Kỳ họp thứ Năm, Quốc hội Khóa XIV:

Thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học

18:05 | 12/06/2018
Chiều 12.6, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, QH làm việc tại Hội trường, thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học (GDĐH).
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng điều hành Phiên họp chiều 12.6
Ảnh: Quang Khánh

Nên chọn những vấn đề căn cơ nhất để sửa đổi, bổ sung

Các ĐBQH Nguyễn Thị Lan (Hà Nội), Đinh Thị Phương Lan (Quảng Ngãi), Hồ Thanh Bình (An Giang) nhất trí cho rằng, Luật GDĐH 2012 là luật chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh cho việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo chuyển biến tích cực cả về tư duy và nhận thức với công tác này, góp phần cung cấp nguồn nhân lực phục vụ cho quá trình phát triển KT-XH thời gian qua. Tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ rõ, môi trường pháp lý nước ta trong thời gian qua có nhiều bước tiến cao, với việc ban hành Hiến pháp 2013, và thực hiện điều chỉnh, ban hành mới những luật liên quan. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung kịp thời Luật GDĐH hiện hành để phù hợp với tình hình thực tiễn, đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan là cần thiết. Yêu cầu đặt ra, theo ĐB Nguyễn Thị Lan, đó là “việc sửa đổi, bổ sung luật hiện hành phải trên tinh thần tiếp tục nâng cao chất lượng GDĐH, đồng thời đẩy mạnh tiến trình hội nhâp sâu rộng hơn vào hệ thống giáo dục thế giới, nhưng vẫn bảo đảm nền GDĐH nhân bản, khai sáng, và mang đậm cốt cách Việt”.  

ĐBQH Hồ Thanh Bình (An Giang)  Ảnh: Quang Khánh

Một trong những điểm đáng ghi nhận của bản dự thảo Luật trình QH lần này, đó là đã có những bước tiến quan trọng về cách tiếp cận, tư tưởng chỉ đạo, phản ánh tư duy mới về nâng cao chất lượng GDĐH, thể chế hóa rõ nét hơn quan điểm “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục” của Đảng, Nhà nước. Tuy nhiên, một số đại biểu cũng cho rằng, “hồn cốt” của dự thảo vẫn là Luật GDĐH năm 2012, và chỉ làm rõ, phát triển hơn một số chính sách được đặt nền móng từ Luật hiện hành. Do đó, không nên coi đây là luật mới, luật sửa đổi toàn diện, mà chỉ là sửa đổi, bổ sung môt số điều của Luật hiện hành.

ĐBQH Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp) Ảnh: Quang Khánh

Ở góc độ khác, các ĐBQH Nguyễn Thị Mai Hoa (Đồng Tháp), Phùng Đức Tiến (Hà Nam), Nguyễn Tuấn Anh (Bình Phước)... cho rằng, Ban soạn thảo nên chọn những vấn đề căn cơ nhất để sửa đổi, bổ sung, nhằm tạo động lực phát triển cho GDĐH. Theo ĐB Nguyễn Thị Mai Hoa, dù quyền tự chủ của các trường đại học là vấn đề then chốt, được nhấn mạnh trong dự thảo Luật, song vẫn cần làm rõ nội hàm, nội dung, phương thức, các tiêu chí và điều kiện để các trường tự chủ. Đồng tình với quan điểm này, một số đại biểu cũng chỉ rõ, việc thực hiện quyền tự chủ của các trường đại học trong thực tiễn còn bị hạn chế bởi nhiều luật khác, như Luật Viên Chức, Luật Đất đai, Luật Đầu tư công. Do đó, bên cạnh việc bổ sung làm rõ phương thức, tiêu chí, điều kiện để các trường tự chủ trong dự thảo Luật này, thì còn cần điều chỉnh các luật liên quan, nhằm bảo đảm tạo sự tự chủ thực sự cho các trường đại học.

Hội đồng trường cần thực quyền hơn

Quy định về thiết chế Hội đồng trường tại dự thảo Luật có nhiều điểm mới so với Luật GDĐH năm 2012. Song ĐBQH Trần Văn Mão (Nghệ An) băn khoăn khi Điều 20 của dự thảo Luật quy định hiệu trưởng cơ sở GDĐH công lập do Hội đồng trường quyết định và được cơ quan quản lý có thẩm quyền công nhận. ĐB Trần Văn Mão cho rằng, quy định như vậy vẫn có sự can thiệp của cơ quan chức năng, chưa thực sự giao thực quyền cho thiết chế Hội đồng trường. ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) cho rằng, nên quy định Hội đồng trường như một cơ quan giám sát, không nên tham gia vào hoạt động của trường. Song, ĐB Nguyễn Lân Hiếu cũng nhận thấy, không nên quy định cụ thể nhiệm kỳ của hiệu trưởng như dự thảo Luật, mà nên để Hội đồng trường tự quyết định thì hợp lý hơn.

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) Ảnh: Quang Khánh

Nhiều ĐBQH cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần rà soát kỹ các quy định của dự thảo Luật về Hội đồng trường để bảo đảm chặt chẽ và có tính khả thi. Đặc biệt là các quy định về cơ chế phân chia trách nhiệm, phối hợp hoạt động giữa Hội đồng trường và Ban giám hiệu (hiệu trưởng) trong quản trị nhà trường, cũng như vai trò, vị trí và cơ chế giám sát của các tổ chức chính trị, đoàn thể nhằm bảo đảm dân chủ ở cơ sở; phân định rõ hơn mối quan hệ giữa nhà trường và cơ quan quản lý liên quan.

ĐBQH Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa) cho rằng, quy định các thành viên ngoài cơ sở GDĐH chiếm tỷ lệ tối thiểu 30% tổng số thành viên của Hội đồng trường là cần thiết, nhưng cách diễn đạt tại điểm b, khoản 3, điều 16 của dự thảo Luật chưa rõ ràng. Vì rằng, theo dự thảo Luật, điều kiện làm chủ tịch Hội đồng trường là “có kinh nghiệm quản lý GDĐH”, nhưng cụ thể là làm việc gì, thời gian bao lâu lại chưa được xác định cụ thể.

Phương Thủy