Kỳ thi THPT Quốc gia

Thay đổi cách dạy và học thì mới ý nghĩa

08:08 | 27/07/2019
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại buổi làm việc với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ sáng 26.7, Kỳ thi THPT Quốc gia 2019 được tổ chức cơ bản nghiêm túc, khắc phục được những sai sót năm ngoái. Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng, không chỉ nhằm bảo đảm kết quả trung thực, khách quan, công bằng, các kỳ thi tiếp theo đòi hỏi hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học.

Chưa thực sự như mong muốn

Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, năm 2019, cả nước có 887.104 thí sinh đăng ký dự Kỳ thi THPT Quốc gia, được tổ chức tại 1.980 điểm thi với 38.050 phòng thi. Tỷ lệ thí sinh dự thi đạt trên 99%. Tỷ lệ thí sinh đăng ký dự thi để lấy kết quả xét tuyển vào ĐH, CĐ chiếm khoảng 70,2%. Kết quả tốt nghiệp THPT của cả nước đạt 94,06%, có sự khác biệt giữa các địa phương, vùng miền. Năm nay, hệ thống phần mềm quản lý thi và tuyển sinh đã được cải tiến để tăng cường tính bảo mật, bảo đảm chấm thi chính xác, ngăn ngừa sự can thiệp với mục đích tiêu cực, và có sự tham gia của cán bộ, giảng viên trường ĐH, nên quy trình khá chặt chẽ. Hiện các khâu coi thi, chấm thi đã hoàn thành, đang tiến hành phúc khảo, xử lý kết quả thi để chuẩn bị xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ...


Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Ngô Thị Minh phát biểu tại buổi làm việc 
Ảnh: Ng. Phương

Tại buổi làm việc, Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ và các chuyên gia ghi nhận sự nỗ lực, cố gắng của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc tổ chức kỳ thi năm 2019. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Phạm Tất Thắng cho rằng, sau kỳ thi 2018, những điểm yếu, bất cập trong công tác tổ chức đã được nhận diện một cách đầy đủ, chính xác và được Bộ xử lý trong kỳ thi năm nay. Đến thời điểm này, về cơ bản đã thấy kết quả khá tốt: Tổ chức một kỳ thi an toàn (chưa có sự cố đặc biệt), phản ánh chất lượng dạy và học, mặt bằng giáo dục phổ thông ở các địa phương. Kết quả đó cũng là căn cứ xét tuyển ĐH, CĐ.

Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Phạm Tất Thắng cũng băn khoăn, nếu nói Kỳ thi THPT Quốc gia đã thực sự như chúng ta mong muốn hay chưa, thì có lẽ là chưa. Mục tiêu kỳ thi này gọi tắt là 2 trong 1, nhằm giảm áp lực cho phụ huynh và học sinh, giảm tốn kém chi phí cho xã hội, phụ huynh. Kỳ thi năm nay, tính khách quan tăng, nhưng dư luận lại cho rằng tốn kém khi huy động 5 vạn cán bộ, giảng viên từ 216 trường ĐH, CĐ tham gia phối hợp tổ chức kỳ thi... Làm sao để kỳ thi có sự giám sát chéo, nhưng đỡ tốn kém, phát huy vai trò của các địa phương là điều cần quan tâm.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng cho rằng, hiện nay các trường bắt đầu tuyển sinh, nhưng cơ sở giáo dục nghề nghiệp khó tìm học sinh, trong hoàn cảnh trường ĐH, CĐ mọc ra như nấm. Do đó, Kỳ thi THPT Quốc gia phải hướng tới phân luồng và có sự chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa 2 cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp để tạo thuận lợi cho tuyển sinh ĐH, CĐ và giáo dục nghề nghiệp.

Phải tác động đến hoạt động dạy và học

 Về định hướng tổ chức Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2020 và các năm tiếp theo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất giữ ổn định đến khi áp dụng đầy đủ chương trình giáo dục phổ thông mới. Cùng với việc hoàn thiện Kỳ thi THPT Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xây dựng, công bố định hướng đổi mới thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, CĐ phù hợp với chương trình, sách giáo khoa phổ thông mới theo hướng tăng cường phân cấp cho địa phương và tăng quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học trong tuyển sinh.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Hoàng Thị Hoa, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiên cứu xem 5 năm vừa qua, các thí sinh đạt điểm cao của Kỳ thi THPT Quốc gia, khi học tại trường ĐH, CĐ có chất lượng ra sao. Không vì một kỳ thi “êm ả” để khẳng định sẽ tiếp tục duy trì ổn định kỳ thi này.

Chống gian lận, tiêu cực trong thi cử rất quan trọng và đã được tập trung giải quyết trong kỳ thi năm nay. Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến, nếu không đặt mục tiêu thi để đánh giá chất lượng giáo dục thì sẽ khiến việc dạy và học trở nên đối phó. Theo Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội Nguyễn Tùng Lâm: “Phải đặt mục tiêu của Kỳ thi THPT Quốc gia là điều chỉnh việc dạy và học. Do vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đánh giá thêm về kết quả của kỳ thi này tác động đến việc dạy và học ra sao. Bên cạnh đó, không nên để những môn như Lịch sử, Tiếng Anh điểm quá thấp. Kiến thức khoa học lịch sử dài, nhiều, tản mạn, ra đề thi cũng khó, nhưng phải hướng tới tư duy gắn kiến thức với thực tiễn, không phải “đếm” kiến thức học sinh học được là bao nhiêu. Hoặc với môn tiếng Anh, nếu cứ thi như vậy thì học sinh vẫn dốt ngoại ngữ, bởi học sinh chỉ học để thi chứ không phải phát triển ngôn ngữ. Qua kỳ thi, cách học ngoại ngữ ở phổ thông phải hoàn toàn thay đổi thì mới có ý nghĩa...”.

Nhà giáo Nguyễn Phương Sửu, cựu giảng viên chính Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội bổ sung, nếu chương trình học và trọng tâm bài thi môn Lịch sử tiếp tục như hiện tại, chắc chắn nhiều thí sinh sẽ càng mất hứng thú với học môn này...

Chuẩn bị cho các năm tiếp theo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ngô Thị Minh kiến nghị, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải xem xét thấu đáo: Có cần tiếp tục duy trì kỳ thi 2 trong 1 không? Quy định điểm sàn như thế nào để bảo đảm phân luồng, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa...? Từ đó điều chỉnh việc dạy và học theo hướng phát triển năng lực và phát triển toàn diện học sinh.

Ngọc Phương