Cập nhật 17:07 | 16/08/2018 (GMT+7)
.
Độc thoại, đặc trưng của nghệ thuật cổ điển

CHÚNG TÔI SẼ NGHIÊN CỨU THẬT KỸ...
(Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng: Chúng tôi sẽ phối hợp cùng với các bộ, ban, ngành có những tham mưu phù hợp hơn)

08:38 | 15/06/2012
Nghị trường ngày thứ hai chất vấn và trả lời chất vấn, có thể thấy như một phiên bản của thể kịch nói cổ điển. Nhân vật chính là các Bộ trưởng đã vào vai và đã độc thoại, có lúc ngay chính Chủ tọa phải nhắc nhở. Ví như, sáng qua, đoạn trình bày về kỹ thuật thủy điện.
Có lẽ đã đến lúc cần có sự thay đổi để nghị trường được hỏi, được đáp tích cực hơn, và như vậy sẽ là tiết kiệm, là bớt lãng phí hơn.
Xem ra còn nhiều dư địa để đổi mới.

ĐBQH Nguyễn Thanh Thụy (Bình Định): Trách nhiệm của Bộ trưởng đối với sự cố tại các công trình thủy điện như thế nào?

Trong thời gian qua, để giải quyết tình trạng thiếu điện trên phạm vi toàn quốc, Bộ Công thương đã chủ trì phê duyệt hàng loạt công trình thủy điện, nhất là trên địa bàn miền Trung và Tây Nguyên đã xây dựng và quy hoạch nhiều nhà máy thủy điện vừa và nhỏ. Tuy nhiên, nhiều sự cố liên quan đến các công trình này đã xảy ra, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân, mới nhất là sự cố Thủy điện sông Tranh 2. Trách nhiệm của Bộ trưởng đối với vấn đề này và hướng giải quyết trong thời gian tới ra sao?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Chúng tôi nghĩ, trách nhiệm của Bộ Công thương cùng với các bộ, ngành, trong đó có cả trách nhiệm của các địa phương là làm sao phải tìm ra các giải pháp để phát huy, tận dụng được mặt tích cực, hạn chế tối đa mặt tiêu cực của các công trình thủy điện

Không phải chỉ tại Kỳ họp này của QH mà tại các Kỳ họp trước của QH Khóa trước, đặc biệt là QH Khóa XII, câu chuyện phát triển thủy điện, trong đó có thủy điện nhỏ đã và luôn luôn là vấn đề được xã hội, được nhân dân, được các cơ quan rất quan tâm. Chính vì thế, theo chỉ đạo của Chính phủ và QH, chúng tôi đã không ít lần có các Báo cáo gửi QH, các ĐBQH và nội dung trả lời chất vấn của Bộ Công thương đối với cử tri cả nước cũng có rất nhiều câu hỏi liên quan đến vấn đề này.

Đứng trước tình hình như ĐBQH đã chất vấn và cử tri quan tâm, đó là bên cạnh những mặt được, mặt tích cực, các công trình thủy điện cũng đã phát sinh những mặt chưa được, thậm chí là những mặt tiêu cực. Chúng tôi nghĩ, trách nhiệm của Bộ Công thương cùng với các bộ, ngành, trong đó có cả trách nhiệm của các địa phương đứng trước yêu cầu này là làm sao phải tìm ra các giải pháp để phát huy, tận dụng được lợi thế mặt tích cực của các công trình thủy điện, đồng thời, hạn chế tối đa các mặt tiêu cực, các ảnh hưởng không tốt đến kinh tế, đến xã hội, đặc biệt là đến đời sống của nhân dân. Chính vì thế, trong thời gian vừa qua, chúng tôi tổ chức rất nhiều các đoàn kiểm tra tại các công trình thủy điện, nhất là các công trình thủy điện khu vực miền Trung và Tây Nguyên, nơi tập trung mật độ các công trình thủy điện nhỏ tương đối nhiều như các đại biểu đã nêu. Qua kiểm tra đã loại bỏ được 52 công trình không đáp ứng yêu cầu và sẽ tiếp tục công tác kiểm tra này để phát hiện những công trình không khả thi, tiếp tục kiến nghị với Thủ tướng và các cơ quan có thẩm quyền.

