Cử tri và nhân dân đang rất chú ý lắng nghe tiếng nói của chúng ta...

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai: Các cơ quan trình chuẩn bị dự án còn sơ sài

Sau một vài lần khi trình ra để thảo luận một số dự án luật hoặc giám sát của QH, tiếp thu chuẩn bị lần cuối cùng để thông qua, tôi thấy các cơ quan của Chính phủ không ngồi cùng với các Chủ nhiệm của các Ủy ban của QH. Tôi đề nghị có nhắc chung vấn đề này. Nhiều đại biểu thắc mắc tại sao đến lúc QH biểu quyết thông qua dự án luật hay báo cáo giám sát của QH thì chỉ có Chủ nhiệm Ủy ban chuyên môn của QH xuất hiện, không có Bộ trưởng nữa; không biết cơ quan trình có theo tới cùng đối với dự án luật không? 

Việc bố trí thời gian tiến hành biểu quyết một số vấn đề quan trọng của dự thảo luật sau khi QH cho ý kiến lần đầu, tôi  đề nghị làm theo luật. Những vấn đề này luật pháp hiện hành đã quy định rồi. Nếu Ủy ban thẩm tra và cơ quan trình dự thảo luật nào thấy cần phải xin ý kiến QH thì báo cáo với UBTVQH và UBTVQH  cân nhắc, xem xét, đồng ý thì trình ra QH để QH biểu quyết. Đây là định hướng cho việc tiếp thu, chỉnh lý không phải là quyết định cuối cùng về chính sách đối với dự án luật nên cũng hợp lý. Chúng ta cũng có thể làm một vài dự án luật để cơ chế này trở thành thói quen thường xuyên. Tôi thấy, bây giờ chúng ta đang lo ngại. Vì sao? Dự thảo luật trình QH cho ý kiến lần đầu thường làm còn sơ sài. Các cơ quan trình chuẩn bị còn sơ sài và rất đáng lo ngại. Đến qua một quá trình cùng với Ủy ban thẩm tra có khi sửa lại 2/3 dự án luật như thế rất là mệt mỏi và nhiều chính sách trình ra lần đầu tiên là trình ra cũng đơn sơ, không chắc chắn. Vì vậy, việc chúng ta lo ngại phải trình QH biểu quyết ngay những vấn đề lớn của dự án luật trong lần trình đầu tiên là có lý vì thực tiễn diễn ra như thế. Tôi đề nghị chúng ta cũng để cho vận hành cơ chế này nếu dự án luật nào mà các Ủy ban thẩm tra, các cơ quan soạn thảo đề xuất với UBTVQH nên xem xét cân nhắc thì chúng ta làm, dần dần vận hành và khi trình ra như thế là các cơ quan trình phải nghiêm túc ngay, phải có chuẩn bị và thay đổi cách thức trình luật ngay. Điều này sẽ góp phần vào quá trình đổi mới công tác làm luật của QH. 

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’sor Phước: Những vấn đề đang bức xúc, đang nóng bỏng trong cuộc sống cần nhất là quyết định của QH

Trong chương trình nghị sự của Kỳ họp thứ Ba, cũng phải nêu được những vấn đề thực tiễn của đất nước từ khi kết thúc Kỳ họp thứ Hai đến nay, vấn đề gì nổi cộm, bức xúc, cái gì được, cái gì chưa được. Như hôm nay, nhiều ý kiến cũng nêu vấn đề thu phí, giảm tải ùn tắc giao thông... – đây cũng là vấn đề nóng bỏng và còn nhiều ý kiến trái ngược nhau. Hay vấn đề đập Thủy điện sông Tranh, chất lượng xây dựng đường cao tốc ở phía Nam... - đặt ra cho chúng ta câu chuyện gì về quản lý Nhà nước. Hay vấn đề nhà ở giá rẻ, giải quyết nhà ở giá rẻ như thế nào? Hà Nội thì 15-17 triệu/1m², nhưng Thành phố Hồ Chí Minh chỉ có 12 triệu/1m², nơi thị trường phát triển mạnh nhất thì giá lại rẻ hơn Hà Nội. Đây là những vấn đề đang rất bức xúc trong nhân dân. Khi xây dựng đề án nhà giá rẻ này, tức là cho người có thu nhập thấp là thấy ngay vấn đề đối tượng nhà nước rất quan tâm là đối tượng nghèo thì chưa thấy được hưởng cái gì nhưng mà các doanh nghiệp đã được hưởng lợi từ chính sách của Nhà nước rồi.

