Cập nhật 08:32 | 24/05/2017 (GMT+7)
.
Tiêu chí phân định vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Rà soát, sửa đổi cho phù hợp

07:49 | 16/04/2017
Qua đợt giám sát của Hội đồng Dân tộc tại Quảng Bình cho thấy, tiêu chí phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi vùng cao được ban hành từ lâu, đến nay đã có nhiều đơn vị hành chính cấp huyện, xã được chia tách, thành lập mới, nhưng chưa được rà soát, điều chỉnh lại cho phù hợp với tình hình thực tế. Nhiều ý kiến đề nghị, cần rà soát, sửa đổi các tiêu chí phân định cho phù hợp và có chính sách đặc thù cho vùng cao biên giới.

Đạt chuẩn nông thôn mới nhưng vẫn thuộc xã khu vực II

 Mục đích của giám sát việc phân định vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển và phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi, vùng cao là đánh giá việc triển khai thực hiện; xem xét tính phù hợp của các tiêu chí. Qua đó, kiến nghị việc hoàn thiện các tiêu chí phân định cũng như xây dựng chính sách, pháp luật đối với vùng miền núi, dân tộc. Đây cũng là cơ sở để xây dựng dự án Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi trong thời gian tới.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến

Là tỉnh có vị trí địa lý đặc thù với 85% tổng diện tích tự nhiên là đồi núi, với sự quan tâm của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, nhiều chính sách hỗ trợ đã được ban hành để giúp Quảng Bình phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư xây dựng, đến nay 100% xã có đường giao thông vào trung tâm xã, có trạm y tế và trường học… Tuy nhiên, Quảng Bình vẫn còn những xã hộ nghèo chiếm tỷ lệ cao, đời sống khó khăn.

Căn cứ Quyết định số 50/2016/QĐ - TTg về tiêu chí xác định thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2016 - 2020 (Quyết định 50), Quảng Bình có 324 thôn đặc biệt khó khăn, trong đó 297 thôn thuộc xã khu vực III, 27 thôn thuộc xã khu vực II. Qua rà soát, trong giai đoạn 2012 - 2015, toàn tỉnh giảm 9 thôn đặc biệt khó khăn với lý do tổng tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chưa đạt 55% theo quy định; giảm 5 xã khu vực III do các xã không đáp ứng tiêu chí tổng tỷ lệ hộ nghèo của xã chưa đạt 55% theo quy định; giảm 7 xã khu vực I do không đáp ứng được tiêu chí phải đưa ra khỏi danh sách...

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Nguyễn Tiến Hoàng, các tiêu chí được quy định tại Quyết định 50 đã áp dụng một số tiêu chí của Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, đồng thời tập trung vào tiêu chí hộ nghèo và cận nghèo phù hợp với Chương trình quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020. Tuy nhiên, Quyết định này lại chưa đưa ra quy định đối với các xã đạt chuẩn nông thôn mới. Vì vậy, có trường hợp xã đạt chuẩn nông thôn mới nhưng vẫn là xã thuộc khu vực II như xã Quy Hóa, huyện Minh Hóa. Ngoài ra, tiêu chí phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi vùng cao được ban hành từ lâu. Đến nay, đã có nhiều đơn vị hành chính cấp huyện và xã được chia tách, thành lập mới, nhưng chưa được rà soát, điều chỉnh lại cho phù hợp.

Làm rõ hơn vấn đề này, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh Quảng Bình Trần Hữu Ninh cho biết, trong quá trình thực hiện Chương trình 135, hàng năm đều có sự rà soát lại các xã đặc biệt khó khăn để đưa ra khỏi diện thụ hưởng và đưa một số xã bị thiên tai, bão lũ tàn phá vào diện hưởng Chương trình này. Tuy nhiên, trước thực tế có xã đạt chuẩn nông thôn mới nhưng vẫn thuộc khu vực II, ông Ninh đề nghị, cần có sự lồng ghép tiêu chí nông thôn mới và tiêu chí xã đặc biệt khó khăn để khắc phục hạn chế này.


Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến phát biểu tại cuộc làm việc
Ảnh: Hà An

Xác định tiêu chí theo từng giai đoạn

Đề cập đến những khó khăn của Quảng Bình, khi có những vùng cứ 2 - 3 năm lại bị lũ lụt, mà qua mỗi trận lụt như vậy, cơ sở hạ tầng, đời sống của người dân bị thiệt hại nặng nề, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến đặt vấn đề, ngoài các bộ tiêu chí chung cho các vùng đang thực hiện trong các giai đoạn vừa qua, có cần quy định các tiêu chí đặc thù cho các vùng này không? Tương tự, với những xã biên giới, tỷ lệ hộ nghèo cao, chiếm đến 90%, thì việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm đời sống cho đồng bào ở những xã này cần có cơ chế đặc thù như thế nào?

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Quàng Văn Hương băn khoăn, trong báo cáo về kết quả thực hiện phân định không có số liệu về nông thôn mới, thu nhập trên đầu người, tỷ lệ hộ nghèo, vậy thì việc đánh giá mục tiêu chính sách đã sát thực hay chưa? Với 4 xã vùng cao biên giới của Quảng Bình - vừa là vùng núi, vừa là vùng cao - nhưng hiện tại tiêu chí này chưa được thể hiện rõ. Do vậy, cần xem xét có tiêu chí riêng cho những xã loại này, đại biểu Hương đề nghị.

Giải trình những vấn đề mà Đoàn giám sát nêu, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Trịnh Đình Dương cho rằng, cơ bản các tiêu chí để phân định đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo trình độ phát triển và phân định xã, huyện, tỉnh là miền núi, vùng cao là phù hợp. Tuy nhiên, thời gian qua dù đã có các chính sách hỗ trợ nhưng do một số vùng khó khăn của Quảng Bình, tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm không đáng kể, một số chính sách hỗ trợ đã hết thời gian thực hiện nhưng bà con “đói vẫn hoàn đói”. Đây là khó khăn “đặc thù” của các xã biên giới. Để tạo điều kiện cho các xã này vươn lên thoát nghèo, cần có chính sách ưu tiên đặc thù. Đồng thời, các chính sách dân tộc, miền núi nên giao cho một cơ quan làm đầu mối thực hiện, có như vậy mới tránh dàn trải nguồn lực, ông Dương đề nghị.

Hà An
Quay trở lại đầu trang