Riêng về sự cố tại Thủy điện Sông Tranh 2, thời gian vừa qua dư luận rất quan tâm, Thủ tướng, các Phó thủ tướng đã chỉ đạo các bộ, ngành trong đó có Bộ Công thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam nghiêm túc xem xét, nghiên cứu và có giải pháp khắc phục triệt để sự cố này. Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng trong chuyên mục Dân hỏi Bộ trưởng trả lời trên Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp với Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ đã trả lời về vấn đề này. Hôm nay ĐBQH hỏi tôi xin báo cáo bổ sung thêm như sau: Công trình Thủy điện sông Tranh 2 nằm trên hệ thống Vu Gia - Thu Bồn, lưu vực chính là tỉnh Quảng Nam, phạm vi ảnh hưởng là thành phố Đà Nẵng, trên thượng nguồn và Kon Tum. Công trình này được xây dựng với đập là Đập bê tông trọng lực, dùng phương pháp đầm lăn. Phương pháp bê tông đầm lăn đã được nhiều nước trên thế giới sử dụng từ những năm 80 trở lại đây và theo thống kê bước đầu chúng ta có khoảng 600 công trình thủy điện ở các nước trên thế giới sử dụng phương pháp bê tông đầm lăn xây dựng đập. Riêng Việt Nam cho đến thời điểm này chúng ta có 12 công trình sử dụng phương pháp này, trong đó có công trình cực lớn đó là Thủy điện Sơn La và nhiều công trình quy mô tương đối lớn như Thủy điện Bản Vẽ, chúng ta cũng sử dụng phương pháp này và hoạt động rất tốt. Thủy điện Sơn La thì đã được Hội đồng nghiệm thu Nhà nước đánh giá rất cao về chất lượng của đập.

Báo cáo với QH, phương pháp bê tông đầm lăn có ưu điểm đổ bê tông liên tục, không phải dừng để chờ lượt bê tông trước đổ khô rồi mới đổ tiếp lượt bê tông sau như phương pháp đổ bê tông thông thường, đây là ưu điểm của phương pháp bê tông đầm lăn. Vừa qua, do chúng ta về quy chuẩn kỹ thuật trong phương pháp bê tông đầm lăm còn chưa đầy đủ, cho nên Chính phủ đã cho phép sử dụng các quy chuẩn quy phạm kỹ thuật của nước ngoài thông dụng và đã được kiểm chứng để sử dụng trong công trình bê tông đầm lăn nói chung, trong đó có đập thủy điện Sông Tranh 2 nói riêng. Riêng đối với đập thủy điện Sông Tranh 2 được sử dụng quy chuẩn của Nga và của Hoa Kỳ. Trong quá trình thiết kế, thi công, chúng ta lại thuê tư vấn nước ngoài, trong đó có tư vấn Nhật. Trước sự cố đó, Chính phủ đã chỉ đạo và Tập đoàn Điện lực Việt Nam khẩn trương tìm các giải pháp khắc phục, Bộ Xây dựng, Hội đồng giám định chất lượng của Nhà nước cũng đã nhiều lần vào kiểm tra. Bản thân chúng tôi gồm có lãnh đạo Bộ, cá nhân tôi cũng đã vào kiểm tra công trình. Hiện nay đã đưa ra giải pháp là sẽ dán các khe nhiệt để trong quá trình bê tông co ngót bảo đảm không ảnh hưởng đến đập.

ĐBQH Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước): Bộ trưởng đã có ý tưởng gì để rút ngắn lộ trình chấm dứt tình trạng độc quyền của ngành điện, xăng dầu hay chưa?

Xóa bỏ tình trạng độc quyền của ngành điện lực và ngành xăng dầu là một đòi hỏi cấp bách của thực tiễn cuộc sống, là yêu cầu chính đáng của người dân. Trách nhiệm của Bộ trưởng trước Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc để sự độc quyền này kéo dài quá lâu như vậy? Đề nghị Bộ trưởng giải thích tại sao yêu cầu phá độc quyền của hai ngành này là rất cấp bách nhưng lộ trình có thể xóa được độc quyền của ngành điện lực lại có thể kéo dài tới 17 năm, từ năm 2005 đến 2022 như phương án của Chính phủ. Và tại sao việc phá thế độc quyền của ngành xăng dầu cũng đã bị kéo dài, không dứt điểm, dẫn đến tình trạng độc quyền kép như hiện nay? Bộ trưởng đã có những ý tưởng gì, có kế hoạch cụ thể nào để rút ngắn lộ trình chấm dứt độc quyền của ngành điện và ngành xăng dầu hiện nay hay chưa?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Chúng tôi sẽ phối hợp cùng với các bộ, ban, ngành có những tham mưu phù hợp hơn và trước mắt thì đã làm một số việc

Ngành điện và ngành xăng dầu là những lĩnh vực hết sức quan trọng của đất nước, có liên quan đến an ninh năng lượng quốc gia. Hiện nay, chúng ta có Tập đoàn Điện lực Việt Nam là đơn vị duy nhất trong việc chuyển tải và phân phối điện, còn việc phát điện ngoài Tập đoàn Điện lực Việt Nam còn có một số doanh nghiệp khác như Tập đoàn Dầu khí, Tập đoàn Công nghiệp than và khoáng sản, Tập đoàn Sông Đà....

