Khai mạc Phiên họp thứ Tám của UBTVQH

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng khai mạc Phiên họp thứ Tám của UBTVQH           Ảnh: Lâm Hiển

Sáng 4.5, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, UBTVQH đã khai mạc Phiên họp thứ Tám.

Tiếp đó, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, UBTVQH đã cho ý kiến về phương án phân bổ 5.500 tỷ đồng vốn trái phiếu Chính phủ cho một số dự án thuộc lĩnh vực thủy lợi và bổ sung thêm 5 dự án mới vào danh mục các dự án, công trình sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2011 – 2015; cho ý kiến về mục tiêu, nhiệm vụ, thời gian thực hiện và nguồn lực cụ thể của các dự án thành phần thuộc từng Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2011 - 2015

Theo Báo cáo của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh trình bày, Chính phủ đề nghị phân bổ 4.378 tỷ đồng cho 18 dự án, trong đó, phân bổ 1.940 tỷ đồng cho các công trình thủy lợi do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý và 2.438 tỷ đồng cho các công trình thủy lợi do địa phương quản lý. Nguồn vốn 1.122 tỷ đồng dự kiến sẽ được bổ sung cho dự án Ngàn Trươi – Cẩm Trang, Hà Tĩnh để hoàn thành một số công trình chính và đền bù, tái định cư. Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, với phương án phân bổ này, nguồn vốn trái phiếu Chính phủ sẽ được tập trung đầu tư cho 19 dự án thủy lợi lớn, trọng điểm ở các vùng, thực hiện đầu tư đồng bộ giữa hệ thống đập, hồ đầu mối với hệ thống kênh, mương để phát huy hiệu quả đầu tư theo Nghị quyết số 473 của UBTVQH.

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách Phùng Quốc Hiển trình bày, cơ bản tán thành đề nghị của Chính phủ về việc bố trí vốn cho các công trình thủy lợi lớn, trọng điểm có ý nghĩa quan trọng đối với thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, tăng năng lực tưới tiêu, phục vụ ngăn lũ và nuôi trồng thủy sản, ngăn mặn, cấp nước sinh hoạt cho các vùng dự án do các dự án này đáp ứng đủ các tiêu chí phân bổ vốn trái phiếu Chính phủ được nêu trong Nghị quyết 473 của QH Khóa XIII. Tuy nhiên, Ủy ban Tài chính và Ngân sách không tán thành việc dành 1.122 tỷ đồng cho dự án Ngàn Trươi – Cẩm Trang, Hà Tĩnh. Bởi lẽ, dự án này chưa đủ căn cứ pháp lý để phân bổ vốn đầu tư, nếu có phân bổ cũng chỉ dừng lại ở việc giao kế hoạch, không giải ngân được.

Các Ủy viên UBTVQH cơ bản tán thành phương án phân bổ theo đề xuất của Chính phủ và nhất trí quan điểm của cơ quan thẩm tra về việc tạm dừng chưa phân bổ nguồn vốn 1.122 tỷ đồng cho dự án Ngàn Trươi – Cẩm Trang, Hà Tĩnh, sau khi dự án này hoàn tất các thủ tục pháp lý, làm rõ quy mô vốn, thời hạn, khả năng hoàn thành sẽ trình UBTVQH xem xét, quyết định sau.

Cũng theo Báo cáo của Chính phủ, Chính phủ đề nghị UBTVQH bổ sung 5 dự án mới vào Danh mục các dự án sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2011 - 2015 gồm: dự án cầu Năm Căn, tỉnh Cà Mau, thuộc dự án đường Hồ Chí Minh do Bộ Giao thông - Vận tải quản lý; dự án cầu Kim Xuyên, Tuyên Quang; dự án đầu tư xây dựng công trình nhà ở sinh viên của trường Đại học Trà Vinh; dự án bệnh viện ung bướáu thành phố Đà Nẵng và 5 dự án thành phần thuộc dự án đường ven biển Ninh Thuận. Cơ bản nhất trí về tính chất quan trọng, cần thiết của cả 5 dự án này, nhưng nhiều Ủy viên UBTVQH cho rằng, Báo cáo của Chính phủ chưa thực sự thuyết phục. Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện băn khoăn, Nghị quyết 12 của QH vừa được ban hành tháng 11.2011 đã nêu rất rõ: không bổ sung danh mục dự án mới, công trình sử dụng trái phiếu Chính phủ trong giai đoạn 2011 – 2015. Trước đó, tại Báo cáo số 209 ngày 16.10.2011 Chính phủ cũng đã nêu rất rõ là sẽ không bổ sung danh mục dự án mới. Từ khi Nghị quyết 12 được ban hành đến nay mới được 5 tháng, Chính phủ đã đề nghị bổ sung thêm 5 dự án, công trình nữa. Vậy đến cuối năm nay, sang năm 2013, 2014, 2015 có tiếp tục bổ sung dự án, công trình nào nữa hay không? Trong khi đó, với 5 dự án đề nghị bổ sung lần này, Chính phủ cũng chưa trả lời được cho QH là tại sao lại cần phải bổ sung 5 dự án này mà không phải là các dự án khác? Chính phủ dựa vào những tiêu chí nào để chọn ra 5 dự án này?... Có cùng quan điểm này, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’Sor Phước cho rằng, trên thực tế, có nhiều dự án, công trình khác còn quan trọng hơn 5 dự án này. Cần báo cáo với QH thật rõ ràng các tiêu chí lựa chọn các dự án này để bổ sung vào Danh mục; thậm chí, có những dự án nào được các bộ, ngành, địa phương đề xuất bổ sung vào danh mục dự án sử dụng vốn trái phiếu Chính phủ giai đoạn 2011 – 2015 cũng cần báo cáo để QH biết, xem xét và quyết định.

