Cập nhật 07:34 | 25/06/2018 (GMT+7)
.

Giám sát - cơ sở quyết định các vấn đề quan trọng

08:02 | 04/02/2016
Để có cơ sở quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát. Chức năng này phải được cụ thể hóa bằng pháp luật, quy định cụ thể trách nhiệm của chủ thể giám sát và các đối tượng chịu sự giám sát. Đồng thời, hình thức giám sát cũng cần cải tiến cho phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả.

Chọn trúng chủ đề giám sát

 Chất lượng của giám sát được đánh giá qua việc đưa ra các kết luận, kiến nghị đúng, hợp lý và có tính khả thi cao. Hiệu quả giám sát thể hiện ở việc các kết luận, kiến nghị của HĐND được các cơ quan, tổ chức và cá nhân chịu sự giám sát thực hiện nghiêm chỉnh. Như vậy, chất lượng và hiệu lực giám sát được bảo đảm thì hiệu quả hoạt động giám sát sẽ được nâng lên. Đồng thời, cần có những biện pháp xử lý đối với các đối tượng chịu sự giám sát không chấp hành nghiêm các kết luận, kiến nghị của đoàn giám sát.

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát, vấn đề có ý nghĩa quyết định là nội dung giám sát phải thiết thực và phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của địa phương trong từng thời điểm; được các cấp, các ngành và dư luận xã hội quan tâm. Để làm được điều này, nhất thiết phải có đủ thông tin, tức là qua quá trình công tác của mình, đại biểu phải thu thập, chọn lọc và xử lý thông tin từ thực tiễn, từ ý kiến, kiến nghị của cử tri. Trên cơ sở đối chiếu với các quy định của pháp luật, xem xét, đánh giá một cách thận trọng, khách quan, phù hợp với tình hình và dự báo xu hướng phát triển KT - XH. Nếu xét thấy có vấn đề bất cập, chưa phù hợp với thực tế, cần điều chỉnh, bổ sung, đại biểu HĐND đề nghị Thường trực HĐND tổng hợp trình HĐND xem xét, quyết định đưa vào chương trình giám sát; hoặc có thể tự tiến hành ngay việc giám sát, khảo sát theo quy định.

Sau khi chương trình giám sát được HĐND thông qua, cần sắp xếp thứ tự ưu tiên, tránh dàn trải; có thể kết hợp nhiều nội dung liên quan vào một đợt giám sát, khảo sát, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan chấp hành, nhằm phát huy vị thế độc lập và vai trò đại diện của nhân dân.


Một buổi giám sát của Thường trực HĐND tỉnh tại TP Kon Tum Ảnh: N. Dương

Xây dựng kế hoạch giám sát chi tiết

Khi xây dựng và ban hành chương trình giám sát năm của Thường trực, các ban HĐND, cần chú ý đến việc sắp xếp thời gian, đơn vị, địa điểm sao cho hợp lý, khoa học, trách chồng chéo, trùng lặp. Kế hoạch, đề cương giám sát phải được xây dựng thật cụ thể, chi tiết, tập trung vào các vấn đề trọng tâm, trọng điểm. Xác định mốc thời gian báo cáo, yêu cầu cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu, gửi đến cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát và các đơn vị liên quan theo quy định, nếu có thể sớm hơn càng tốt. Sau khi nhận được báo cáo của các đơn vị chịu sự giám sát, Văn phòng tổng hợp, đề xuất Thường trực, các ban HĐND xem xét, quyết định lựa chọn đơn vị, thời gian giám sát và các dự án, công trình, mô hình... cần kiểm tra thực tế. Nếu báo cáo không bảo đảm yêu cầu theo đề cương giám sát, Thường trực, các ban HĐND cần đề nghị đơn vị báo cáo bổ sung, hoặc xây dựng lại báo cáo theo đúng yêu cầu đặt ra. Đối với những đơn vị không chấp hành, cần có chế tài, nhắc nhở, kiểm điểm nghiêm túc.

Thành phần đoàn giám sát phải tinh gọn, có sự tham gia đầy đủ của đại biểu HĐND có chuyên môn, đại biểu HĐND ứng cử trên địa bàn mà đoàn đến giám sát, khảo sát trực tiếp. Ngoài ra, tùy theo từng nội dung giám sát, khảo sát cụ thể, thành phần đoàn giám sát có thể mời đại diện một số ngành, cá nhân có năng lực, kinh nghiệm, am hiểu sâu về nội dung giám sát tham gia, giúp đoàn giám sát nhìn nhận, đánh giá đúng thực tế, trên cơ sở đó có những đề xuất, kiến nghị xác đáng, khả thi.

Làm rõ bất cập của chính sách

Khi tiến hành giám sát, cần xem xét kỹ công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện của UBND tỉnh, các cấp, các ngành liên quan trong việc chấp hành các chủ trương, chính sách, nghị quyết của Tỉnh ủy, nghị quyết HĐND. Trên cơ sở báo cáo của các cơ quan chịu sự giám sát, đoàn giám sát cần kiểm nghiệm thông qua khảo sát thực tế; phân tích, làm rõ những kết quả đạt được cần phát huy, những tồn tại, hạn chế cần khắc phục; xác định rõ nguyên nhân (khách quan, chủ quan) của những tồn tại, hạn chế để có cơ sở đề xuất giải pháp thực hiện. Đặc biệt, cần xác định rõ những bất cập của chính sách để đề xuất, kiến nghị tháo gỡ kịp thời.

Tại các buổi làm việc, đoàn giám sát cần tổng hợp đầy đủ, cụ thể theo từng vấn đề, nêu rõ những ưu điểm, bất cập, hạn chế ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến quá trình triển khai thực hiện. Nhất là những vấn đề xuất phát qua việc thực hiện các nghị quyết của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND. Trên cơ sở đó, cùng trao đổi với các đơn vị, địa phương thống nhất giải pháp xử lý. Đối với những bất cập, yếu kém thuộc về trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quá trình tổ chức thực hiện, phải yêu cầu UBND tỉnh, các đơn vị liên quan tiếp thu, giải trình; đồng thời, cùng trao đổi, thảo luận xác định rõ nguyên nhân và đi đến thống nhất các giải pháp khắc phục, tháo gỡ khó khăn và thời gian để giải quyết, xử lý dứt điểm, cuối cùng đoàn giám sát tổng hợp, hoàn thiện báo cáo. Báo cáo kết quả giám sát cần ngắn gọn, súc tích, đánh giá rõ về ưu điểm, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, những kiến nghị cụ thể, rõ ràng để cơ quan cấp trên xem xét, các cơ quan chịu sự giám sát dễ tiếp thu và chỉ đạo, thực hiện.

Sau khi kết thúc giám sát, Thường trực, các ban HĐND phải thường xuyên theo dõi, đôn đốc các đơn vị liên quan chỉ đạo, triển khai thực hiện các kiến nghị, kết luận qua giám sát bảo đảm kịp thời, hiệu quả và phải báo cáo kết quả thực hiện, xử lý, giải quyết đến HĐND. Bảo đảm những vấn đề được đưa ra qua giám sát không bị rơi vào quên lãng.

Lê Văn Tuấn
Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Kon Tum
Quay trở lại đầu trang