Xã hội hóa cung ứng dịch vụ sự nghiệp công

Chậm ủy quyền cho các tổ chức xã hội

08:08 | 21/08/2019
Ủy quyền, chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức xã hội là giải pháp hữu hiệu để mở rộng cung ứng dịch vụ công theo hướng đề cao tính phục vụ và không chạy theo lợi nhuận. Tuy nhiên việc triển khai hiện gặp nhiều khó khăn.

Kết quả hạn chế

Chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức xã hội không phải là vấn đề mới nhưng luôn mang tính thời sự và chưa đạt được kết quả như mong muốn, TS. Phan Tùng Mậu, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhận xét trong một hội thảo về nội dung này diễn ra mới đây. Cho đến nay, nhiều hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cũng chưa tiếp cận được với dịch vụ công.

Cùng quan điểm, ông Phạm Sỹ Danh, Chủ tịch Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam cho rằng, hơn 10 năm qua Chính phủ có nhiều cơ chế, chính sách để thúc đẩy chuyển giao dịch vụ công cho các tổ chức xã hội nhằm giảm áp lực đối với Nhà nước nhưng việc chuyển giao còn kéo dài, kết quả hạn chế, nhất là trong lĩnh vực giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo… Nguyên nhân là cơ chế chính sách không rõ ràng dẫn đến nhiều tổ chức lợi dụng dịch vụ công để mưu cầu lợi ích khác. Bên cạnh đó, khi giao nhiệm vụ lại không đồng bộ kèm theo các cơ chế về quản lý tài chính, bảo đảm kinh phí để thực hiện các dịch vụ. Nhận thức về việc chuyển giao dịch vụ công của một số tổ chức, đơn vị vẫn còn yếu, lúng túng.

Thay đổi phương thức hỗ trợ của Nhà nước

Để tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội vào lĩnh vực cung ứng dịch vụ công, Nhà nước cần hỗ trợ, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức này có thể phát huy được vai trò và năng lực của mình phục vụ các lợi ích chung, thiết yếu cho xã hội. Cụ thể, theo PGS.TS. Lê Chi Mai, Hội Khoa học hành chính Việt Nam, các tổ chức xã hội khi tham gia cung ứng dịch vụ công, cần được Nhà nước ưu đãi về chính sách thuế và tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất (cho thuê đất...). Quy định mức thuế thu nhập doanh nghiệp có ưu đãi đối với các tổ chức xã hội cung ứng các dịch vụ công thiết yếu không vì lợi nhuận. Việc cho thuê đất hay cơ sở vật chất đối với các tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công được thực hiện theo hợp đồng thuê đất với mức giá hợp lý, thời gian cho thuê phù hợp. Nhà nước cũng khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội trong cung ứng dịch vụ công thông qua đấu thầu cung ứng dịch vụ từ nguồn ngân sách của Nhà nước. Vì vậy, cần có quy định rõ ràng các loại dịch vụ công chỉ áp dụng phương thức đấu thầu để tạo cơ hội cạnh tranh bình đẳng và lựa chọn các nhà cung cấp dịch vụ chất lượng và hiệu quả.

TS. Tạ Ngọc Hải, Viện Khoa học tổ chức nhà nước, Bộ Nội vụ cho rằng, cần sử dụng tối đa cơ chế thị trường trong cung cấp dịch vụ công, không nên quản lý theo kiểu “trói buộc”. Phải đổi mới các phương thức tài trợ của Nhà nước, áp dụng nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí trong cung ứng dịch vụ sự nghiệp công, áp dụng chính sách huy động nguồn lực của xã hội tham gia cung ứng dịch vụ cũng như hỗ trợ các đối tượng chính sách tiếp cận dịch vụ công. Cần thống nhất quan điểm đổi mới thể chế, để việc tổ chức và cung ứng dịch vụ sự nghiệp công được thực hiện theo các nguyên tắc cơ bản của thị trường.

Ông Tạ Ngọc Hải cho rằng, nên sửa đổi, bổ sung  một số chính sách trong đó thể hiện quan điểm, các loại hình, hình thức chuyển giao dịch vụ công như: Nhà nước bán một phần hoặc toàn bộ tài sản của doanh nghiệp nhà nước cung ứng dịch vụ công cho tư nhân hoặc một tập thể. Nhà nước bán một phần cổ phần của doanh nghiệp nhà nước cung ứng dịch vụ công ra ngoài xã hội. Nhà nước cho thuê doanh nghiệp cung ứng dịch vụ công đối với tư nhân hoặc tập thể; khoán kinh doanh cung ứng dịch vụ công cho tư nhân hoặc tập thể; ký hợp đồng hoặc đơn đặt hàng đối với các doanh nghiệp hoặc tổ chức trong việc cung ứng dịch vụ công theo yêu cầu của Nhà nước. Cùng với đó, cho phép các doanh nghiệp hoặc tổ chức tư nhân tham gia vào các lĩnh vực cung ứng dịch vụ công và chịu sự quản lý của Nhà nước thông qua luật pháp.

Hạnh Nhung