Kết luận nội dung này, Phó chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nhấn mạnh: trên thực tế, 5 dự án mà Chính phủ đề xuất đều không trái với chủ trương đầu tư của Đảng và Nhà nước, song lại chưa có trong danh mục dự án đầu tư mà QH cho phép. UBTVQH cũng không thể quyết nội dung nào trái với Nghị quyết của QH. Do đó, Chính phủ cần giải trình thật rõ lý do cần thiết phải bổ sung các dự án này, tiêu chí lựa chọn các dự án này như thế nào... để báo cáo với QH.

Về Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2011 - 2015, Báo cáo của Chính phủ nêu rõ, năm 2011, có 15 Chương trình với tổng số 78 dự án và đề án thành phần. Nhưng từ năm 2012, sau khi thực hiện rà soát danh mục các chương trình, dự án đã thu gọn còn 67 dự án và đề án thành phần. Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Tài chính và Ngân sách cơ bản nhất trí với mục tiêu, nhiệm vụ và danh mục các dự án thành phần của từng Chương trình mục tiêu quốc gia tại Báo cáo của Chính phủ. Tuy nhiên, còn nhiều mục tiêu của các Chương trình chưa rõ ràng, chưa lượng hóa được các mục tiêu đã đề ra; nhiều dự án thành phần ở một số Chương trình chưa có sự liên kết với mục tiêu chung, thiếu gắn kết với nhau; nguồn lực bố trí còn dàn trải, nhiều khoản chi sự nghiệp còn chồng chéo với chi thường xuyên của các Bộ, ngành và địa phương. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị, cần xem xét, loại bỏ một số dự án thành phần như dự án Nâng cao năng lực truyền thông, giám sát, đánh giá và thực hiện Chương trình của 13 Chương trình mục tiêu quốc gia; loại bỏ một số nội dung cụ thể của dự án thành phần chưa thực sự cần thiết như: nội dung về tư vấn, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm đối tượng đặc thù của Chương trình Dân số, Kế hoạch hóa gia đình, nội dung về hoàn thiện hệ thống pháp lý, quy chuẩn kỹ thuật của Chương trình Vệ sinh an toàn thực phẩm...

Cũng theo Ủy ban Tài chính và Ngân sách, việc Báo cáo của Chính phủ mới chỉ đưa ra thời gian thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trong cả giai đoạn 2011 -  mà chưa nêu rõ mốc thời gian hoàn thành mục tiêu cụ thể của từng Chương trình là chưa đạt yêu cầu. Cần làm rõ thời gian kết thúc của từng chương trình để huy động nguồn lực thực hiện hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng cho rằng, nguồn lực tài chính của một số Chương trình vừa qua còn bố trí tương đối dàn trải. Song, báo cáo của Chính phủ vẫn chưa xác định rõ các tiêu chí, định mức và phương án phân bổ nguồn lực tổng thể. Điều này sẽ gây khó khăn cho việc phân bổ nguồn lực trong từng năm cũng như cho từng chương trình trong một giai đoạn cụ thể.

Buổi chiều, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, UBTVQH cho ý kiến về phương án phân bổ, sử dụng số dư dự toán chi ngân sách và vượt thu ngân sách Trung ương năm 2011.

