Kinh nghiệm quốc tế trong phát triển đô thị thông minh

Cơ hội và thách thức

09:14 | 13/10/2019
Phát triển đô thị thông minh mang lại hiệu quả nhiều mặt, nhưng cũng cho thấy những thách thức và nguy cơ tiềm ẩn đối với cuộc sống của người dân và hoạt động của đô thị nếu thực hiện thiếu bài bản.

Phát triển đô thị thông minh mang lại hiệu quả tích cực trên nhiều khía cạnh cho khu vực đô thị. Theo tính toán của Telefónica (Tây Ban Nha), một đô thị thông minh có thể tiết kiệm được 15% lượng nước tiêu thụ, giảm được 10% lượng điện tiêu thụ, giảm 17% lượng khí thải CO2 và giảm gần 25% nhu cầu giao thông vận tải. Nguồn thu từ thành phố thông minh cũng đầy hứa hẹn, dù chi phí đầu tư cho đô thị thông minh không hề nhỏ. Năm 2010, chi phí đầu tư cho các dự án phát triển đô thị thông minh trên toàn thế giới lên đến 8 tỷ USD và dự kiến đến năm 2020 sẽ là 108 tỷ USD. Theo báo cáo mới nhất của công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu thế giới Zion Market Research, doanh thu từ thị trường đô thị thông minh dự kiến sẽ tăng lên khoảng 2.700 tỷ USD vào năm 2024.

Đô thị thông minh hiện đang được kỳ vọng như là giải pháp nhiệm mầu cho tất cả các vấn đề của đô thị. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo, đây hoàn toàn không phải giải pháp “toàn năng”, dù có thể là giải pháp có nhiều ưu điểm hơn so với các mô hình phát triển đô thị trước đây.

Không cần bàn cãi, đô thị thông minh đang là một trong những thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực chính sách và quy hoạch đô thị. Có rất nhiều sự hưởng ứng nhiệt tình và lạc quan về phát triển đô thị thông minh, khi đây được coi là giải pháp triển vọng giúp giải quyết các thách thức đô thị hóa, cho phép phát triển kinh tế và tăng trưởng đô thị, đồng thời thúc đẩy sự bền vững của cộng đồng. Tuy nhiên, trên thực tế, mô hình đô thị thông minh cũng tiềm ẩn hạn chế cần phải thận trọng khi xem xét áp dụng vì các lý do: Mô hình phát triển đô thị thông minh không phải lúc nào cũng đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu; tham vọng xây dựng các đô thị mới, hiện đại, tích hợp công nghệ có thể khiến chính quyền thành phố dễ dàng xem nhẹ, thậm chí bỏ rơi các khu đô thị hiện hữu; nguy cơ mất an ninh và các nguy cơ tiềm ẩn do lộ thông tin cá nhân…

Sự phát triển và triển khai công nghệ thông tin ngày càng tăng trong cơ sở hạ tầng của các thành phố đã làm tăng sự quan tâm đến các thành phố thông minh. Mục tiêu dài hạn của một thành phố thông minh là nâng cao chất lượng dịch vụ cung cấp cho công dân và cuối cùng là cải thiện chất lượng cuộc sống của họ. Tuy nhiên, việc kết hợp công nghệ thông tin - truyền thông mở ra nhiều vấn đề về bảo mật và quyền riêng tư tại các thành phố thông minh, cùng với những người sống trong đó. Quản lý và khai thác dữ liệu là một trong những thách thức lớn đặt ra trong phát triển đô thị thông minh. Nguồn dữ liệu cho thành phố thông minh được thu thập thông qua các hệ thống thông minh. Nếu người vận hành và khai thác các hệ thống thông minh này là lĩnh vực tư nhân thì quyền sở hữu và khai thác các dữ liệu thu thập được, cũng như vấn đề bảo đảm an toàn thông tin cá nhân là câu hỏi cần được đặt ra.

Ngày nay, những người ủng hộ phát triển các đô thị thông minh đang xem xét kỹ hơn về an ninh của các đô thị thông minh và cách chế tạo các thiết bị có thể bảo đảm các đô thị của chúng ta an toàn và được bảo vệ ngay cả khi chúng thông minh hơn. Những thách thức an ninh mạng trong tương lai sẽ ngày càng lớn hơn và khác biệt nhiều so với những thách thức mà chúng ta đối diện ngày nay. Khi các thiết bị thông minh sinh sôi nảy nở và các lỗ hổng bảo mật xuất hiện ngày càng lớn hơn, cần phải đảm bảo rằng các thành phố chúng ta đang xây dựng, cho dù có thông minh đến đâu - cũng phải được bảo đảm an toàn.

N.Khánh