển quá tải đường bộ đều phải chịu. Hệ lụy đường sắt tụt hậu cũng là một sự lãng phí nguồn lực của đất nước”, TS Lê Hồng Tịnh khẳng định.

Bảo Ngân
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang