Cập nhật 00:28 | 15/12/2017 (GMT+7)
.
HĐND THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Kinh nghiệm từ hoạt động giám sát, thẩm tra

08:26 | 22/02/2016
Kinh nghiệm của HĐND TP Hà Nội là cần kết hợp tốt giữa các hình thức và phương thức giám sát, giữa giám sát với khảo sát… giúp cho hoạt động giám sát của HĐND vừa bao quát, vừa chuyên sâu; tham gia sớm, sâu, chia sẻ thông tin trong suốt quá trình chuẩn bị tài liệu trình và giúp các cơ quan có đủ thời gian thẩm tra.

>> Nhân tố quyết định hiệu quả hoạt động của HĐND

>> Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND

>> Làm cho tư tưởng xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN thấm sâu vào cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân cả nước

Chuẩn bị chu đáo

Giám sát của HĐND là việc HĐND, Thường trực HĐND và các Ban HĐND xem xét tình hình chấp hành pháp luật, tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND của đối tượng giám sát nhằm đánh giá tình hình chấp hành pháp luật và kết quả tổ chức thực hiện nghị quyết HĐND. Qua giám sát, có thể phát hiện kinh nghiệm hay, cách làm tốt, những hạn chế, vướng mắc hay các vi phạm trong quá trình thực thi pháp luật, từ đó góp phần quyết định những chủ trương và biện pháp đúng, bổ sung, hoàn thiện các nghị quyết, các quy định pháp luật. Hạn chế hiện nay là nhận thức chưa đầy đủ, thiếu toàn diện về hoạt động giám sát; còn lẫn lộn giữa giám sát với công tác thanh tra, kiểm tra, làm cho giám sát nặng về phát hiện những hạn chế, yếu kém, vi phạm pháp luật; nhẹ phần phát hiện, tổng kết những kinh nghiệm hay, cách làm tốt, các điển hình tiên tiến và kiến nghị hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách…

Giám sát của HĐND là loại hoạt động có kế hoạch, được báo trước và bảo đảm tính công khai, minh bạch. Việc chuẩn bị chu đáo để HĐND các cấp ban hành nghị quyết về Chương trình giám sát hằng năm theo quy định pháp luật làm căn cứ để Thường trực, các ban, các tổ đại biểu và cả các đại biểu HĐND (các chủ thể giám sát) chủ động xây dựng và công khai chương trình, kế hoạch giám sát. Việc công khai các kết luận giám sát cũng là một yêu cầu và là một biện pháp hữu hiệu nâng cao hiệu lực và hiệu quả của giám sát, buộc cả chủ thể giám sát lẫn đối tượng giám sát đều phải có trách nhiệm với những kết luận giám sát đã đưa ra.


Đoàn giám sát của Thường trực HĐND TP khảo sát trực tiếp tại hiện trường

Vừa bao quát, vừa chuyên sâu

Giám sát là một chuỗi các hoạt động liên tục, từ xác định nội dung, tổ chức đoàn giám sát, thu thập thông tin, chuẩn bị tài liệu, nghiên cứu báo cáo và tổ chức làm việc với các đối tượng, ban hành, gửi kết luận giám sát đến đối tượng giám sát và các cơ quan liên quan; theo dõi thực hiện các kết luận giám sát, quan tâm tái giám sát những vấn đề chậm chuyển biến và thực hiện giám sát đến cùng. Tất cả các khâu này cần được chuẩn bị chu đáo và thực hiện theo đúng các quy định pháp luật. Hạn chế thường gặp hiện nay là mới dừng lại ở việc ra kết luận giám sát mà chưa chú ý nhiều đến việc theo dõi các kết luận giám sát đó được thực hiện như thế nào.

Công tác thu thập thông tin, tập hợp tài liệu (về tình hình thực tiễn và các quy định pháp luật liên quan đến nội dung giám sát) là điều kiện tiền đề cho việc thực hiện các nội dung giám sát cần được quan tâm đặc biệt. Kinh nghiệm của HĐND TP Hà Nội là trên cơ sở các thông tin và tài liệu được tập hợp, Đoàn giám sát họp thống nhất định hướng và những trọng tâm của nội dung giám sát trước khi triển khai các hoạt động giám sát cụ thể.

Trong quá trình giám sát, để có cái nhìn khách quan, sâu sắc và toàn diện, chủ thể giám sát có thể tiến hành các hoạt động khảo sát tại hiện trường nhằm có thêm thông tin. Kinh nghiệm của HĐND TP Hà Nội là kết hợp tốt giữa các hình thức và phương thức giám sát, giữa giám sát với khảo sát… giúp cho hoạt động giám sát của HĐND vừa bao quát, vừa chuyên sâu, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động giám sát. Những vấn đề quan trọng được phát hiện qua hoạt động giám sát giữa hai kỳ họp nếu được đưa ra thảo luận, chất vấn, cần thiết thì ra nghị quyết tại kỳ họp, làm cho kỳ họp sát thực tiễn hơn, hoạt động của HĐND hiệu quả hơn.

Chủ động trong thẩm tra

Khi thẩm tra, Thường trực và các ban HĐND có thể tự mình làm, hoặc tham vấn chuyên gia, hoặc lấy ý kiến các đối tượng liên quan qua TXCT. Nhưng dù bằng cách nào, Thường trực và các ban HĐND vẫn là người chủ trì, chịu trách nhiệm chính khi báo cáo HĐND (hoặc Thường trực HĐND) về ý kiến thẩm tra. Chất lượng một báo cáo thẩm tra phải thể hiện rõ căn cứ pháp lý và quan điểm của ban về nội dung thẩm tra. Báo cáo thẩm tra cũng phải nêu được nội dung nào phù hợp quy định pháp luật, nội dung nào phù hợp thực tiễn, có tính khả thi, vì sao? Nội dung nào không phù hợp pháp luật, không phù hợp thực tiễn, không khả thi, vì sao? Kèm theo đó là những đề xuất điều chỉnh của ban. Đây là thông tin quan trọng để đại biểu xem xét trước khi quyết định biểu quyết tại kỳ họp.

Kinh nghiệm cho thấy, việc tập hợp, nghiên cứu để nắm vững các quy định pháp luật về những vấn đề các cơ quan trình; tổng hợp thông tin từ hoạt động giám sát, khảo sát, TXCT và các kênh thông tin khác một cách đầy đủ… sẽ giúp cho công tác thẩm tra có căn cứ và bảo đảm chất lượng.

Kinh nghiệm của HĐND TP Hà Nội là cần phối hợp giữa Thường trực, các ban HĐND với UBND và các cơ quan chuyên môn của UBND trong quá trình chuẩn bị các báo cáo, đề án, tờ trình trình HĐND; sự vào cuộc sớm của Thường trực và các ban HĐND ngay từ đầu và trong suốt quá trình chuẩn bị tài liệu trình của các cơ quan chuyên môn và UBND. Cũng như việc bảo đảm thời gian, tiến độ gửi tài liệu đến các cơ quan thẩm tra trước khi khai mạc kỳ họp HĐND theo quy định đã phát huy hiệu quả thiết thực. Cách làm này giúp cho Thường trực và các ban HĐND tham gia sớm, sâu, chia sẻ thông tin trong suốt quá trình chuẩn bị tài liệu trình và giúp cho các cơ quan có đủ thời gian đưa thông tin phục vụ cho việc thẩm tra.

 Phó chủ tịch HĐND TP LÊ VĂN HOẠT: Phát huy vai trò của Thường trực HĐND

Thường trực HĐND cần chủ động chỉ đạo xây dựng dự kiến Chương trình giám sát hằng năm trình HĐND. Trong xây dựng chương trình giám sát, cần quan tâm đưa vào những nội dung được nhiều cử tri phản ánh qua TXCT, gắn với chương trình xây dựng nghị quyết hằng năm. Trên cơ sở Chương trình giám sát hằng năm, Thường trực HĐND phải quyết định sớm Chương trình và kế hoạch giám sát hằng quý và cả năm của mình (chậm nhất 15 ngày sau khi bế mạc kỳ họp HĐND cuối năm trước), làm căn cứ để các ban, các tổ đại biểu xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát cụ thể trong từng tháng, quý.

Thường trực HĐND có trách nhiệm tổng hợp chung chương trình và kế hoạch giám sát của Thường trực, các ban, các tổ đại biểu; thông báo đến các cơ quan và chỉ đạo, điều hòa hoạt động giám sát của các ban, các tổ đại biểu, theo dõi, tổng hợp tình hình và kết quả thực hiện các hoạt động giám sát trong năm để báo cáo HĐND tại kỳ họp theo quy định.

Lê Văn Hoạt
Phó chủ tịch HĐND TP Hà Nội
Quay trở lại đầu trang