Chính sách và cuộc sống

Cần quyết sách mạnh!

09:52 | 15/04/2019
Thủ tục, cơ chế, chính sách gì cũng con người đặt ra, con người thực hiện! Điều hành kinh tế - xã hội của đất nước có nhịp nhàng, trôi chảy hay không, đâu khác là chỉ đạo của Chính phủ và sự vào cuộc của các bộ ngành, chính quyền địa phương.

Chỉ chuyện giải ngân quá chậm ở các dự án lớn đang là vấn đề rất nóng, nhưng vì sao bộ nọ cứ đá quả bóng sang ngành kia? Bao nhiêu hội thảo, họp bàn để tháo gỡ cái “nút thắt” giải ngân chậm, nhưng xem ra vẫn chưa có những quyết sách đủ mạnh. Đã thấy dấu hiệu né trách nhiệm, sợ trách nhiệm ở ngay các bộ, ngành. Đã phơi ra những điểm nghẽn, những nút thắt không đáng có trong câu chuyện giải ngân chậm vốn đầu tư công khi người đứng đầu Chính phủ nghe các bộ ngành tranh luận và lãnh đạo TP Hồ Chí Minh giãi bày cái khó của mình về dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Đó là vướng mắc trong thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư nên số vốn còn lại trong kế hoạch vốn trung hạn đã không được bố trí.

Hóa ra vốn không thiếu, vốn “nằm kho” trong khi dự án như đứng trên đống lửa! Hóa ra chính con người đang tự buộc tay nhau bằng thủ tục, bộ nọ tự làm khó ngành kia! Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đề nghị Thủ tướng chấp thuận cho phép được tạm ứng từ ngân sách trung ương 2.158 tỷ đồng. Nếu ngân sách Trung ương không thể tạm ứng thì Chính phủ chấp thuận cho UBND thành phố được tạm ứng ngay từ ngân sách của thành phố. Đó là một kiến nghị hợp lý từ cơ sở. Bởi dự án càng chậm trễ, người dân càng quá khổ với bụi, với tắc đường khi các “lô cốt” rào chắn để thi công giăng ra.

Nhìn dài xa hơn, nếu dự án cứ nhôi nhai lê thê, không chỉ chi phí, vốn đầu tư sẽ tiếp tục đội thêm lên mà ảnh hưởng lớn đến hình ảnh môi trường đầu tư. Liệu có giật mình không khi các nhà đầu tư nhìn vào cách hành xử của các bộ, ngành mà họ phát sợ? Nhưng lạ một điều Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng lại “bật ra” con số ngân sách trung ương liên quan đến dự án chỉ còn có 800 tỷ đồng nên phần còn lại đề nghị TP Hồ Chí Minh tạm ứng và thẩm quyền thuộc lãnh đạo thành phố! Mới thấy khi người đứng đầu Chính phủ khảo sát tận công trình, nghe đến tận cùng của câu chuyện thì cái “điểm nghẽn, nút thắt” của giải ngân chậm lại chính từ việc các bộ, ngành cứ “nói qua nói lại” với nhau mà chưa thật sự thấy rõ trách nhiệm của chính mình?

Mới hay tình trạng họp bàn xong để đấy. Thêm hiểu tình trạng đẩy đưa trách nhiệm, né trách nhiệm, sợ sai ở cả chính tư duy vĩ mô các bộ, ngành.

Không chỉ một dự án metro số 1 Suối Tiên - Bến Thành  bị nghẽn tắc về vốn đâu. Nhìn ra cả nước, nhất là nhìn về 2 thành phố lớn Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, không ít các dự án cũng đang trong cảnh nghẽn tắc này. Đó chính là những điểm nghẽn hạ tầng, nghẽn trong các thủ tục bồi thường, giải phóng mặt bằng, nghẽn trong giá cả đền bù với đủ các thủ tục vô lý, phi lý ai cũng nhìn ra nhưng vẫn chưa quyết liệt bứt bỏ đi. Rõ ràng dự án metro số 1 Suối Tiên - Bến Thành cần tiền, cần vốn. Vốn trung ương sao không rót thẳng xuống đi mà cứ đợi, cứ chờ đến bao giờ mới đủ? Nếu đợi chờ thì sao không “quyết” chuyển ngay vốn từ các dự án khác chưa dùng đến cho đủ theo yêu cầu của dự án này mà QH đã phê duyệt cho phép?

Phải đến thẳng thực tiễn mới biết thực tiễn cần gì. Còn cứ chỉ ngồi trụ sở họp, và họp, họp xong chẳng ai quyết thì họp làm cái gì cho tốn công sức, thời gian. Bộ nọ, ngành kia cứ nói qua nói lại đó chính là một thứ bệnh thờ ơ quan liêu, giấy tờ. Đó chính là tư duy cố bám vào câu chữ văn bản mà không chịu thoát ra. Đến nỗi Thủ tướng Chính phủ phải thốt lên: Tất cả các đồng chí ngồi đây đều phải xuống công trường để thấy “sức nóng” của vấn đề! Chỉ có xuống thực tế, chỉ có gần dân, nghe dân mới thấy người dân kêu trời về các dự án đường sắt trên cao chắn rào, quây lô cốt, nhưng thi công quá ỳ ạch gây cho dân khổ thế nào?

Cơ chế, thể chế gì cũng do con người đặt ra và chính con người thực hiện! Tại sao lại sợ thể chế, cơ chế? Cần chỉ thẳng đó là tâm thế sợ sai, sợ trách nhiệm nên giữ thế thủ an toàn. Những cán bộ được trao quyền mà cứ lửng lơ nửa vời, hành động mờ nhạt hãy tự soi mình xem có xứng là “công bộc” của dân không? Nói không thiếu tiền, mà để các dự án như đứng trên đống lửa vì chờ vốn, đợi vốn như dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên thì các bộ ngành không thể đứng ngoài vòng trách nhiệm!

Đăng Quang