Theo Tờ trình của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ trình bày, nguồn vượt thu và dư dự toán chi ngân sách Trung ương trong năm 2011 là 59.042 tỷ đồng. Đối với nguồn dư dự toán chi của ngân sách Trung ương, Chính phủ dự kiến phân bổ cho hai nhiệm vụ gồm: cấp bù chênh lệch lãi suất năm 2011 cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Ngân hàng Chính sách xã hội; bổ sung kinh phí mua bù lương thực dự trữ quốc gia đã xuất cứu trợ, viện trợ trong năm 2010 và 2011. Đối với nguồn vượt thu ngân sách Trung ương, Chính phủ dự kiến sẽ dành 80,3% nguồn vượt thu chi cho giảm bội chi ngân sách Nhà nước, tăng chi trả nợ; chi chuyển nguồn để bảo đảm cân đối cho ngân sách Nhà nước năm 2012. Nguồn vượt thu còn lại sẽ thưởng vượt thu và bù giảm thu cân đối ngân sách địa phương do nguyên nhân khách quan; thực hiện các dự án khắc phục bão lụt cấp bách; hỗ trợ người có công với cách mạng cải thiện nhà ở; bổ sung kinh phí cho bộ, cơ quan Trung ương; hỗ trợ các địa phương trọng điểm thu đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; hỗ trợ các địa phương khó khăn thực hiện các dự án cấp bách.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách Phùng Quốc Hiển nêu rõ, để bảo đảm tính minh bạch, công bằng, hợp lý thì việc phân bổ phải tuân thủ quy định của Luật Ngân sách Nhà nước; xây dựng các tiêu chí phân bổ cụ thể; ưu tiên chi cho lĩnh vực an ninh, quốc phòng, các tỉnh khó khăn ở vùng sâu, vùng xa. Việc phân bổ vốn đầu tư phải tập trung, tránh dàn trải; ưu tiên bổ sung vốn cho các dự án, công trình cấp bách, cần thiết thuộc lĩnh vực giao thông, thủy lợi có khả năng hoàn thành trong năm 2012 và 2013 không nằm trong danh mục các công trình đã được hỗ trợ từ ngồn vốn trái phiếu Chính phủ. Ủy ban Tài chính và Ngân sách đề nghị cân nhắc không bố trí khoản kinh phí bù giảm thu cân đối ngân sách địa phương trong năm 2011 do nguyên nhân khách quan cho 8 địa phương. Bởi việc bố trí nguồn tăng thu ngân sách Trung ương để bù hụt thu cho các địa phương là chưa phù hợp với quy định tại Điều 59 của Luật Ngân sách Nhà nước. Đồng tình với quan điểm này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đề nghị, Bộ Tài chính cần báo cáo nguyên nhân vì sao phải bù hụt thu ngân sách cho các tỉnh Vĩnh Phúc, Quảng Ngãi trong khi đây là những địa phương vốn có thu ngân sách khá. Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai cho rằng, việc sử dụng ngân sách Trung ương để bù hụt thu cho ngân sách địa phương đã có tiền lệ, trong khi đó, nền kinh tế nước ta liên tục khó khăn từ năm 2008 đến nay. Do đó, cũng nên cân nhắc bố trí khoản kinh phí hỗ trợ này để giúp các địa phương thực hiện những chính sách an sinh xã hội, đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở trên địa bàn.

Đối với nguồn vượt thu ngân sách Trung ương, Chính phủ đề nghị dành 9.100 tỷ đồng để giảm bội chi ngân sách Nhà nước trong năm 2011. Như vậy, tỷ lệ bội chi so với GDP thực tế thực hiện là 4,4%, giảm 0,9% so với mức 5,3% được QH quyết định. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho rằng, Luật Ngân sách Nhà nước quy định nguyên tắc sử dụng số tăng thu, vượt chi ngân sách Trung ương gồm: để giảm bội chi, tăng chi trả nợ, tăng chi đầu tư phát triển, tăng dự phòng ngân sách… Do đó, vấn đề giảm bội chi cần được đặt lên hàng đầu khi sử dụng nguồn vốn này. Đồng thời, tại Nghị quyết của QH phê duyệt dự toán ngân sách năm 2012 cũng quy định dành 30% vượt thu để giảm bội chi ngân sách cho năm 2011. Như vậy, về nguyên tắc, cần dành 17.000 tỷ đồng từ nguồn vượt thu ngân sách Trung ương để dành cho giảm bội chi ngân sách trong năm 2011. Song, nhiều Ủy viên UBTVQH cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế đã có dấu hiệu giảm phát, nhiều mục tiêu chi cấp bách khác cần được cấp vốn thực hiện thì việc dành vốn để giảm bội chi năm 2011 như đề xuất của Chính phủ là phù hợp.

Tiếp đó, dưới sự điều khiển của Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH cho ý kiến về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2013, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012 và nhiệm kỳ QH Khóa XIII.

Dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2013 gồm 30 dự án luật, 3 dự án pháp lệnh trong Chương trình chính thức và 17 dự án luật trong Chương trình chuẩn bị. Đối với Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Khóa XIII, UBTVQH đề nghị QH cho bổ sung dự án Luật Đầu tư (sửa đổi), dự án Luật Doanh nghiệp (sửa đổi), dự án Luật Ban hành quyết định hành chính. Nhiều Ủy viên UBTVQH đề nghị cần cân nhắc việc thông qua các dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều tại một kỳ họp. Cụ thể, các dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội khó có thể thông qua tại một kỳ họp vì hiện nay quan điểm mới của Nhà nước về bảo hiểm xã hội chưa được xác định rõ ràng. Hay dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú cũng khó có thể thông qua tại một kỳ họp vì vấn đề cư trú rất phức tạp, có sự khác biệt giữa các vùng miền nên cần tổng kết toàn diện để có sửa đổi phù hợp, không thể chỉ dựa vào đặc điểm của khu vực đô thị để xây dựng quy định pháp luật.