Đối với ngành điện từ trước đến nay, chúng ta luôn luôn phải xử lý các vấn đề trước yêu cầu về phụ tải phát triển điện của đất nước ngày càng lớn. Bình quân một năm, nhu cầu điện tăng khoảng 15% trong thời gian vừa qua và năm 2011 tình hình kinh tế bị ảnh hưởng thì nhu cầu vẫn tăng khoảng 10%. Vai trò của ngành điện trong việc đáp ứng các nhu cầu này hết sức quan trọng. Tuy nhiên đúng như ĐBQH đã nói nếu tiếp tục kéo dài tình trạng hiện nay thì thứ nhất, sẽ dẫn đến thị trường điện thiếu sự cạnh tranh lành mạnh; thứ hai là động lực để phát triển ngành điện sẽ có những hạn chế; thứ ba là liên quan đến quyền lợi của người tiêu dùng.

Chính vì vậy, thời gian vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng thực hiện đã ban hành các lộ trình để tiến tới việc xóa bỏ vai trò độc quyền doanh nghiệp chứ không phải độc quyền nhà nước. Lộ trình này đối với ngành điện đến năm 2012 sẽ tiến hành việc phát điện cạnh tranh và sau một thời gian thí điểm thì từ ngày 1.7.2012 theo chỉ đạo của Thủ tướng sẽ chính thức vận hành thị trường phát điện cạnh tranh. Tức là các nhà máy điện không phân biệt là của Tập đoàn Điện lực Việt Nam hay của các ngành khác đều được tự do chào giá đối với Trung tâm điều độ điện lực quốc gia. Căn cứ vào việc chào giá đó, Trung tâm điều độ điện lực quốc gia sẽ quyết định lựa chọn những nhà máy điện nào đáp ứng được yêu cầu để phát điện.

Theo lộ trình, đến năm 2014 tiến hành thực hiện việc thị trường bán buôn điện cạnh tranh, vì việc này phải đi với thị trường phát điện cạnh tranh và theo lộ trình đến năm 2022 đúng như đại biểu đã nêu sẽ thực hiện việc bán lẻ cạnh tranh. Như vậy, lộ trình này kéo tương đối dài từ năm 2004 cho đến năm 2022. Lý do vì sao? Thứ nhất, vấn đề thị trường điện đối với Việt Nam là một vấn đề hết sức mới mẻ, chúng ta chuyển từ cơ chế tập trung trước đây sang cơ chế kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước và định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhiều vấn đề phức tạp phải có thời gian để chúng ta vừa làm, vừa hoàn chỉnh. Thứ hai, điện là một mặt hàng đặc biệt liên quan đến toàn bộ đời sống kinh tế - xã hội, cho nên bất cứ một sự thay đổi nào mà nó ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân, ảnh hưởng đến sản xuất, điều đó chúng ta phải có giải pháp để khắc phục. Chính vì thế bước đi của chúng ta phải thận trọng.

Đối với ngành xăng dầu cũng tương tự như vậy, trước đây chúng ta hầu như chỉ có Tập đoàn, Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam Petrolimex và một số đơn vị xăng dầu khác. Ví dụ xăng dầu quân đội, xăng dầu của dầu khí hoạt động trong lĩnh vực này để cung cấp các sản phẩm xăng dầu cho đất nước. Trong thời gian vừa qua cũng thực hiện lộ trình thị trường vấn đề phân phối sản phẩm xăng dầu và đặc biệt thực hiện Nghị định 84 của Chính phủ, đến nay chúng ta đã có 12 đầu mối về nhập khẩu xăng dầu và phân phối xăng dầu. Trong đó có cả khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh, chứ không phải chỉ có các khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Với 12 đầu mối xăng dầu này, trong thời gian vừa qua về cơ bản đã đáp ứng được các yêu cầu về sản phẩm xăng dầu cho nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân. Còn nói về độc quyền của Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam, xin được báo cáo với QH cũng có lịch sử của nó. Trước đây, hầu như tất cả các yêu cầu xăng dầu do Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam đảm nhận và có các đơn vị của quân đội. Đến nay, đối với việc chúng ta cho phép các doanh nghiệp đầu mối khác nhưng do vai trò của Tổng công ty Xăng dầu và hệ thống phân phối được hình thành từ nhiều năm nay, cho nên trên thực tế thị phần của Tổng công ty Xăng dầu Việt Nam có thể dao động trong thời gian này so với thời gian khác, nhưng bình quân khoảng 60% là lực lượng chủ lực trong việc đáp ứng các yêu cầu sản phẩm xăng dầu của đất nước. Đặc biệt trong tình hình biến động về xăng dầu thế giới như thời kỳ năm 2010 - 2011, nếu không có những tập đoàn kinh tế nhà nước, các tổng công ty nhà nước vì lợi ích của Nhà nước, có thể ảnh hưởng đến lợi ích của doanh nghiệp, thậm chí chịu lỗ nhưng theo yêu cầu của Chính phủ và trước yêu cầu cuộc sống của nhân dân thì họ vẫn phải duy trì mạng lưới cung cấp xăng dầu. Tôi nghĩ đó là vai trò tích cực được xã hội và nhân dân ghi nhận.

Để tình trạng độc quyền doanh nghiệp kéo dài như thời gian vừa qua, chúng tôi xin nhận một phần trách nhiệm này bởi vì trong quá trình vừa qua không ít trường hợp sự tham mưu với Chính phủ, sự đôn đốc, kiểm tra phát hiện tình hình mới, qua đó kiến nghị với Chính phủ, QH, Trung ương các giải pháp thúc đẩy nhanh quá trình tránh độc quyền của doanh nghiệp chúng tôi làm chưa hết trách nhiệm. Chúng tôi xin nhận trách nhiệm này. Thời gian tới, với sự chỉ đạo của Chính phủ, của Trung ương, của QH, đặc biệt là trong quá trình tái cơ cấu và đổi mới mô hình tăng trưởng, chúng tôi sẽ phối hợp cùng với các bộ, ban, ngành có những tham mưu phù hợp hơn và trước mắt thì đã làm một số việc.   

ĐBQH Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước): Phải chăng ở đây thiếu sự nhiệt tình và tâm huyết cũng như trách nhiệm đối với nhân dân?

Lộ trình xóa bỏ độc quyền của ngành điện càng để lâu thì càng bất lợi cho nền kinh tế. Tôi nghĩ, Bộ cũng chưa thực sự tích cực. Chúng tôi theo dõi không biết tại sao trong dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) vừa trình QH mới đây chưa thấy một ý tưởng nào, một thiết kế pháp luật nào để mở đường cho việc xóa bỏ độc quyền của ngành điện. Phải chăng ở đây thiếu sự nhiệt tình và tâm huyết cũng như trách nhiệm đối với nhân dân?

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Chúng tôi sẽ nghiên cứu thật kỹ để trong lộ trình Thủ tướng đã phê duyệt về thị trường điện, nếu có điều kiện rút ngắn được phân khúc nào thì sẽ cố gắng

Tôi rất cám ơn ý kiến của đại biểu, vừa là gợi ý và cũng là yêu cầu chúng tôi phải thực hiện trách nhiệm. Trách nhiệm chúng tôi đã nhận, chúng tôi cũng xin báo cáo với QH là sẽ cố gắng làm hết khả năng, làm hết trách nhiệm của mình. Còn việc có rút ngắn được hơn lộ trình này hay không thì còn phụ thuộc vào những điều kiện chúng ta có thể thực hiện. Tôi nói câu chuyện về thị trường điện, câu chuyện về điều chỉnh giá điện, nghe thì đơn giản nhưng mỗi một lần tính toán để đi theo lộ trình đó thì sự phản ứng của dư luận cũng rất khác nhau. Chính vì thế, Chính phủ yêu cầu chúng tôi, trong đó có Bộ Công thương, Bộ Tài chính, các bộ có liên quan phải rất thận trọng. Bởi vì mặt hàng điện là mặt hàng hết sức nhạy cảm như tôi đã báo cáo. Xin báo cáo với ĐBQH như vậy, chắc là đại biểu cũng chia sẻ nội dung này. Tuy nhiên, hôm nay tiếp thu ý kiến của đại biểu, chúng tôi sẽ nghiên cứu thật kỹ để làm sao trong lộ trình đã được Thủ tướng phê duyệt về thị trường điện, nếu có điều kiện rút ngắn được phân khúc nào thì sẽ cố gắng.

Quay trở lại đầu trang