Lắng nghe dân, tôn trọng dân

08:10 | 16/05/2018
Không dừng ở việc cho ý kiến về Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Tư, QH Khóa XIV, theo các Ủy viên UBTVQH, việc đặt Báo cáo này lên bàn nghị sự thể hiện trách nhiệm của UBTVQH: Luôn lắng nghe dân, tôn trọng dân, cùng thảo luận các vấn đề mà người dân quan tâm.

Rõ hơn về phân vai

Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Tư, QH Khóa XIV được đa số Ủy viên UBTVQH đánh giá cao, với nhiều thông tin, số liệu chi tiết, cụ thể, rõ địa chỉ. Như nhận định của Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, Báo cáo đã có sự tiến bộ hơn so với các năm trước. Từ vai trò, trách nhiệm của QH đến Chính phủ, các địa phương, các cá nhân được giao nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các bộ, ngành đều đã đề cao trách nhiệm và rõ hơn về phân vai. Ước tính đã có 77% số kiến nghị của cử tri được trả lời kịp thời. Các cơ quan của QH cũng tham gia vào cuộc với tinh thần tập trung cao độ. Điều mừng là đến nay, chưa có cử tri nào phải phản ánh, phàn nàn về việc chậm trả lời, hay về trách nhiệm của QH. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành trong giải quyết kiến nghị cử tri cũng nhịp nhàng hơn.


Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc phát biểu tại phiên họp
Ảnh: L. Hiển

Cùng với kết quả đạt được, Báo cáo cũng chỉ rõ những thiếu sót trong giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri. Đơn cử, qua chấm điểm chỉ số hài lòng của cử tri đối với công tác tiếp công dân và trả lời kiến nghị cử tri, một số bộ, ngành, địa phương đang bị “tụt hạng” do cách làm chưa đúng. Đây là những vấn đề mà mỗi bộ, ngành, địa phương phải tự vấn. Kiến nghị của cử tri thường là những vấn đề thiết thân, có thể liên quan đến công tác rà soát và tổ chức thực hiện pháp luật. Hoặc cũng có thể là những vấn đề, vụ việc cụ thể liên quan trực tiếp đến chính sách điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành mà những người làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo phải quan tâm. Dẫn chứng ví dụ về những chỉ đạo liên quan đến lĩnh vực đất đai, vệ sinh an toàn thực phẩm, khám, chữa bệnh, trật tự an toàn xã hội, và mới đây nhất là vụ việc xảy ra tại TP Hồ Chí Minh liên quan đến các hiệp sĩ bắt cướp bị thương vong… Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng cho rằng, bên cạnh mặt đau thương, thì những vụ việc cụ thể đó còn cho thấy tình người, cách ứng xử của con người với nhau. Và đây đều là những vấn đề rất cần được suy ngẫm về trách nhiệm trong quản lý, điều hành xã hội.

Với góc độ đó, việc đặt Báo cáo này lên bàn nghị sự, theo Phó Chủ tịch Thường trực QH Tòng Thị Phóng, là “thể hiện rõ trách nhiệm của UBTVQH luôn lắng nghe dân, tôn trọng dân, cùng đàm đạo, thảo luận các vấn đề mà người dân quan tâm”.

Chú trọng chất lượng giải quyết kiến nghị cử tri

Giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri phải đi đến đích cuối cùng là chất lượng giải quyết kiến nghị. Các thành viên UBTVQH mong rằng, Báo cáo kết quả giám sát tiếp tục đào sâu hơn vào vấn đề này. Ví dụ, liên quan đến công tác phòng cháy, chữa cháy, cử tri lo ngại về tình trạng cháy nổ ở các chung cư, nhà cao tầng. Ghi nhận việc Bộ Công an đã sớm trả lời các kiến nghị này, trong đó nêu rõ những khó khăn khi thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và khẳng định sẽ tích cực khắc phục tình trạng cháy nổ, song theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, cùng với trả lời kiến nghị cử tri, Bộ cần có hành động. Bởi lẽ, nếu cơ quan có thẩm quyền giải quyết quan tâm hơn tới phản ánh của cử tri, nhất là những phản ánh mang tính cảnh báo, thì cần tích cực tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm kịp thời để chấn chỉnh. Hay với việc cắt giảm thủ tục hành chính, “giấy phép con”, Bộ Công thương đã phê duyệt, cắt giảm được 675 điều kiện. Còn một số bộ khác mới chỉ đưa ra phương án để xin ý kiến, tức là chưa có kết quả. Chỉ ra thực tế này, Chủ nhiệm UB Lê Thị Nga đề nghị Chính phủ cần chú trọng hơn đến thực hiện cam kết cắt giảm bao nhiêu điều kiện, bản chất đã cắt giảm bao nhiêu, tránh tình trạng “ghép các điều kiện lại”.

Khái quát hơn, để thấy rõ hiệu quả của giải quyết kiến nghị cử tri, một số thành viên UBTVQH lưu ý, Báo cáo kết quả giám sát cần làm rõ “xu hướng dịch chuyển” của các kiến nghị. Trong số các kiến nghị của cử tri, vẫn là những vấn đề cũ hay là mới? Nếu là vấn đề cũ thì nguyên nhân do đâu, còn xuất hiện vấn đề mới thì nguyên nhân do đâu? Do chính sách, pháp luật hay do khâu thực thi? Trích dẫn số liệu từ chính Báo cáo kết quả giám sát, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến phân tích, Chính phủ, các cơ quan ngang bộ nhận được 1.993 kiến nghị, chiếm 95% tổng số kiến nghị cử tri, trong đó, có 1.747 kiến nghị, chiếm 73,96% tổng số kiến nghị cử tri được trả lời bằng việc cung cấp thông tin. Số liệu này, theo Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, một mặt chứng tỏ cử tri và nhân dân rất thiếu thông tin, không biết đường lối, chủ trương, chính sách, các quyết định, chế độ nên phải hỏi. Nhưng mặt khác cũng cho thấy, công tác thông tin, tuyên truyền của cả hệ thống chính trị có lúc có nơi còn hạn chế, nên dẫn tới một số đường lối, chủ trương, chính sách chưa đến được với cử tri và nhân dân. Ban Dân nguyện, các bộ, ngành cần phân tích rõ có đúng thực trạng đang diễn ra như thế không? Nếu có thì giải pháp thế nào?

Và cũng nên xem xét lại quy trình giải quyết kiến nghị cử tri, có phải thông tin đã được phản ánh nhưng chưa tới được với cử tri, hay cử tri thực sự không nắm được thông tin, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN và NĐ Phan Thanh Bình nêu vấn đề. Thực tế cho thấy, hiện bộ máy của chúng ta có thanh tra tiếp dân, cơ quan dân cử từ cấp phường, quận, tỉnh đến các ĐBQH trực tiếp tiếp xúc cử tri. Vậy thì, tại sao người dân vẫn khiếu nại nhiều thế? Lỗi do quy trình giải quyết, hay nằm ở hệ thống pháp luật?

Xác định rõ trách nhiệm, căn cơ kể cả từ khâu thông tin, phổ biến, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước. Đó là một trong những điều được thể hiện trong Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Tư vừa qua. Và đích đến, như nhận định của Phó Chủ tịch QH Đỗ Bá Tỵ, quan trọng là việc trả lời và giải quyết kiến nghị phải đáp ứng được yêu cầu của cử tri, hướng tới sự hài lòng của cử tri.

Ý Nhi