Rồi nạn phá rừng. Bây giờ phá rừng rất tràn lan, càng nói chống thì càng phá nhiều. Chúng ta làm thế nào, xử lý vấn đề này thế nào... Tôi rất muốn trước khi vào Kỳ họp và sắp tới họp UBTVQH thì chúng ta cũng phải đánh giá lại tình hình đất nước vừa qua từ Kỳ họp thứ Hai đến nay nổi lên những vấn đề gì cần hết sức chú ý, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân đang rất chú ý lắng nghe vì nó liên quan thiết thực đến cuộc sống của người dân, trách nhiệm của cơ quan nào, nhà nước, các doanh nghiệp hay chính quyền địa phương, thậm chí là trách nhiệm của QH. Chúng ta phải nhìn nhận vấn đề đó để mình chủ động, nếu là sai lầm của chúng ta thì chúng ta phải sửa. Nội dung các Kỳ họp QH phải gắn bó với thực tiễn của đất nước, những vấn đề đang bức xúc, đang nóng bỏng trong cuộc sống cần nhất là quyết định của chúng ta...

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý: Các cơ quan chủ trì thẩm tra có nhu cầu đề xuất trình QH biểu quyết những vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án luật không?

Về việc có trình QH biểu quyết những vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án luật trong lần trình đầu tiên hay không? – đề xuất của VPQH dựa trên cơ sở quy định tại Điều 52 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Điều 52 có quy định vấn đề này, cho dù là dự án luật trình QH xem xét, thông qua theo quy trình tại một kỳ họp hay là hai kỳ họp thì đều có quy định sau khi QH thảo luận lần trình thứ nhất thì lấy ý kiến và biểu quyết đối với những vấn đề còn ý kiến khác nhau. Nhưng có biểu quyết hay không thì phụ thuộc vào UBTVQH. UBTVQH lại xem xét có trình QH biểu quyết những vấn đề còn ý kiến khác nhau hay không trên cơ sở xem xét đề nghị của cơ quan chủ trì thẩm tra, của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của QH. Do đó, vấn đề ở đây là, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, các cơ quan chủ trì thẩm tra có nhu cầu đề xuất trình QH biểu quyết đối với những vấn đề còn ý kiến khác nhau không? Vì phải xét trên các mặt: thứ nhất, công tác chuẩn bị đến đâu? Thứ hai, thông tin thu được đủ chưa? Thứ ba, đúng là cần phải có sự biểu quyết của QH chưa và biểu quyết có gì khó khăn không? Theo tôi, biểu quyết đối với những vấn đề đã chín muồi là quan trọng, cần thiết để làm cơ sở cho quá trình chỉnh lý được thì tốt. Nhưng cách tiếp cận các dự án luật hiện nay rất khó để biểu quyết ngay lần trình đầu tiên.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh Nguyễn Kim Khoa: Giải trình ý kiến thảo luận tại tổ để chuẩn bị cho thảo luận tại hội trường là hợp lý và phải tiến hành

Việc báo cáo giải trình ý kiến thảo luận của ĐBQH ở tổ khi các dự án trình lần thứ nhất là rất hợp lý. Từ trước đến nay, chúng ta cũng muốn giữa thảo luận ở tổ và thảo luận ở Hội trường đối với các dự án luật trình lần đầu phải có sự liên thông. Vừa rồi, giữa thảo luận tổ và Hội trường thường tách rời nhau, ý kiến thảo luận tại tổ không được giải trình nên khi ở tổ thảo luận nhiều lên hội trường vẫn nói lại như thế dẫn đến tình trạng trùng hợp nhau. Tôi thấy, việc báo cáo giải trình tiếp thu khi kết thúc thảo luận ở tổ để chuẩn bị cho thảo luận ở hội trường là một vấn đề phải tiến hành và trong quá trình đổi mới của QH cũng nên đổi mới vấn đề này.

Vấn đề là nên để ai là người giải trình? Tôi đề nghị nên để cơ quan trình dự án phối hợp với cơ quan chủ trì thẩm tra để báo cáo giải trình, tiếp thu, bởi vì tất cả quá trình từ khi Chính phủ trình dự án thì trừ khi ở Phiên họp của UBTVQH còn ra đến QH thì không có cơ hội nào để giải trình, để báo cáo với QH những nội dung này là cần, là hợp lý, có thể tiếp thu ýá kiến của ĐBQH, những vấn đề còn ý kiến khác nhau thì xin ý kiến của ĐBQH tiếp tục thảo luận. Làm như vậy  thì mới đạt được mục tiêu, khi đưa ra thảo luận ở hội trường mới tập trung được những vấn đề còn ý kiến khác nhau, có thể giữa các ĐBQH, có thể giữa cơ quan trình dự án với cơ quan chủ trì thẩm tra.

Về việc biểu quyết sau khi thảo luận ở tổ và trình dự án luật cho ý kiến lần đầu, tôi thấy nếu biểu quyết ngay một số vấn đề thì cũng chưa đủ điều kiện để thực hiện. Một là căn cứ; hai là thông tin; ba là những điều kiện để thực hiện biểu quyết là khó, có thể qua quá trình trao đổi, thảo luận, hội thảo lấy ý kiến chuyên gia mới có những quyết định chính xác. Trên thực tế từ Khóa XI đến nay chỉ có một lần, trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật có quy định nội dung này là thực hiện khi cần thiết, tức là biểu quyết khi cần thiết, đó là Luật Kiểm toán Nhà nước, QH biểu quyết rồi mới tiếp tục hoàn thiện dự án luật đó.