Khai mạc Phiên họp thứ 24 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

15:16 | 14/05/2018
Sáng 14.5, dưới sự chủ trì của Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân, UBTVQH đã khai mạc Phiên họp thứ 24.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu khai mạc Phiên họp
Ảnh: Lâm Hiển

Phát biểu khai mạc Phiên họp, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân nêu rõ, Phiên họp thứ 24 là phiên cuối để xem xét một số nội dung còn lại trước khi trình QH tại Kỳ họp thứ Năm. Trong lượng thời gian ngắn với khá nhiều nội dung quan trọng, lại ngay sát ngày khai mạc Kỳ họp, Chủ tịch QH cho rằng, UBTVQH thực sự phải làm việc rất khẩn trương. Để bảo đảm việc xem xét, quyết định những nội dung trình UBTVQH cho ý kiến có hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan có liên quan tiếp thu, hoàn thiện văn bản kịp trình QH, Chủ tịch QH đề nghị UBTVQH và các đại biểu dành thời gian dự họp đầy đủ, nghiên cứu kỹ tài liệu, đóng góp ý kiến sâu sắc.

Tiếp đó, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, UBTVQH đã cho ý kiến về Báo cáo của Chính phủ đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội (KT - XH) và ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017; đánh giá tình hình triển khai kế hoạch phát triển KT - XH và NSNN những tháng đầu năm 2018.


Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển điều khiển phiên họp
Ảnh: Lâm Hiển

Trụ cột tăng trưởng kinh tế chưa bền vững

Trình bày Báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển KT - XH năm 2017 và triển khai kế hoạch phát triển năm 2018, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, 2017 là một năm thành công trên tất cả các mặt của nền kinh tế, từ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng, QH và Chính phủ đến nỗ lực, cố gắng của các ngành, các cấp; đã củng cố được niềm tin của xã hội và cộng đồng doanh nghiệp; khẳng định được vị thế mới của nước ta trên trường quốc tế. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm, tăng trưởng kinh tế đồng đều ở tất cả các lĩnh vực và đạt mức cao nhất từ năm 2011 đến nay. Môi trường đầu tư kinh doanh và sức cạnh tranh của nền kinh tế được cải thiện đáng kể. Công tác phòng, chống tham nhũng đạt nhiều kết quả tích cực...


Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Lâm Hiển

“Nếu không tính chỉ tiêu giảm tỷ suất tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP do chuyển sang đánh giá theo giai đoạn 5 năm thì tất cả các chỉ tiêu được QH giao vẫn đạt và vượt mục tiêu kế hoạch đề ra”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu rõ.

Báo cáo thẩm tra đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Nghị quyết QH về Kế hoạch phát triển KT - XH năm 2017; kết quả những tháng đầu năm 2018, do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày, nêu rõ, kết quả đánh giá bổ sung của Chính phủ cho thấy có thêm một số chỉ tiêu vượt mục tiêu kế hoạch. Vì vậy, Ủy ban Kinh tế đề nghị đánh giá cụ thể một số vấn đề, như: Các trụ cột tăng trưởng kinh tế chưa bền vững; mô hình tăng trưởng chưa chuyển đổi rõ nét, tăng trưởng chủ yếu dựa vào khai thác dầu khí, than, kiều hối và đóng góp của đầu tư nước ngoài, xuất khẩu từ đầu tư nước ngoài vẫn chiếm 72% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tỷ lệ giá trị gia tăng trong giá trị sản xuất có xu hướng giảm, dừng lại ở khâu gia công. Kết quả cổ phần hóa DNNN chưa đạt mục tiêu. Tốc độ tăng năng suất lao động thấp, mức chênh lệch năng suất lao động giữa Việt Nam và các nước trong khu vực gia tăng.

Chính phủ cần tiếp tục đánh giá đầy đủ về bài học, kinh nghiệm từ kết quả tăng trưởng kinh tế năm 2017 trong bối cảnh các yếu tố tăng trưởng từ phía doanh nghiệp trong nước chưa thay đổi lớn, căn bản. Phân tích rõ những lợi ích thực chất về nâng cao đời sống, vật chất, tinh thần người dân từ kết quả tăng trưởng cao, khả năng thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0…

Các thành viên UBTVQH cơ bản đồng tình với nội dung Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế, đồng thời chỉ rõ, đúng là năm 2017, chúng ta đạt tăng trưởng khá, nhưng tính bền vững chưa cao. Điều đáng lưu ý là Chính phủ đã rất nỗ lực, bình tĩnh xử lý tình hình, vượt qua khó khăn; thực hiện đúng phương châm, kỷ cương, kỷ luật, liêm chính, sáng tạo, hiệu quả. Đây là điểm rất đáng hoan nghênh.

Cũng theo một số thành viên UBTVQH, Báo cáo của Chính phủ chưa nêu một cách toàn diện nguyên nhân của tồn tại, hạn chế, nhất là trách nhiệm người đứng đầu và cơ quan chịu trách nhiệm. Vì thế, cần báo cáo cụ thể hơn việc triển khai các luật, như: Luật Đầu tư công, Luật NSNN, Luật Thống kê, Luật Dược... UBTVQH cũng đề nghị phân tích rõ vấn đề chất lượng y tế giữa các vùng miền, tình trạng thuốc giả; kết quả thực hiện tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế; việc phát triển kinh tế biển gắn với quốc phòng, an ninh...

