Phiên họp thứ 15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch tài chính NSNN 3 năm 2018-2020

19:33 | 12/10/2017
Chiều 12.10, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, UBTVQH tiếp tục cho ý kiến về báo cáo đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2017; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán NSNN và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2018; ý kiến về Kế hoạch tài chính NSNN 3 năm 2018-2020.

Trước đó, trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ tình hình thực hiện NSNN năm 2017, dự toán NSNN và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2018, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh, nếu tăng trưởng kinh tế dự báo cả năm 2017 không đạt được mục tiêu theo Nghị quyết của QH 6,7% sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các chỉ tiêu về tài chính – ngân sách, nhất là việc giữ mức bội chi NSNN 3,5% và mức nợ công dưới 65% GDP trong giới hạn QH đã quyết định.

Đánh giá về tình hình thu NSNN, Thường trực Ủy ban Tài chính – Ngân sách nhận thấy, thu NSNN cả năm 2017 ước vượt 2,3% (27,3 nghìn tỷ đồng) so với dự toán đã thể hiện nỗ lực cao trong điều hành của Chính phủ và quyết tâm với tinh thần trách nhiệm cao của ngành tài chính, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế chịu nhiều tác động không thuận lợi. Về thu nội địa, ước cả năm chỉ tăng 2,1% so với dự toán; đặc biệt, thu từ 3 khu vực kinh tế gồm doanh nghiêp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), doanh nghiệp ngoài quốc doanh đều không đạt dự toán. Nhiều ý kiến cho rằng, đến nay, số thu cổ tức, lợi nhuận còn lại chỉ đạt 48.000 tỷ đồng so với dự toán 120.000 tỷ đồng, đặc biệt là thu bán vốn nhà nước mới chỉ đạt 16,7% (10.000 tỷ đồng) nhưng Chính phủ vẫn ước thực hiện cả năm đạt 100% là rất khó khăn.

Về thực hiện chi NSNN, Thường trực Ủy ban Tài chính – Ngân sách cho rằng, Chính phủ đã điều hành, quản lý chi NSNN chặt chẽ, tiết kiệm, nhiều khoản chi đã phát huy hiệu quả, trong phạm vi dự toán được QH quyết định. Tổng chi NSNN tăng là do sử dụng dự phòng ngân sách và nguồn thu của ngân sách địa phương. Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra cũng chỉ rõ: công tác phân bổ, giao dự toán còn chậm, giao nhiều đợt, nguồn vốn trái phiếu chính phủ đến thời điểm này cuối tháng 9.2017 mới giao được 19,4 tỷ đồng bằng 38,8% dự toán là rất thấp, nguồn vốn thực hiện các chương trình mục tiêu do phê duyệt chậm, nên giao rất chậm. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản nguồn ngân sách nhà nước giải ngân chậm nhất trong 5 năm gần đây, đạt 53,1%. Việc thực hiện chi thường xuyên đã đảm bảo tiết kiệm cơ bản đáp ứng được yêu cầu triển khai nhiệm vụ…

Về dự toán ngân sách năm 2018, nhiều ý kiến nhất trí với mức tăng trưởng kinh tế dự kiến khoảng 6,5%, chỉ số CPI tăng khoảng 4% là mức hợp lý, có tính khả thi. Dự toán thu NSNN năm 2018 tăng 6,4% so với ước thực hiện năm 2017 là khá thấp nhưng phù hợp với mức tăng trưởng kinh tế dự kiến và các yếu tố không thuận lợi tác động đến nền kinh tế, hạn chế mức độ rủi ro khi dự toán thu không đạt dự toán. Đối với dự toán chi NSNN, Thường trực Ủy ban Tài chính – Ngân sách cơ bản thống nhất với phương án dự toán chi NSNN Chính phủ trình. Tuy nhiên, về nguyên tắc chi, Thường trực Ủy ban cũng đề nghị thực hiện nghiêm quy định của Hiến pháp và Luật Ngân sách Nhà nước, đó là các khoản chi NSNN đều phải được dự toán.


Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hà Ngọc Chiến phát biểu tại phiên họp
Ảnh: Quang Khánh

Đa số Ủy viên UBTVQH đồng tình với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Tài chính – Ngân sách. Bên cạnh đó, các ý kiến đề nghị phân tích sâu hơn về chính sách thu, kết quả thu của năm 2017 cũng như dự toán thu của năm 2018 để làm rõ vì sao tăng trưởng đạt 6,7%, số thu đánh giá chung sẽ vượt khoảng 2,5% dự toán nhưng 3 lĩnh vực quan trọng nhất là doanh nghiệp Nhà nước, FDI và khu vực ngoài quốc doanh lại không đạt dự toán?

Đánh giá quyết tâm của Chính phủ trong việc giải quyết những vấn đề tồn đọng từ các năm trước và các chính sách xử lý những vấn đề nảy sinh của năm 2017, song Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân cũng lưu ý, phải đánh giá sát, đúng thực tế khách quan tình hình năm 2017 thì mới đưa ra được các giải pháp để thực hiện tốt trong năm 2018. Chủ tịch QH đánh giá, những rủi ro tiềm ẩn trong nền kinh tế của chúng ta dù đã giảm nhưng vẫn còn, đó là bội chi ngân sách kéo dài và bội chi dẫn tới nợ công cao và dẫn đến những tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Để bù đắp bội chi, Chính phủ phải phát hành trái phiếu, sẽ tạo sức ép gia tăng lãi suất và tạo sức ép lên lạm phát. Cơ cấu chi dù đã nói rất nhiều, nhưng hiện nay chúng ta vẫn dành tới 70% ngân sách cho chi thường xuyên. Cơ cấu chi như vậy là chưa hợp lý, Chủ tịch QH lưu ý.

Nêu rõ thời gian qua, nhiều chính sách dân tộc đã được ban hành, song theo Chủ tịch HĐDT Hà Ngọc Chiến, quá trình phân bổ ngân sách thì lại chưa thể hiện rõ ưu tiên đối với đồng bào dân tộc, miền núi. Năm 2017, nguồn vốn bố trí thực hiện các chính sách dành cho đồng bào dân tộc miền núi còn thấp so với yêu cầu, có những chính sách dù đã được ban hành nhưng lại chưa được bố trí vốn. Điều này đã ảnh hưởng đến niềm tin của đồng bào đối với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Chính phủ cần bố trí vốn theo các chương trình, đề án đã được phê duyệt, Chủ tịch HĐDT Hà Ngọc Chiến đề nghị.

Về dự toán chi năm 2018, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đề nghị, Chính phủ cần tiếp tục rà soát để bố trí hợp lý, với tinh thần không bổ sung thêm chính sách mới nhưng cũng không để nợ chính sách cũ.

Cũng trong chiều nay, UBTVQH đã cho ý kiến về Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành. 

Hà An