Kinh tế quý I có sự bứt phá

Nhất trí cao với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế đánh giá về tình hình triển khai thực hiện các Nghị quyết của QH về Kế hoạch phát triển KT - XH năm 2018. Đó là, kinh tế quý I.2018 với sự bứt phá về GDP, tăng 7,38% đem lại kỳ vọng lớn. Nhưng cũng tạo áp lực không nhỏ về tăng trưởng GDP trong 3 quý còn lại của năm nếu tăng trưởng vẫn định hình như các năm trước, quý sau cao hơn quý trước. Ngoài hai lĩnh vực công nghiệp và xuất khẩu, chưa phát huy đầy đủ tiềm năng của các lĩnh vực khác cũng như khả năng đóng góp của từng vùng kinh tế trọng điểm và một số địa phương là các cực tăng trưởng của đất nước. Áp lực lạm phát năm 2018 còn tiềm ẩn.

Trong một số ngành, lĩnh vực cụ thể, còn khó khăn, vướng mắc như, chưa có sự gắn kết thường xuyên giữa hoạt động sản xuất nông nghiệp với nhu cầu thị trường, vẫn phải “giải cứu” nông sản. Công tác dự báo, thống kê chưa đáp ứng yêu cầu chủ động, từ xa, mang tầm chiến lược. Giá trị gia tăng của sản phẩm một số ngành công nghiệp tăng chậm, chưa tham gia nhiều vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; mức độ liên kết và hợp tác kinh doanh giữa các doanh nghiệp cùng một ngành và giữa các ngành còn hạn chế, đầu tư khép kín gây lãng phí năng lực chung toàn ngành.

Tới đây, Ủy ban Kinh tế đề nghị, Chính phủ cần triển khai các giải pháp mạnh để tập trung giải quyết các yếu kém được nhận diện từ quá trình điều hành KT - XH năm 2017. Quan tâm hơn đến vấn đề chất lượng tăng trưởng, đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Chú trọng nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật. Các bộ, ngành, địa phương tập trung đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Triển khai thực hiện có hiệu quả chính sách phát triển công nghiệp quốc gia. Theo dõi, điều chỉnh tăng giá dịch vụ và thực phẩm vào thời điểm hợp lý, tránh gây áp lực lạm phát.

Quyết liệt hơn để đưa Luật Ngân sách nhà nước vào cuộc sống

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ NSNN năm 2017, tình hình triển khai thực hiện dự toán NSNN năm 2018.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện nhiệm vụ NSNN năm 2017, triển khai dự toán NSNN năm 2018. Theo đó, Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách cơ bản thống nhất với Báo cáo đánh giá bổ sung của Chính phủ và cho rằng, cùng với sự lãnh đạo chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực cố gắng của các cấp, ngành và chính quyền địa phương, của cộng đồng doanh nghiệp, tình hình KT - XH những tháng cuối năm đã có chuyển biến tích cực hơn. Do đó, số thu NSNN quý IV.2017 đã tăng cao so với cùng kỳ những năm gần đây, kết quả thu NSNN năm 2017 khả quan hơn so với số đã báo cáo QH, đáp ứng các nhiệm vụ phát triển KT - XH, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Được biết, tổng thu NSNN năm 2017 tăng 6,3% so với dự toán, tăng 3,5% (49,16 nghìn tỷ đồng) so với con số báo cáo QH. Chi NSNN cơ bản đã chấp hành kỷ luật tài chính.


Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Lâm Hiển

Tuy nhiên, 2017 là năm đầu thực hiện nhiệm vụ tài chính, ngân sách theo Luật NSNN năm 2015 và các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, nên các bộ, ngành và địa phương cũng gặp nhiều khó khăn, lúng túng. Qua giám sát thực tế cho thấy, việc ban hành một số văn bản hướng dẫn còn chậm. Một số quy định của Luật NSNN về cơ chế bố trí, phân bổ chi NSNN trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và ngân sách có trách nhiệm về giới chưa được hướng dẫn cụ thể, khó thực hiện. Việc quy định về chuyển nguồn cũng còn vướng mắc. Việc tuyên truyền, phổ biến Luật NSNN chưa triển khai rộng đến các tổ chức chính trị - xã hội để thực hiện tốt chức năng giám sát… Ủy ban Tài chính - Ngân sách đề nghị Chính phủ quan tâm có biện pháp quyết liệt hơn để đưa Luật NSNN vào cuộc sống.

Cơ bản thống nhất với nhận định của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, nhiều thành viên UBTVQH nêu rõ, Báo cáo thẩm tra đã chỉ rõ ưu, khuyết điểm trong thực hiện nhiệm vụ NSNN. Đồng thời căn cứ trên kết quả kiểm toán, một số Ủy viên UBTVQH lưu ý, số liệu kiểm toán kiến nghị xử lý tăng thu, xuất toán thu hồi và giảm cấp phát do chi sai chế độ còn khá lớn. Một số khoản chuyển nguồn chưa đúng quy định, kéo dài nhiều năm (khoản chuyển nguồn kế hoạch vốn từ năm 2015 trở về trước chưa giải ngân, các khoản chuyển nguồn qua nhiều năm chưa thực hiện chi, chuyển nguồn kinh phí hết nhiệm vụ chi...). Điều này cho thấy kỷ luật NSNN chưa được thực hiện nghiêm và những yếu kém vẫn không được khắc phục trong quản lý tài chính của bộ máy nhà nước. Do đó, đề nghị Chính phủ có chế tài mạnh hơn để khắc phục triệt để các tồn tại này.

Hoàng Ngọc